Σύγχρονο οδοντιατρείο σε διατηρητέο μεσοπολεμικό κτίριο του 1930 στο Κολωνάκι

Το έργο, που ανέλαβε το γραφείο Evangelos Valtikos Architecture Practice, αφορά στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου οδοντιατρείου δύο εδρών, στο υπερυψωμένο ισόγειο 170 τ.μ. ενός διατηρητέου μεσοπολεμικού κτιρίου του 1930, στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας.

Οι επεμβάσεις στο χώρο έγιναν με απόλυτο σεβασμό στον χαρακτήρα και την ιστορία του κτιρίου, ενώ δεν υπήρξε η ανάγκη για μετατροπές στις αυθεντικές διαρρυθμίσεις του διαμερίσματος. Το οδοντιατρείο αποτελείται από δύο βασικές αίθουσες οδοντιατρικών εδρών, χώρους εξυπηρέτησης ασθενών και χώρους εργασίας του προσωπικού.

Η τοποθέτηση των επιμέρους κύριων χρήσεων ανά δωμάτιο ακολούθησε την διάρθρωση της υφιστάμενης κάτοψης, αναδεικνύοντας την αξονική διάταξη της νεοκλασικής φάσης του παλαιού κτιρίου, ενώ οι δευτερεύοντες χώροι τοποθετούνται στο πίσω τμήμα που αφορά σε μετέπειτα οικοδομική φάση της μεσοπολεμικής περιόδου.

Βασικός σκοπός της αρχιτεκτονικής μελέτης ήταν η δημιουργία ενός οικείου και ήρεμου περιβάλλοντος για τους ασθενείς, με στόχο τη διασφάλιση της δυνατόν ομαλότερης χωρικής εμπειρίας τους πρακτικά και ψυχολογικά. Στοιχεία όπως: η χρωματική παλέτα ανά χώρο, τα έπιπλα, τα υλικά και ο φωτισμός είναι προσεκτικά επιλεγμένα ώστε να δημιουργούν την αίσθηση ότι ο ασθενής βρίσκεται σε οικείο χώρο αλλά παράλληλα να διασφαλίζεται η μέγιστη λειτουργικότητα της ιατρικής πράξης.

“Ο ασθενής αρχικά εισέρχεται σε ένα φιλόξενο «σαλόνι» με θέα την κατάφυτη, με δέντρα, οδό Διδότου”.

Οι ζεστές αποχρώσεις του χαλκού στον κεντρικό καναπέ, τα φωτιστικά και το έργο τέχνης στον τοίχο -δημιουργία του αρχιτέκτονα- , δίνουν το ρυθμό στις νότες της εσωτερικής διακόσμησης. Στη συνέχεια, περνάμε στο χώρο της έδρας, όπου το βαθύ σκούρο μπλε της οροφής και η παρουσία του πολύ μεγάλου κυκλικού φωτιστικού, διαμέτρου 2 μέτρων, βοηθούν ώστε ο ασθενής να χαλαρώσει χωρίς να τον ενοχλεί κάτι οπτικά την ώρα της οδοντιατρικής πράξης.

Η μελέτη φωτισμού αποτελεί μέρος ζωτικής σημασίας για project όπως ένα οδοντιατρείο και διαμορφώθηκε αποκλειστικά για τον εκάστοτε χώρο ανάλογα με τις ανάγκες των ιατρών και τις κείμενες προδιαγραφές. Οι μοντέρνες statement οδοντιατρικές έδρες πλαισιώνονται από πρωτότυπους οδοντιατρικούς πάγκους εργασίας πολυτελούς κατασκευής, σχεδιασμένους από τον αρχιτέκτονα, ενώ στο πίσω μέρος υπάρχει πλήρως εξοπλισμένο φωτογραφικό στούντιο.

