SALMAR: Μια αρχιτεκτονική σύνθεση ανάμεσα στην τάξη του ορθογωνίου και την ένταση της διαγωνίου

Το έργο SALMAR αποτελεί μια σύγχρονη τριώροφη πολυκατοικία με σοφίτα στον Άλιμο, σχεδιασμένη, από το αρχιτεκτονικό γραφείο The Hive Architects, ως μια άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στην αυστηρότητα της ορθοκανονικής γεωμετρίας και την ελεγχόμενη δυναμική της διαγωνίου. Η σύνθεση αναπτύσσεται σε ένα σχετικά περιορισμένο αστικό οικόπεδο, οργανώνοντας τρεις ανεξάρτητες κατοικίες και τοποθετώντας σε άμεση συσχέτηση τους εσωτερικούς χώρους με τους υπαίθριους.

Η βασική αρχιτεκτονική χειρονομία προκύπτει από την παρέμβαση τριγωνικών χαράξεων πάνω σε ένα κατά τα άλλα αυστηρά ορθοκανονικό κέλυφος. Οι καθαρές, κατακόρυφες και οριζόντιες γραμμές των όψεων διακόπτονται από λοξές αποτμήσεις, προεξοχές και στεγάσεις, δημιουργώντας ένα παιχνίδι γεωμετρικής  έντασης.

Το τρίγωνο δεν λειτουργεί ως αυτόνομο διακοσμητικό μοτίβο, αλλά ως εργαλείο μετασχηματισμού του όγκου: άλλοτε αποκαλύπτει τον ουρανό, άλλοτε δημιουργεί βαθιά σκιά και άλλοτε ορίζει μια νέα οπτική κατεύθυνση προς το αστικό τοπίο.

Έτσι, η αυστηρότητα του κάνναβου υποχωρεί επιλεκτικά. Οι επιμέρους όγκοι μοιάζουν να μετακινούνται, να τέμνονται και να αιωρούνται, χωρίς όμως να χάνεται η συνοχή της  σύνθεσης. Ιδιαίτερα στις γωνίες του κτιρίου, η διαγώνιος αποκτά έντονη λειτουργία, μετατρέποντας τις ακμές από απλά όρια σε ενεργά αρχιτεκτονικά στοιχεία. Η σχέση ανάμεσα στο πλήρες και το κενό,  την προεξοχή και την εσοχή, δημιουργεί μια διαρκώς μεταβαλλόμενη εικόνα ανάλογα με τη θέση του παρατηρητή.

Η προβολή των πλακών και των εξωστών ενισχύει αυτή τη συνθετική λογική. Οι οριζόντιες πλάκες λειτουργούν ως έντονες γραμμικές χαράξεις πάνω στη λευκή επιφάνεια, ενώ οι βαθιές εσοχές δημιουργούν ένα δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης της  όψης. Στην πίσω όψη, η σύνθεση αποκτά έναν περισσότερο εξωστρεφή χαρακτήρα, με μεγάλες υπαίθριες επιφάνειες, φυτεύσεις, πισίνα και μια χαρακτηριστική πέργκολα που ολοκληρώνει το ανώτερο επίπεδο.

Η υλικότητα ακολουθεί μια συγκρατημένη, μεσογειακή παλέτα. Το «σπασμένο» λευκό και το θερμό γκρι του επιχρίσματος, αποτελούν το βασικό φόντο, πάνω στο οποίο αντιπαρατίθενται οι επιμέρους όγκοι, τα κουφώματα καθώς και οι ξύλινες επιφάνειες. Η αντίθεση των θερμών και ψυχρών υλικών προσδίδει βάθος στην όψη, ενώ το ξύλινο στοιχείο χρησιμοποιείται επιλεκτικά, κυρίως σε κατακόρυφες επιφάνειες και συμπαγείς όγκους, λειτουργώντας ως θερμό αντίβαρο στη μονολιθικότητα του λευκού κελύφους.

Η φύτευση ενσωματώνεται στη γεωμετρία της αρχιτεκτονικής και δεν αντιμετωπίζεται ως μεταγενέστερη προσθήκη. Γραμμικές ζώνες πρασίνου ακολουθούν τους εξώστες, ενώ οι ζαρντινιέρες εισχωρούν στις εσοχές των όγκων, μαλακώνοντας τις αυστηρές ακμές και δημιουργώντας μια διαρκή εναλλαγή ανάμεσα στο φυσικό και το τεχνητό.

Στην είσοδο, η κατακόρυφη ξύλινη επένδυση, η φύτευση και οι σκούρες μεταλλικές επιφάνειες σηματοδοτούν την  προστατευμένη μετάβαση από τον δημόσιο χώρο στην κατοικία.Στον πυρήνα της σύνθεσης βρίσκεται η ιδέα της κατοίκησης ως αλληλουχίας εσωτερικών και εξωτερικών χώρων. Τα διαμερίσματα οργανώνονται γύρω από μεγάλες ζώνες καθημερινής διαβίωσης, σε άμεση σχέση με τους εξώστες.

Το ανώτερο τμήμα της κατοικίας επεκτείνεται σε σοφίτα και συνδέεται με ιδιωτικό υπαίθριο χώρο και πισίνα, ενώ στο ισόγειο η πισίνα λειτουργεί ως φυσική συνέχεια της κατοικίας και του κήπου. Το νερό, η φύτευση, η σκιά και η υλικότητα συνθέτουν ένα μεσογειακό περιβάλλον κατοίκησης, προσαρμοσμένο στην πυκνότητα του αθηναϊκού προαστίου. Η πισίνα και οι υπαίθριες διαμορφώσεις δεν αποτελούν απλώς παροχές, αλλά συμμετέχουν ενεργά στη χωρική εμπειρία, επεκτείνοντας την κατοικία προς το εξωτερικό.

Το έργο SALMAR τελικά αναζητά την ταυτότητά του όχι μέσα από την πολυπλοκότητα, αλλά μέσα από την ελεγχόμενη παραμόρφωση μιας απλής γεωμετρίας. Η ορθοκανονική βάση παραμένει ευδιάκριτη, όμως οι διαγώνιες χαράξεις εισάγουν την απαραίτητη ένταση ώστε το κτίριο να αποκτήσει κίνηση. Το αποτέλεσμα είναι ένα κέλυφος αυστηρό και ταυτόχρονα γλυπτικό, ένα κτίριο όπου η γεωμετρία δεν λειτουργεί ως επιφάνεια, αλλά ως μηχανισμός που παράγει σκιά, βάθος, θέα και εμπειρία κατοίκησης.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: SALMAR, Τυπολογία: Τριώροφη πολυκατοικία με σοφίτα | Μελέτη, Τοποθεσία: Άλιμος Αττικής, Αρχιτεκτονικό γραφείο: The Hive Architects, Αρχιτεκτονική ομάδα: Μιχάλης Ξηρόκωστας – Θεόδωρος Πανόπουλος – Ιωάννα Παππού – Αλίκη Μαδυτινού – Φιλιώ Σαμψάκη, Επιφάνεια: 340 m², Έτος Ολοκλήρωσης: Αναμένεται το 2029, Κείμενο παρουσίασης + Φωτορεαλιστικές απεικονίσεις: The Hive Architects