Υποχρεωτική η τακτοποίηση αυθαιρέτων στις βραχυχρόνιες μισθώσεις ακινήτων – Τι προβλέπει ο πολεοδομικός νόμος;

Χιλιάδες είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων, κυρίως διαμερισμάτων, που δεν τήρησαν την Οικοδομική τους Άδεια και έκλεισαν ημιυπαίθριους χώρους τους οποίους μετέτρεψαν σε δωμάτια, έκαναν πατάρια σε καταστήματα, δημιούργησαν προσθήκες κάθε κατηγορίας και άλλαξαν χρήση στο ακίνητο και σήμερα τα νοικιάζουν ή τα παραχωρούν προς χρήση, χωρίς προηγουμένως να έχει γίνει η νομιμοποίηση τους.

Αυτό συμβαίνει γιατί, ενώ κατά την μεταβίβαση ενός ακινήτου απαιτείται υποχρεωτικά έλεγχος της νομιμότητας από μηχανικό και σύνταξη Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, αυτό δεν συμβαίνει και για τη μίσθωση ενός ακινήτου.

Έτσι οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ακινήτων που μισθώνουν ένα ακίνητο, είτε ως κατοικία, είτε ως κατάστημα ή άλλη επαγγελματική χρήση είτε ως Airbnb, δεν προχωρούν στην τακτοποίηση τυχόν αυθαιρεσιών του κτιρίου.

Όμως η μίσθωση ενός ακινήτου με αυθαίρετα δεν είναι νόμιμη πράξη, διότι σύμφωνα με την πολεοδομική νομοθεσία και συγκεκριμένα με τον Ν. 4495/17, δεν επιτρέπεται η μίσθωση και παραχώρηση ακινήτων στα οποία έχει εκτελεστεί αυθαίρετη κατασκευή ή έχει εγκατασταθεί αυθαίρετη αλλαγή χρήσης.

Αυτή η διάταξη έχει σαν σκοπό την απαγόρευση της κάρπωσης ή της αποκόμισης ωφέλειας από εκμετάλλευση ακινήτου το οποίο είναι αυθαίρετο ή έχει αυθαιρεσίες. Για παράδειγμα δεν μπορεί ο ιδιοκτήτης να δηλώνει διαμέρισμα 70 τ.μ. και να πληρώνει ΕΝΦΙΑ, Δημοτικά Τέλη κλπ, που αντιστοιχούν σ’ αυτά τα 70 τετραγωνικά και από την άλλη μεριά να εισπράττει ενοίκιο για 100 τ.μ. ή να νοικιάζει έναν χώρο αποθήκης ως χώρο καταστήματος ή κατοικίας.

Τι ακριβώς προβλέπει ο πολεοδομικός νόμος 4495 /17;

Σύμφωνα με το άρθρο 82 του Ν. 4495/17 προβλέπεται απαγόρευση δικαιοπραξιών σε ακίνητα με αυθαίρετες κατασκευές ή πολεοδομικές παραβάσεις και πιο συγκεκριμένα:

• Απαγορεύεται και είναι απολύτως άκυρη η μεταβίβαση ή η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητοστο οποίο έχει εκτελεστεί αυθαίρετη κατασκευή ή έχει εγκατασταθεί αυθαίρετη αλλαγή χρήσης.

• Στην ανωτέρω απαγόρευση εμπίπτουν και τα ακίνητα τα οποία εισφέρονται σε εταιρεία.

• Δεν επιτρέπεται η μίσθωση και παραχώρηση ακινήτων στα οποία έχει εκτελεστεί αυθαίρετη κατασκευή ή έχει εγκατασταθεί αυθαίρετη αλλαγή χρήσης.

Εξαιρούνται τα ακίνητα στα οποία έχουν εκτελεστεί αυθαίρετες κατασκευές ή έχουν εγκατασταθεί αυθαίρετες χρήσεις που:

α) υφίστανται πριν από τις 30-11-1955, ημερομηνία έναρξης ισχύος του από 9-8-1955 β.δ.,

β) έχουν απαλλαγεί από την κατεδάφιση,

γ) έχουν εξαιρεθεί από την κατεδάφιση,

δ) έχει ανασταλεί η κατεδάφιση, εξαιρεθεί από την κατεδάφιση,

στ) έχει περατωθεί η διαδικασία διατήρησης και για το χρονικό διάστημα που προβλέπεται σε αυτές ή έχει περατωθεί η διαδικασία της διατήρησης,

ζ) έχει περατωθεί η διαδικασία καταβολής του ενιαίου ειδικού προστίμου ή έχει καταβληθεί ποσοστό 30% του ενιαίου ειδικού προστίμου.

Έχω το απαιτούμενο Ενεργειακό Πιστοποιητικό από Μηχανικό για το μισθωτήριο. Αυτό δεν αρκεί;

Όχι. Το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης (Π.Ε.Α.) απεικονίζει την ενεργειακή κατάταξη του κτιρίου, ώστε να επιτρέπει στους ιδιοκτήτες ή στους ενοικιαστές του κτιρίου να συγκρίνουν και να αξιολογούν την ενεργειακή απόδοσή του. Ο μηχανικός που συντάσσει το Ενεργειακό Πιστοποιητικό κάνει αποτύπωση του κτιρίου, δεν καταγράφει όμως τις υπερβάσεις από την Οικοδομική Άδεια. Σε κάθε περίπτωση το Π.Ε.Α. δεν είναι πιστοποιητικό πολεοδομικής νομιμότητος και δεν τακτοποιεί αυθαίρετα.