Μια λευκή γλυπτική καμπύλη «ακυρώνει» τη γωνία του τοίχου και γίνεται ιδανικό φόντο για πορτρέτα. Ο φωτισμός είναι χρωματικά ουδέτερος ώστε να μην επηρεάζει την εργασία των ιατρών και να μην αλλοιώνει στο ελάχιστο τα χρώματα του περιβάλλοντος. Οι επιλογές των δευτερευόντων επίπλων και της διακόσμησης ολοκληρώνουν το concept με ρετρό-σύγχρονες επιλογές κατάλληλες στο γενικότερο ύφος.

Ο επιμήκης χώρος της υποδοχής με τη χαρακτηριστική καμπύλη και το φιλιστρίνι μοντέρνας επιρροής, αποτελεί κεντροβαρικό σημείο, καθώς επιτρέπει τον έλεγχο και την οργάνωση της κίνησης τόσο των ασθενών όσο και των ιατρών, ενώ προσφέρεται η απαραίτητη ιδιωτικότητα όταν οι περιστάσεις το απαιτούν.

Το εντυπωσιακό, ειδικά σχεδιασμένο γραμμικό φωτιστικό και η έγχρωμη ταινία του τοίχου έρχονται να αναδείξουν την καμπύλη αυτή. Αντίθετα, η πρισματική κατασκευή της υποδοχής έρχεται να διαλλαχθεί μαζί της μέσω αντίθεσης και δεν προσπαθεί να μιμηθεί τα σχήματα αλλά να αποδώσει νέους όγκους και φυγές, δημιουργώντας παράλληλα ζωτικούς αποθηκευτικούς χώρους, αναγκαίους για το γραφείο.

“Πίσω από το χώρο της γραμματείας και σε συνέχεια του χώρου αναμονής βρίσκεται το meeting room”.

Εδώ είναι ο ιδιαίτερος τόπος συνάντησης ιατρών και ενημέρωσης ασθενών γύρω από το γυάλινο τραπέζι με τις art deco inspired βελούδινες πολυθρόνες σε παλ απόχρωση. Κάθε δωμάτιο έχει το δικό του χαρακτήρα και δημιουργεί έναν δικό του μικρόκοσμο. Έτσι ο χρήστης έχει πολλαπλά ερεθίσματα και ενδιαφέρουσες οπτικές εμπειρίες.

Ο μακρύς στενός διάδρομος οδηγεί προς τα δυτικά, στο WC ασθενών και τους χώρους εργασίας και ανάπαυλας του προσωπικού. Συρράπτει γραμμικά τους δευτερεύοντες χώρους. Είναι στρωμένος με αυθεντικά τσιμεντένια πλακίδια, ενώ ο επιμήκης κρυφός φωτισμός με λευκό γυαλί στην οροφή δίνει την αίσθηση ότι περπατά κανείς σε έναν υπαίθριο χώρο κάτω από μια ελαφριά πέργκολα.

Στο χώρο του προσωπικού κυριαρχεί η χρωματική παλέτα του βαθύ μπορντό, που προκύπτει από τα αντίστοιχα τσιμεντένια αυθεντικά πλακίδια του χώρου της αποστείρωσης. Μια μοναδική αίθουσα με ιδιαίτερη αίγλη που επιδιώκει την άνεση και τη λειτουργικότητα των εργασιών του προσωπικού.

Τα λευκά έπιπλα και οι πάγκοι από μασίφ βακελίτη εντείνουν το αίσθημα του «καθαρού», ενώ οι μαύρες λεπτομέρειες των κατασκευών υπογραμμίζουν τις μορφές μέσω της αντίθεσης. Ο κρυφός φωτισμός στη βάση των επίπλων προσδίδει μια ανάλαφρη αίσθηση αιώρησης, αλλά παράλληλα φωτίζει και αναδεικνύει τα πλακάκια του δαπέδου. Ο χώρος της κουζίνας βρίσκεται στο δυτικότερο άκρο του διαμερίσματος και έρχεται να αναβιώσει την κουζίνα του παλιού αρχοντικού στην ίδια θέση.

