Ένα παλιό κτίσμα στον Κεραμεικό μετατρέπεται σε 2 αυτόνομες κατοικίες που αποπνέουν σύγχρονο στιλ και vintage αισθητική

Το έργο, που παρουσιάζει το αρχιτεκτονικό γραφείο Studio Syn, αφορά την ανακαίνιση και επαναχρηση μιας μονοκατοικίας στην περιοχή του Κεραμεικού και την μετατροπή της σε δυο αυτόνομες κατοικίες. Πριν την επέμβαση η κατοικία, αποτελούνταν από τρία διαδοχικά τμήματα διαφορετικού χαρακτήρα (ένα με τοιχοποιία από φέρουσα λιθοδομή και κεραμοσκεπή, ενωμένο με δεύτερο κτίσμα που έχει τοιχοποιία από φέρουσα λιθοδομή και επίπεδο δώμα και τρίτη μεταγενέστερη προσθήκη που περιλαμβάνει τους βοηθητικούς χώρους, δηλαδή κουζίνα, μπάνιο, WC με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα) και παρουσίαζε κτιριολογικά, αισθητικά και λειτουργικά προβλήματα.

Τα κυριότερα απ αυτά ήταν η δυσκολία στην χρήση: οι βοηθητικοί χώροι ήταν δύσκολο να προσεγγιστούν καθώς ο χρήστης έπρεπε να διασχίσει διαδοχικά έξι δωμάτια για να φτάσει σε αυτούς. Επίσης η κτιστή σκάλα που οδηγούσε στην ταράτσα καταλάμβανε το μεγαλύτερο μέρος της εσωτερικής αυλής και καθιστούσε δύσκολη την χρήση της ενώ εμπόδιζε το φως να εισέλθει στην κατοικία.

“Η λύση βασίστηκε στην τυπολογία της λαϊκής αρχιτεκτονικής της περιοχής, όπου διαφορετικές μικρές κατοικίες οργανώνονται γύρω από μια εσωτερική αυλή κοινής χρήσης”.

Με την αποξήλωση και αντικατάσταση της σκάλας με οπτικά ελαφρύτερη μεταλλική, και την δημιουργία νέων ανοιγμάτων εσωτερικά, η αυλή απελευθερώνεται και αποτελεί κεντρικό συνθετικό στοιχείο αφού οργανώνει τις λειτουργίες και επιτρέπει την επικοινωνία και τον φωτισμό των χώρων γύρω από αυτήν. Τα ανοίγματα των χώρων προς αυτή διευρύνθηκαν και οι βαριές ξύλινες πόρτες αντικαταστάθηκαν από χάλυβα βιομηχανικού στυλ με διπλά τζάμια, δημιουργώντας μια κοινή αισθητική στα τρία διαφορετικά κτίσματα και προσθέτοντας φως στο εσωτερικό τους.

Το έργο πραγματεύεται το ζήτημα της επανάχρησης του υπάρχοντος κτηριακού αποθέματος στην Αθήνα, την οικονομία των υλικών πόρων και της μορφοποίησης άυλων αξιών όπως το μοίρασμα, τα κοινά και η φροντίδα. Η μεγαλύτερη δυσκολία για την αρχιτεκτονική ομάδα ήταν συνθετική, πώς να καταφέρει να χωρίσει το κτίσμα σε δυο κατοικίες χωρίς να χάσει το σύνολο του κοινόχρηστου χαρακτήρα του. Επίσης, πολλές από τις σχεδιαστικές αποφάσεις εξαρτήθηκαν από τις διαδοχικές αποκαλύψεις προϋπαρχόντων στοιχείων μετά τις αποξηλώσεις και ως εκ τούτου δεν μπορούσαν να προβλεφθούν εκ των προτέρων άλλα κατά στην πορεία, και ορισμένες στα τελικά στάδια της κατασκευής.

“Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν, έχουν σαν σκοπό να ενώσουν το παλιό με το νέο μορφολογικά, ενώ οι υφές δηλώνουν το πέρασμα του χρόνου στο αρχικό κέλυφος”.

Η χρήση των υλικών, χρωμάτων, επίπλων και η επεξεργασία των επιφανειών ακολούθησε μια κοινή λογική, έτσι ώστε κάθε δωμάτιο να περιέχει μια ισορροπημένη ποσότητα παραδοσιακών στοιχείων και νέων υλικών. Στα πατώματα διατηρήθηκαν τα παραδοσιακά πλακάκια τσιμέντου και το ξύλινο πάτωμα του σαλονιού.

Στους υπόλοιπους εσωτερικούς χώρους και την κοινόχρηστη αυλή χρησιμοποιήθηκε ένα νέο απλό γκρι ορθογώνιο πλακάκι, εξομαλύνοντας το όριο μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού. Για τον ίδιο λόγο, για την ενοποίηση του εσωτερικού με το εξωτερικό, χρησιμοποιήθηκαν τα ίδια φωτιστικά στην αυλή, στις εισόδους των σπιτιών και στους παρακείμενους εσωτερικούς χώρους τους.

Η κουζίνα και το μπάνιο της πρώτης κατοικίας διαθέτουν ανακυκλωμένους μαρμάρινους νεροχύτες από κατεδαφισμένα σπίτια της περιοχής, που στηρίζονται σε νέες μεταλλικές κατασκευές. Και τα δύο μπάνια διαθέτουν νέα τσιμεντοπλακάκια στους τοίχους, το πρώτο με τολμηρό μοτίβο που συμπληρώνει τα προϋπάρχοντα πλακάκια του πατώματος, ενώ και το δεύτερο με πλακάκια που δημιουργούν ένα ombre εφέ για να φέρουν δράμα σε αυτή τη λειτουργική περιοχή και να εντείνουν το φως που προέρχεται από τον φεγγίτη.

Όλα τα μεταλλικά στοιχεία και στα δύο σπίτια όπως τα νέα κουφώματα και η νέα εξωτερική σκάλα είναι ειδικές κατασκευές και βαμμένα στον ίδιο σκούρο γκρι τόνο. Αντίθετα τα κουφώματα όλων των εξωτερικών όψεων συντηρήθηκαν και παρέμειναν ως έχει. Ορισμένα ξύλινα έπιπλα εποχής που είχαν βρεθεί στο υπάρχον σπίτι αποκαταστάθηκαν, βάφτηκαν σε παστέλ χρώματα και ορισμένα άλλαξαν χρήση, όπως τα κομοδίνα ως έπιπλα εισόδου, οι ντουλάπες ως έπιπλα κουζίνας, οι βιβλιοθήκες ως ερμάρια στο υπνοδωμάτιο.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Keramikos House, Τυπολογία: Ανακαίνιση και επαναχρηση παραδοσιακής κατοικίας και μετατροπή σε 2 αυτόνομες κατοικίες, Τοποθεσία: Κεραμεικός – Αθήνα, Σχεδιασμός & Επίβλεψη κατασκευής: Studio Syn, Ομάδα μελέτης – σχεδιασμού: Ούρσουλα Δημητρίου – Δέσποινα Τσάφου – Dejan Mrdja, Κατασκευή: Δημήτρης Γριμέκης | R.I.SE. Τεχνική, Επιφάνεια: 120 τ.μ., Κείμενο παρουσίασης: Studio Syn, Φωτογραφίες: Μαριάνα Μπίστη

English description: Studio Syn refurbished a vernacular house in the area of Keramikos in the centre of Athens. The client brief asked for the renovation of the existing dilapidated shell, the division of the house in two independent units and for the creation of a unique style weaving the historic vernacular fabric into the contemporary renovation.

The existing house was typical for the historic Athenian Keramikos area, with the house being composed out of a number of small single or double room buildings, organized around a shared internal courtyard and built over a number of years within the boundaries of a single plot.

