Ela Five Residences: Νέα «ζωή» για ένα εγκαταλελειμμένο βιοτεχνικό κτίριο στο κέντρο της Αθήνας

Ένα ανενεργό, εγκαταλελειμμένο κέλυφος, πήρε νέα ζωή και αναμένει να φιλοξενήσει τους νέους του κατοίκους! Το αρχιτεκτονικό γραφείο Tastanis Architects και συγκεκριμένα οι αρχιτέκτονες Ταστάνης Τάσος και Ταστάνη Φελίσια, πέτυχαν να μεταμορφώσουν το επι χρόνια εγκαταλειμμένο κτίριο (συνολικής δόμησης 1.052 τ.μ., έτους κατασκευής 1962), στην συμβολή των οδών Γερανίου & Αναξαγόρα στην περιοχή της Ομόνοιας, στον δήμο της Αθήνας, σε σύγχρονο και ενεργειακά αναβαθμισμένο κτίριο κατοικιών που στεγάζει τις Ela Five Residences.

Βασικός σχεδιαστικός άξονας αποτέλεσε η ανάπτυξη ενός κτιρίου που συνομιλεί με το πυκνό αστικό τοπίο από παλαιότερα κτίσματα που το περιβάλλει, ξεχωρίζοντας ταυτόχρονα με την υιοθέτηση νεότερων προτύπων. Για να επιτευχθούν τα παραπάνω, το κτίριο συντίθεται από μια λιτή όψη, με εμφανείς γραμμικότητες και καθαρούς όγκους.

Η χαρακτηριστική αθηναϊκή μεταπολεμική όψη διατηρείται και μέσα από σημειακές παρεμβάσεις συνδέεται με το σήμερα, ενώ παράλληλα η χαρακτηριστική παρόδια στοά αναδεικνύεται. Η σχεδιαστική πρόταση ολοκληρώνεται με την προσθήκη διάτρητων πανέλων αλουμινίου, τα οποία λειτουργούν τόσο ως εναλλακτικά συστήματα σκίασης όσο και ιδιωτικότητας στα πιο εκτεθειμένα σημεία των όψεων.

“Το εν λόγω κτίριο εντοπίζεται στο εμπορικό ιστορικό Τρίγωνο της Αθήνας, σε μια πολυπολιτισμική γειτονιά”.

Γειτνιάζει με διατηρητέο νεοκλασικό κτήριο, καθώς επίσης και με μεταπολεμικά πολυώροφα κτίρια των δεκαετιών του 1950 -1990. Αρκετά από αυτά είναι είτε εγκαταλελειμμένα, είτε λειτουργούν με χρήσεις βιοτεχνικές ή γραφείων, είτε μικρού εμπορίου είτε επαναχρησιμοποιούνται με νέες πλέον χρήσεις.

Το φαινόμενο αυτό των ημερών, που παρατηρείται, η επάναχρηση των μεταπολεμικών κτιρίων με νέες πλέον προδιαγραφές, συμβάλλει στην αξιοποίηση του υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος με σκοπό την κάλυψη των νέων αναγκών της πόλης. Η επαναχρηση και ανακατασκευή κτιρίων που παρατηρείται ευρέως, αποτελεί την αντίστροφη διαδικασία κατά την μεταπολεμική εποχή που επέλεγε την ανοικοδόμηση με κατεδάφιση της παλαιάς μορφής της πόλης κάνοντας χρήση των πλεονεκτημάτων των εκάστοτε γενικών οικοδομικών κανονισμών.

Διαπιστώθηκε πως οι αρχικές όψεις του κτιρίου σχεδιάστηκαν σύμφωνα με τα πρότυπα της αρχιτεκτονικής της δεκαετίας του 1960 και ακολουθούν τις σχεδιαστικές αρχές του μοντέρνου κινήματος. Πιο συγκεκριμένα, ο κορμός του κτιρίου, που περιλαμβάνει τους πέντε τυπικούς ορόφους, έχει συνεχή γραμμικά παράθυρα που περιβάλλονται από ένα πλαίσιο πάχους που ενοποιεί οπτικά τα ανοίγματα. Η πρόταση στόχευσε να ακολουθεί την τυπολογία των κτιρίων που διαμόρφωσαν την εικόνα της περιοχής αυτής. Τα κάθετα διάτρητα πανέλα αλουμινίου πλάτους 0.80μ που τοποθετήθηκαν εξωτερικά των κουφωμάτων, διακόπτουν την οριζοντιότητα των ανοιγμάτων και φιλτράρουν την είσοδο του φωτός.