Τελικά, η γενικότερη μορφή της κάτοψης του διαμερίσματος σε διάταξη «Π» αποδείχθηκε ιδιαιτέρως ευεργετική, καθώς προσφέρει οπτική επαφή από άκρη σε άκρη. Επιπρόσθετα, προέκυψαν οι ελάχιστες επεμβάσεις ως προς την τοποθέτηση των ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων, αφού συνοψίζονται στο κέντρο της κάτοψης σε ίση ακτίνα από όλα τα επιμέρους δωμάτια, με αποτέλεσμα οι οδεύσεις να είναι πολύ περιορισμένες. Οι προσεκτικές και βιώσιμες επιλογές στο σχεδιασμό βοηθούν ώστε η αναγκαία λειτουργικότητα να μεταφράζεται μέσω του αρχιτεκτονικού concept σε δημιουργική έκφραση και έτσι να ικανοποιούνται αρμονικά όλες οι συνθήκες.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος & τύπος έργου: Οδοντιατρείο σε διατηρητέο κτίριο στο Κολωνάκι, Τοποθεσία: Διδότου 17 – Κολωνάκι – Αθήνα, Ιδιοκτήτης: Odontomorphosis, Αρχιτεκτονική μελέτη – Interior design – Μελέτη φωτισμού: Evangelos Valtikos Architecture Practice (Βαλτικός Βαγγέλης MSc. Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ), Στατική μελέτη – Η/Μ μελέτη: Qubic Creative Works, Επίβλεψη: Qubic Creative Works & Evangelos Valtikos Architecture Practice, Κατασκευή: Qubic Creative Works, Συνεργάτης (Ειδικές κατασκευές – Ξυλουργικά – Τρισδιάστατη σχεδίαση): Βασίλης Σπηλιώτης (Αρχιτέκτων Μηχανικός), Συνολικό εμβαδό κτιρίου: 170 τ.μ., Χρόνος μελέτης: 2020, Χρόνος κατασκευής: 2020 – 2021, Παρουσίαση κτιρίου από τον: Βαλτικός Βαγγέλης MSc. Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ, Φωτογραφίες: Kimberly Powell

Συνεργάτες & Προμηθευτές έργου:

Πλακάκια Μπάνιου: Κατσαμάκος Group, Πλακάκια Δαπέδου (Κουζίνα): Λουτρογραμμή Ο.Ε. / Μ. Βαλτικός & Γ. Γιακούμας, Επιχρίσματα – Βαφές: Vivechrom, Κόλλες πλακιδίων: Kerakoll, Nεροχύτες οδοντιατρικών πάγκων: Pyramis, Εντοιχισμένες μπαταρίες οδοντιατρικών πάγκων: Baklatsidis Bros, Είδη υγιεινής – Μπαταρίες WC / κουζίνας: Gloria – Σιάγκρης, Έπιπλο WC: Σαββόπουλος, Αξεσουάρ Μπάνιων: Ravenna, Αρχιτεκτονικός φωτισμός custom made κατασκευή: Petridis Lighting, Διακοσμητικός φωτισμός: Μεϊδάνης (Viokef – Zabellis – Sylvania – Osram) – Praktiker, Custom made οδοντιατρικοί πάγκοι & έπιπλα reception: Ξύλινες Δημιουργίες by Βασίλης Σπηλιώτης, Γενική επίπλωση: Polyhome – Ourhome – Jysk – Homemark – EnterHome

English description: Evangelos Valtikos Architecture Practice designed a modern dental clinic, on the elevated ground floor of 170 sq.m., of a listed Mid-war building of 1930, in the historic center of Athens.

The interventions in the space were made with absolute respect to the character and the history of the building while there was no need for changes in the original layout of the apartment. The dental clinic consists of two main rooms for dental chairs, patient service areas and staff work areas.

The placement of main uses per room followed the structure of the existing floor plan highlighting the axial layout of the neoclassical phase of the old building while the staff area is placed at the rear which concerns a later construction phase of the Mid-war period.

