Βιοκλιματικός σχεδιασμός: Επανεξετάζοντας το δημόσιο χώρο

Καθώς οι κλιματικές συνθήκες μεταβάλλονται συνεχώς, ο βιοκλιματικός σχεδιασμός έχει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του σύγχρονου αστικού χώρου. Δεδομένου αυτών των συνθηκών η αρχιτεκτονική καλείται να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις φωτός, σκίασης, φύτευσης και υλικών δημιουργώντας χώρους που προσφέρουν ουσιαστική ποιότητα ζωής και ανθεκτικότητα απέναντι σε ακραίες καιρικές συνθήκες.

Η κλιματική ανάλυση στην αρχιτεκτονική σύνθεση είναι σημαντική για τη δημιουργία περιβαλλοντικά αποδοτικών χώρων. Στην κλιματική ανάλυση συμπεριλαμβάνονται ο προσανατολισμός, η κατεύθυνση του ήλιου και του ανέμου καθώς και οι θερμοκρασίες κάθε περιοχής.

Για τη λύση αυτών των συνθηκών μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

• σκίαστρα ή δέντρα για επαρκή σκίαση,

• το στοιχείο του νερού σε περιοχές με υψηλές θερμοκρασίες για επαρκή δροσισμό,

• κατακόρυφα πετάσματα, βλάστηση ή υποβάθμιση του εδάφους για αποφυγή ισχυρών ανέμων,

• και διαπερατά δάπεδα σε πεζοδρόμια ή σε χώρους στάθμευσης για γρήγορη απορροή όμβριων υδάτων.

Με αυτόν τον τρόπο, ο υπαίθριος χώρος παύει να λειτουργεί παθητικά και μετατρέπεται σε ένα ζωντανό μικροκλίμα που εξελίσσεται μέσα στο χρόνο και προσφέρει στου κατοίκους μια πιο ποιοτική και βιώσιμη αστική εμπειρία.

Οι βιοκλιματικές στρατηγικές υλοποιούνται μέσα από ένα σύνολο παρεμβάσεων που αναβαθμίζουν την περιβαλλοντική λειτουργία του δημόσιου χώρου. «Πράσινες διαδρομές» λειτουργούν ως άξονες σύνδεσης, ενισχύοντας τη ροή αέρα και θωρακίζοντας την πόλη απέναντι στη θερμική νησίδα. Υδάτινα στοιχεία, όπως κήποι βροχής, όπου πρόκειται για κοινούς κήπους που ποτίζονται από το νερό της βροχής για τη προσιτή ποσοτική και ποιοτική διαχείριση του νερού της βροχής . Παράλληλα, η χρήση ψυχρών υλικών με υψηλή ανάκλαση και χαμηλή απορρόφηση θερμότητας μειώνει τη θερμική φόρτιση του εδάφους. Η πυκνή βλάστηση, σε συνδυασμό με κατάλληλες τοπικές διαμορφώσεις, συμβάλλει στη σκίαση, στην απορρόφηση θερμότητας και στη δημιουργία πιο ήπιων συνθηκών άνεσης, καθιστώντας τον υπαίθριο χώρο λειτουργικό και ευχάριστο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός υπαίθριων αστικών χώρων δεν αποτελεί απλώς ένα σύνολο τεχνικών λύσεων, αλλά μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική στάση που επαναπροσδιορίζει τη σχέση της πόλης με το περιβάλλον της. Μέσα από την ισορροπημένη σύνθεση μορφής, κλίματος και ανθρώπινης εμπειρίας, δημιουργούνται ανθεκτικοί, φιλόξενοι και βιώσιμοι. Σε μια εποχή έντονων κλιματικών προκλήσεων, η προσέγγιση αυτή διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για πόλεις που όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά εξελίσσονται χάρη στη σύνδεσή τους με τη φύση.

Πηγές:

• https://ikee.lib.auth.gr/record/322268/files/Skarlatos.pdf

• http://www.cres.gr/kape/education/design_guidelines_el.pdf

• https://urbangreenbluegrids.com/measures/bioswales/

• https://buildinggreen.gr/vasikes-arxes-vioklimatikou-sxediasmou-1/

Άρθρο του Ηλία Γλάβα | Διπλ. Αρχιτέκτονα Μηχανικού | Εταιρεία Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί | Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Επιχειρήσεων Υγειον. Ενδιαφέροντος

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: Delta Engineering (Blog)