Θέλω να νοικιάσω ένα ακίνητο. Πως εγώ θα γνωρίζω ότι είναι καθ΄ όλα νόμιμο;

Για να είστε καλυμμένος θα πρέπει στο μισθωτήριο που θα υπογράψετε, ο μισθωτής να δηλώνει ότι το ακίνητο είναι χωρίς αυθαίρετες κατασκευές ή αυθαίρετη χρήση, προσκομίζοντας τον αριθμό της οικοδομικής άδειας ή της δήλωσης υπαγωγής εφόσον πρόκειται για αυθαίρετο που έχει τακτοποιηθεί. Επίσης μπορείτε να αναθέσετε σε μηχανικό τον έλεγχο της νομιμότητας του ακινήτου.

Η υποχρέωση αυτή έχει ισχύ και για τα επαγγελματικά ακίνητα;

Ναι, αφορά όλες τις μισθώσεις και παραχωρήσεις ακινήτων. Ιδιαίτερη μάλιστα προσοχή πρέπει να δείχνουν οι επιχειρηματίες που νοικιάζουν καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, τουριστικές επιχειρήσεις, όπως ξενοδοχεία, ξενώνες, ενοικιαζόμενα, πρατήρια καυσίμων και άλλα, γιατί είναι υποχρεωμένοι να τηρούν φάκελο στην επιχείρηση τους με όλα τα στοιχεία νομιμότητας του κτιρίου. Σε περίπτωση ελέγχου από τις αρμόδιες υπηρεσίες διατρέχουν κίνδυνο εμπλοκής με την Πολεοδομία και τα Δικαστήρια.

Τι γίνεται συγκεκριμένα με τα ακίνητα που μισθώνονται με βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου AIRBNB);

Μια από τις βασικές προϋποθέσεις για την νόμιμη βραχυχρόνια μίσθωση είναι η πολεοδομική νομιμότητα του ακινήτου. Δηλαδή, το ακίνητο για να μπορεί νόμιμα να μισθωθεί, θα πρέπει να είναι κτισμένο σύμφωνα με την εγκεκριμένη Οικοδομική Άδεια του κτιρίου. Σε περίπτωση που υπάρχουν πολεοδομικές παραβάσεις (υπέρβαση δόμησης, κάλυψης, ύψους, αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις) θα πρέπει να έχουν τακτοποιηθεί.

Προκειμένου να εντοπίζονται οι τυχόν παραβάτες, ο νόμος προβλέπει την διενέργεια ειδικών ελέγχων από μικτά συνεργεία ελέγχου που θα αποτελούνται από υπαλλήλους των υπουργείων Οικονομικών και Τουρισμού. Η μη τήρηση των προϋποθέσεων για την εκμίσθωση, επιφέρει πρόστιμο ύψους πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ και άμεση συμμόρφωση εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών.

Ποια είναι η διαδικασία τακτοποίησης αυθαίρετων κτισμάτων;

• Αυτοψία στον χώρο από μηχανικό για τον εντοπισμό του ακινήτου και την καταγραφή των αυθαιρεσιών.

• Εμβαδομέτρηση αυθαιρεσιών.

• Φωτογράφηση αυθαιρεσιών.

• Συγκέντρωση όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών.

• Υποβολή δήλωσης από τον μηχανικό μετά από εξουσιοδότηση του ιδιοκτήτη, στο ηλεκτρονικό σύστημα αυθαιρέτων του ΤΕΕ.

• Καταγραφή παραβάσεων και εισαγωγή στοιχείων ιδιοκτησίας στο ηλεκτρονικό σύστημα.

• Πληρωμή παραβόλου από τον ιδιοκτήτη που ισοδυναμεί με υπαγωγή στον νόμο και έκδοση κωδικών πληρωμής δόσεων.

• Υποβολή από τον μηχανικό όλων των απαραίτητων σχεδίων και δικαιολογητικών.

• Έκδοση βεβαίωσης υπαγωγής στον νόμο.

• Μετά την πληρωμή του 30% του προστίμου μπορεί να εκδοθεί βεβαίωση νομιμοποίησης.

Από τι κινδυνεύει όποιος νοικιάζει ακίνητο με αυθαιρεσίες;

Ο ιδιοκτήτης που νοικιάζει ακίνητο με αυθαιρεσίες, διατρέχει όλους τους κινδύνους που παράγονται από άλλη νομοθεσία, από τον Αστικό Κώδικα, ή από την Πολεοδομική Νομοθεσία κ.α. όπως:

α) Να βρεθούν αντιμέτωποι με τις ποινές και τα πρόστιμα, που προβλέπει ο Αστικός Κώδικας για μη νόμιμη μίσθωση.

β) Να καταγγελθούν στη Πολεοδομία και να πληρώσει μεγάλα πρόστιμα για τα αυθαίρετα.

γ) Να επιβαρυνθούν με πρόστιμο 5.000 ευρώ για τα ακίνητα που μισθώνονται με το καθεστώς της βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb κλπ).

Άρθρο της Γραμματής Μπακλατσή | Τοπογράφου – Πολεοδόμου Μηχανικού

baklatsi@yahoo.gr