Εσωτερικά των ορόφων του κτιρίου, πραγματοποιήθηκαν αλλαγές στις εσωτερικές διαρρυθμίσεις με στόχο την μετατροπή των ενιαίων open–plan κατόψεων σε 21 μικρότερα διαμερίσματα και την καλύτερη συνολική λειτουργία του κτιρίου. Σχεδιάστηκαν και ανακατασκευάστηκαν κουζίνες, λουτρά, αποθηκευτικοί χώροι και εγκαταστάσεις θέρμανσης- ψύξης ώστε να εξασφαλιστούν συνθήκες άνεσης για τους κατοίκους του κτιρίου. Τέλος, για τους εσωτερικούς χώρους του κτιρίου επιλέχθηκε γήινη παλέτα χρωμάτων και για τις εξωτερικές επιφάνειες, η παλέτα του γκρι, ενώ παράλληλα διατηρήθηκαν τα παλιά μωσαϊκά και τα μάρμαρα του κτιρίου.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Ela Five Residences, Τυπολογία: Μετατροπή εγκαταλελειμμένου βιοτεχνικού κτιρίου σε σύγχρονο και ενεργειακά αναβαθμισμένο κτίριο κατοικιών, Τοποθεσία: Ομόνοια – Κέντρο Αθήνας, Αρχιτεκτονική Μελέτη / Επίβλεψη: Tastanis Architects, Ομάδα μελέτης: Ταστάνης Τάσος – Ταστάνη Φελίσια, Στατική μελέτη: Καρακατσανίδης Σταύρος, Ηλεκτρομηχανολιγκή μελέτη: Καλομενόπουλος Ιωάννης, Συστήματα Αλουμινίου Σκίασης & Κουφώματα: Alsa Aluminium Systems, Kατασκευή κουζινών και επίπλωση: Modeco, Επιφάνεια: 1.052 τ.μ., Κείμενο παρουσίασης: Tastanis Architects, Φωτογραφίες: Photography Raveneye

English description: An inactive, abandoned shell has been given new life and is now ready to welcome its new residents! The architectural office Tastanis Architects, led by architects Tasos Tastanis and Felisia Tastani, successfully transformed this long-abandoned building (with a total construction area of 1.052sqm, built in 1962) at the intersection of Geraniou and Anaxagora streets in the Omonia area, into a modern and energy efficient residential building, now housing the Ela Five Residences.

The main design principle was to develop a building that engages with the dense urban landscape of older structures surrounding it, while simultaneously standing out by adopting modern standards. To achieve this, the building features a simple façade, with clean lines and defined volumes. The characteristic post-war Athenian façade is preserved, with selective interventions connecting it to the present day, while the iconic street-level arcade is highlighted. The design is completed with the addition of perforated aluminum panels, which serve as alternative shading and privacy systems for the most exposed sections of the façades.

“The building is located in Athens’ historic Commercial Triangle, within a multicultural neighborhood”.

It neighbors a listed neoclassical building as well as post-war high-rise buildings from the 1950s to the 1990s. Many of these buildings are either abandoned, functioning as industrial spaces, offices, or small shops, or have been repurposed with new uses. This phenomenon of repurposing post-war buildings with updated standards is helping to revitalize the existing building stock to meet the city’s new needs. The trend of renovation and reuse seen today contrasts with the post-war era’s practice of demolition and redevelopment, where older urban forms were replaced in line with the prevailing building regulations of the time.

It was found that the original façades of the building were designed according to the architectural standards of the 1960s, following the principles of modernism. Specifically, the building’s core, comprising five standard floors, features continuous linear windows framed by a thick outline that visually unifies the openings. The proposal aimed to adhere to the typology of buildings that shaped the area’s identity. Vertical aluminum perforated panels, 80 cm wide, were placed externally around the window frames, breaking the horizontality of the openings and filtering the incoming light.

Internally, changes were made to the floor layouts to convert the original open-plan spaces into 21 smaller apartments, optimizing the building’s overall functionality. Kitchens, bathrooms, storage spaces, and heating-cooling systems were designed and installed to ensure comfortable living conditions for the building’s residents. For the interior spaces, an earthy color palette was selected, while for the exterior surfaces, shades of gray were used. The original terrazzo floors and marble features of the building were also preserved.

Facts & Credits:

Project title: Ela Five Residences, Typology: A long-abandoned building transformed into modern and energy efficient residential building, Location: Omonia – Athens – Greece, Architectural Design / Supervision: Tastanis Architects, Design team: Tasos Tastanis – Felisia Tastani, Structural Engineering: Stavros Karakatsanidis, Electromechanical Engineering: Ioannis Kalomenopoulos, Aluminum Shading Systems & Window Frames: Alsa Aluminium Systems, Kitchen Construction and Furnishing: Modeco, Area: 1.052sqm, Text description: Tastanis Architects, Photography: Photography Raveneye