Αδειοδοτήσεις δημοσίως προσβάσιμων σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων: Θεσμικό πλαίσιο, εφαρμογή στην πράξη και κίνδυνοι μη συμμόρφωσης

Η ηλεκτροκίνηση εξελίσσεται ταχύτατα από εναλλακτική μορφή μετακίνησης σε βασικό πυλώνα του σύγχρονου συστήματος μεταφορών. Η διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων στην καθημερινή κινητικότητα δημιουργεί νέες απαιτήσεις για το δομημένο περιβάλλον, καθώς η διαθεσιμότητα αξιόπιστων και προσβάσιμων υποδομών φόρτισης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα τόσο για την εξυπηρέτηση των υφιστάμενων χρηστών όσο και για τη μελλοντική ανάπτυξη της αγοράς.

Η ανάπτυξη σταθμών φόρτισης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αποσπασματική τεχνική παρέμβαση, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος του συνολικού σχεδιασμού των κτιρίων και των χώρων στάθμευσης. Η παράλληλη εξέλιξη της ηλεκτροκίνησης και των υποδομών φόρτισης αποτελεί προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός λειτουργικού και αξιόπιστου δικτύου, ικανού να καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες των χρηστών ηλεκτρικών οχημάτων και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στη νέα αυτή μορφή μετακίνησης.

Θεσμικό πλαίσιο και διαφοροποίηση αδειοδοτούντος φορέα

Το άρθρο 6 της Υπουργικής Απόφασης 42863/438/2019 (ΦΕΚ Β’ 2040/2019) καθορίζει το πλαίσιο αδειοδότησης των σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, εισάγοντας διαφοροποίηση της διαδικασίας ανάλογα με τον χώρο εγκατάστασης του σταθμού και κατ’ επέκταση, με τον αρμόδιο φορέα που εγκρίνει την εγκατάσταση.

Η διαφοροποίηση δεν αφορά τα τεχνικά στοιχεία, αλλά το πού και από ποιον εγκρίνεται η εγκατάσταση. Σε εγκαταστάσεις όπως πρατήρια υγρών καυσίμων, συνεργεία αυτοκινήτων και ΚΤΕΟ, ο σταθμός φόρτισης εντάσσεται στο υφιστάμενο πλαίσιο αδειοδότησης της δραστηριότητας και εγκρίνεται από τις αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες (π.χ. για συνεργεία αυτοκινήτων από την πλατφόρμα OpenBusiness). Αντίθετα, στους ιδιωτικούς χώρους δημοσίως προσβάσιμους, αρμόδια αρχή είναι η εκάστοτε Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ), μέσω διαδικασίας ενημέρωσης του φακέλου της οικοδομικής άδειας.

Οι σταθμοί φόρτισης, ανεξαρτήτως χρήσης ή ισχύος, συνοδεύονται από κοινό σύνολο τεχνικών δικαιολογητικών, όπως τεχνική περιγραφή, κατόψεις εγκατάστασης, Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ) και πιστοποιήσεις συμμόρφωσης (CE) του εξοπλισμού. Παράλληλα, για όλους τους σταθμούς φόρτισης, ιδιωτικής ή δημόσιας χρήσης, υφίσταται υποχρέωση ενημέρωσης του ΔΕΔΔΗΕ για την εγκατάσταση και τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους.

Η ενημέρωση οικοδομικής άδειας και οι πρακτικές δυσκολίες

Στις περιπτώσεις όπου αρμόδια αρχή είναι η ΥΔΟΜ, η ενημέρωση του φακέλου οικοδομικής άδειας συνεπάγεται πολεοδομικό έλεγχο της υφιστάμενης εγκατάστασης και τη διαπίστωση της απουσίας αυθαιρεσιών. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η εγκατάσταση ενός σταθμού φόρτισης συνδέεται με τη συνολική πολεοδομική κατάσταση του ακινήτου, ακόμη και όταν αφορά ένα σαφώς οριοθετημένο και τεχνικά αυτοτελές τμήμα.

Η απαίτηση αυτή έχει αποδειχθεί κρίσιμη, καθώς συχνά καθυστερεί ή ματαιώνει την ολοκλήρωση της διαδικασίας, παρότι ο σταθμός φόρτισης πληροί πλήρως τις τεχνικές και κανονιστικές προδιαγραφές.

Η έκθεση των εκμεταλλευτών από μη ολοκληρωμένη αδειοδότηση

Η λειτουργία σταθμού φόρτισης χωρίς πλήρη και ορθή αδειοδότηση εκθέτει ουσιαστικά τον εκμεταλλευτή του σταθμού. Δημιουργεί προβλήματα σε ελέγχους αρμόδιων αρχών, σε αποζημιώσεις ασφαλιστικών συμβολαίων, στη δυνατότητα πιστοποίησης της εγκατάστασης (ISO, συστήματα συμμόρφωσης) και αυξάνει σημαντικά την ευθύνη σε περίπτωση ηλεκτρολογικού ατυχήματος. Οι σταθμοί φόρτισης αποτελούν ηλεκτρικές συσκευές μεγάλης ισχύος με συχνή αλληλεπίδραση με τους χρήστες, γεγονός που καθιστά τη συμμόρφωση ζήτημα ασφάλειας και όχι τυπικότητας.

Ο έλεγχος ως αναγκαία αλλά αναλογική διαδικασία

Ο έλεγχος των υποδομών επαναφόρτισης είναι απολύτως αναγκαίος. Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι ο έλεγχος πρέπει να είναι στοχευμένος στον ίδιο τον σταθμό φόρτισης και στον χώρο εγκατάστασής του, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια χωρίς να μετατρέπεται η διαδικασία σε γενικευμένο πολεοδομικό έλεγχο άσχετο με το αντικείμενο.

Κατευθύνσεις βελτίωσης

Με βάση την εφαρμογή του πλαισίου στην πράξη, θα μπορούσε να εξεταστεί η απλοποίηση της διαδικασίας στις περιπτώσεις όπου αρμόδια είναι η ΥΔΟΜ, χωρίς να μειώνεται το επίπεδο ελέγχου. Ενδεικτικά, η αδειοδότηση σταθμών φόρτισης σε ιδιωτικούς χώρους δημοσίως προσβάσιμους θα μπορούσε να πραγματοποιείται μέσω υποβολής συμπληρωματικού φακέλου στην πολεοδομία, με τα ίδια τεχνικά δικαιολογητικά που ήδη προβλέπονται, χωρίς να απαιτείται πλήρης ενημέρωση της οικοδομικής άδειας και έλεγχος συνολικής νομιμότητας του ακινήτου.

Μια τέτοια προσέγγιση θα διατηρούσε τον ουσιαστικό έλεγχο της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης, ενώ θα απέμπλεκε τη διαδικασία από ζητήματα άσχετα με τον σταθμό φόρτισης, επιτρέποντας την έγκαιρη και νόμιμη ανάπτυξη των υποδομών.

Συμπεράσματα

Η αδειοδότηση σταθμών φόρτισης αποτελεί διαδικασία τεχνικής ουσίας και όχι απλής διεκπεραίωσης. Η μη ολοκλήρωσή της εκθέτει σοβαρά τους εκμεταλλευτές, ενώ η ορθή και αναλογική εφαρμογή της αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφαλή ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης.

Άρθρο του Παναγιώτη Χαραλαμπάκη | Διπλωματούχου Ηλεκτρολόγου Μηχανικού της AKRAS ENGINEERING