Ένα συγκρότημα 24 κοινωνικών κατοικιών στη Λάρνακα «μεταμορφώνεται» σε σύγχρονο αστικό χωριό

Το συγκρότημα των 24 κατοικιών αποτελεί το αποτέλεσμα ανοικτού αρχιτεκτονικού διαγωνισμού που προκηρύχθηκε το 2020 από τον Κυπριακό Οργανισμό Ανάπτυξης Γης, με τη συμμετοχή 55 αρχιτεκτονικών γραφείων. Η πρόταση των anagram architecture, απέσπασε το 1^ο βραβείο, ενώ η υλοποίησή της ολοκληρώθηκε σε διάστημα δύο ετών.

O στόχος του φορέα ανάπτυξης ήταν η ποιοτική αναβάθμιση της κοινωνικής κατοικίας, προσφέροντας σύγχρονους χώρους διαβίωσης χαμηλού κόστους, που απευθύνονται σε χαμηλότερα οικονομικά στρώματα. Η πρόκληση του έργου εντοπιζόταν στο ιδιαίτερα στενό και επιμήκες οικόπεδο που αναπτύσσεται ανάμεσα σε ένα υφιστάμενο δομημένο περιβάλλον.

Η επιθυμία της αρχιτεκτονικής ομάδας εστίασε αφενός στην ενίσχυση του συλλογικού χαρακτήρα του συγκροτήματος μέσω της κλίμακας και των οπτικών φυγών και αφετέρου στη δημιουργία διαμερισμάτων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες κατοίκησης. Ο συγκερασμός αυτών των στόχων οδήγησε στη διαμόρφωση του συγκροτήματος των 24 κατοικιών, δίνοντας στο γραφείο anagram architecture τη δυνατότητα να προτείνει μια νέα δομή κοινωνικής κατοικίας και να επιλύσει, με μία ενιαία αρχιτεκτονική χειρονομία, τις προκλήσεις του κτηριολογικού προγράμματος και του περιγράμματος του οικοπέδου.

“Ο σχεδιασμός του συγκροτήματος μεταφράζει τις σύνθετες συνθήκες, στόχους και επιθυμίες σε έξι τετραγωνικά πρίσματα διαστάσεων 10,80 × 10,80 μ. και τεσσάρων ορόφων, τα οποία συνδέονται μέσω ενός ενιαίου χώρου στάθμευσης”.

Η ελεγχόμενη περιστροφή των όγκων δημιουργεί μεταξύ τους χωρικές συνθήκες που παραπέμπουν στη μικροκλίμακα και τον ανεπίσημο χαρακτήρα των παραδοσιακών οικισμών, συγκροτώντας ένα σύγχρονο «αστικό χωριό». Η αρχιτεκτονική αυτή λύση διαμορφώνει μια πορώδη οικιστική ενότητα, που επιτρέπει οπτικές φυγές από και προς τα γειτονικά οικόπεδα χωρίς την επιβολή σκληρών ορίων, ενώ παράλληλα προτείνει πανταχόθεν ελεύθερα διαμερίσματα σε άμεση επαφή με το πράσινο, με ορθό προσανατολισμό και φυσικό αερισμό σε όλους τους χώρους.

“Το συγκρότημα περιλαμβάνει δύο τυπολογίες διαμερισμάτων, δύο και τριών υπνοδωματίων”.

Η κουζίνα τοποθετείται στην είσοδο και λειτουργεί ως ο βασικός χώρος καθημερινής συναναστροφής. Τα γωνιακά μπαλκόνια, σε συνδυασμό με τα γωνιακά ανοίγματα, επιτρέπουν την επέκταση του εσωτερικού χώρου προς τον εξωτερικό κατά τους θερινούς μήνες. Οι κοινόχρηστοι χώροι είναι είτε ημιυπαίθριοι είτε διαμορφωμένοι με υλικά που επιτρέπουν τη διάχυση του φυσικού φωτός.

Η υλικότητα του συγκροτήματος επιλέχθηκε με γνώμονα τη λιτότητα και την ειλικρίνεια των υλικών, τη βέλτιστη αξιοποίηση του φυσικού φωτός μέσω της χρήσης υαλότουβλων και την ενσωμάτωση μεταλλικών στοιχείων σκίασης. Κατασκευαστικές λεπτομέρειες με εμφανές σκυρόδεμα σε επιλεγμένα δομικά στοιχεία των εσωτερικών χώρων προσδίδουν ρυθμό και λεπτομέρεια. Η επιλογή των υλικών επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από την ανάγκη χαμηλού κόστους κατασκευής, χωρίς ωστόσο να υποβαθμίζεται η αρχιτεκτονική ποιότητα και η εμπειρία του χώρου.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: 24 κοινωνικές κατοικίες, Τυπολογία: Συγκρότημα Κατοικιών, Οργανωτική Αρχή: Kυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης, Διάκριση: 1ο Βραβείο, Τοποθεσία: Λάρνακα – Κύπρος, Αρχιτεκτονική μελέτη: anagram architecture, Ομάδα Αρχιτεκτόνων: Μαρίνα Κουνάβη – Jan Kudlicka (atelier gram) – Anne-Sereine Tremblay (atelier gram), Ομάδα Μελέτης: Μαρίνα Κουνάβη – Jan Kudlicka (atelier gram) – Anne-Sereine Tremblay (atelier gram – Κωνσταντίνα Λώλα – Λιάνα Σοφιάδη – Ματθαίος Ζαρμπής, Τοπικός Αρχιτέκτονας: Noa Architects, Στατική Μελέτη: A. Antoniou Engineers, Μηχανολογική Μελέτη: Katsambas & Christoforou, Ηλεκτρολογική Μελέτη: Eplan, Ενεργειακή Μελέτη: Katsambas & Christoforou, Κατασκευή: Gavriel Building & Civil Engineering, Κατάσταση: Υλοποιημένο (2025), Επιφάνεια οικοπέδου: 2.300 m², Συνολική επιφάνεια: 3.800 m², Κείμενο παρουσίασης: anagram architecture, Φωτογραφίες: Creative Photo Room – Μαρία Ευθυμίου