The main architectural concept was to create a familiar and calm environment for patients in order to ensure the smoothest possible spatial experience practically and psychologically. Elements such as: the color palette per room, furniture, materials and lighting are carefully selected to create the feeling that the patient is in a familiar space but at the same time to ensure maximum functionality of the medical practice.

“The patient first enters a welcoming “living room” overlooking the verdant, tree-lined Didotou Street”.

The warm shades of copper on the main sofa, the lamps and the work of art on the wall -created by the architect-, give the rhythm to the notes of the interiors. The deep dark blue of the ceiling and the presence of these very large circular luminaires, 2 meters in diameter, help the patient to relax without being visually disturbed by anything during the dental procedure. The lighting design is a vital part of a project such as a dental clinic and was designed exclusively for each space according to the needs of doctors and the current specifications.

The modern statement dental chairs are framed by original luxury dental cabinets, designed by the architect, while at the back there is a fully equipped photo studio. A white sculptural curve “cancels” the corner of the wall and becomes an ideal background for portraits.

The lighting is color neutral so as not to affect the work of doctors and not to alter the colors of the environment in the slightest. The choices of other furniture and decorations complete the concept with retro-modern options suitable for the general style.

The elongated reception area with the characteristic curve and this round window of modern influence, as a gravitational point, allows the control and organization of the movement of both patients and doctors while offering the necessary privacy when circumstances require it.

The impressive, specially designed linear luminaire and the colored strip of the wall come to highlight this curve. On the contrary, the prismatic volume of the reception comes to be reconciled with it through contrast and does not try to imitate the shapes but to give new volumes and optical escapes, while creating vital storage spaces, necessary for the office.

“Behind the secretariat area and next to the waiting area is the meeting room”.

Here is the special meeting place of doctors and patient information around the glass table with the art deco inspired velvet armchairs in pale shade. Each room has its own character and creates its own microcosm. So the user has multiple visual experiences.

The long narrow corridor leads west, to the patient WC and the staff work and rest areas. Staples the secondary spaces linearly. It is paved with authentic concrete tiles while the vast hidden lighting with white glass on the ceiling gives the feeling that we walk in an open space under a light pergola.

The staff area is dominated by the color palette of deep burgundy resulting from the respective concrete original tiles of the sterilization area. A unique room with special glamor that seeks the comfort and functionality of the staff.

The white furniture and the countertops made of solid HPL intensify the feeling of “pure” while the black details of the constructions emphasize the forms through the contrast. The hidden lighting at the base of the furniture gives a light sense of swing but at the same time illuminates and highlights the floor tiles. The kitchen area is located at the western end of the apartment and comes to revive the kitchen of the old mansion in the same place.

Finally, the general form of the floor plan of the apartment in “U” shape layout proved to be particularly beneficial as it offers visual contact from end to end. In addition, there were minimal interventions in terms of the placement of the electromechanical systems since they are summarized in the center of the floor plan in equal radius from all the individual rooms with the result that the routes are very limited. Careful and sustainable design choices help to translate the necessary functionality through the architectural concept into creative expression and thus to satisfy all conditions harmoniously.

Facts & Credits:

Project title & type: Transformation of a listed Mid-war building into modern dental clinic in Kolonaki, Location: Didotou 17 – Kolonaki – Athens, Owner: Odontomorphosis, Architecture – Interior design – Lighting design: Evangelos Valtikos Architecture Practice (Evangelos Valtikos MSc. Architect), Structural & E/M engineering: Qubic Creative Works, Supervision: Qubic Creative Works & Evangelos Valtikos Architecture Practice, Construction: Qubic Creative Works, Collaborator (Wood constructions – 3D visualization): Vasilis Spyliotis (Architects), Total area: 170 sq.m., Design period: 2020, Construction period: 2020 – 2021, Text description: Evangelos Valtikos MSc. Architect, Photography: Kimberly Powell