The construction style of these small buildings was inconsistent. Three such buildings formed the existing dilapidated house shell – the first one with load-bearing stone walls and pitched tiled roof, joined by the second one with load-bearing masonry walls and flat roof and followed by the third building with a reinforced concrete load bearing structure. All auxiliary spaces, kitchen and bathroom were located in this third building. Internally, such existing historic layout was thus obsolete and difficult to use: after entering the house on one end, one had to pass through six successive linked rooms before reaching the only kitchen and toilet.

“To rectify this and in response to the client brief, Studio Syn internally reorganized the entire house in two autonomous units, now each with their own living room, bedroom, kitchen, bathroom and entrance from the shared courtyard”.

Externally, in the inner courtyard, a good deal of the usable space was blocked by the original staircase leading to the roof terrace. The placement of the staircase also significantly reduced the amount of daylight entering parts of the house. The shared courtyard was kept common and so was the roof terrace. This offered sufficient privacy to each unit, while preserving the feeling of having a small community. To further accentuate the common use, the roof terrace hosts a shared laundry room, a reminder of the vernacular space known as “plystario”.

The architects removed the existing brick and block staircase and replaced it with a lighter metallic option. Key house openings facing the shared courtyard were enlarged, new opening introduced and heavy wooden doors replaced by double-glazed industrial style steel one to honor the history of the area.

“Through these gestures, the shared courtyard became the pivotal space that now ties in all the surrounding rooms, promotes the communication between the residents and amplifies the light entering the adjacent spaces”.

In the interior, Studio Syn exposed and maintained the historic layered building fabric and complementing it with contemporary materials where needed to achieve a unifying blended style. Many design decisions were solely dependent on exposing the historic fabric and working with what is found on site, and as such could not be anticipated in advance.

Studio Syn worked very closely with the client and contractors on site to devise suitable techniques. The use of colors, furnishes and treatment of surfaces followed a shared logic so each room contains a balanced amount of historic traces and new materials. A number of period wooden furniture pieces that had been found in the existing house got were refurbished, painted in pastel colors and replaced in the two houses.

Studio Syn maintained the original encaustic cement floor tiles throughout house no.1 and repainted the original the wooden floor in the living room of house no.2.  In the rest of the interior spaces and the shared courtyard, a new simple grey rectangular tile was used for all the floors softening the threshold between the inside and the outside. For the same reason, the blending of interior with exterior, we used the same light fittings in the yard, and the house entrances and their adjoining interior spaces.

The kitchen and bathroom of house no.1 feature reclaimed marble sinks from demolished houses of the area supported on new metal frames. Both of the bathrooms feature new encaustic tiles, the first one with a bold motif to complement the encaustic tiles found on the floor while and in the second the tiles make an ombre effect to bring in drama to this functional area and intensify the light coming from the roof window above. All metal accessories and ironmongery throughout both houses, such as the ceiling fans, tubs, new door and window frames and the new external staircase are in a lasting and inconspicuous dark grey tone.

Facts & Credits:

Project title: Keramikos House, Typology: House renovation, Location: Keramikos – Athens – Greece, Design & Site supervision: Studio Syn, Design team: Ursula Dimitriou – Despoina Tsafou – Dejan Mrdja, Construction: Dimitris Grimekis | R.I.SE. Techniki, Area: 120sqm, Text description: Studio Syn, Photography: Mariana Bisti

Suppliers:

Wall colors: Benjamin Moore, Windows/ Glass Doors: R.I.S.E Tehniki, Roof Fun: MENCO (Model Hunter Carera), Insulation: NEOTEX, Lights: IKEA, Bathroom and Kitchen Taps: PATIRIS, A/C: Standard Clima / Mitsubishi, Bath: Golden Bath / ‘Creativ’ & ‘Serel’, Switches Berker: HAGER HELLAS by KAFKAS, Concrete Encaustic Tiles: R-Tiles, Floor tiles: PSARADELIS