Casa Pinus: Η εντυπωσιακή αναγέννηση μιας βίλας του 1970 στην Πυλαία Θεσσαλονίκης

Η ανακατασκευή της διώροφης μονοκατοικίας στην Πυλαία Θεσσαλονίκης, που υλοποιήθηκε από το γραφείο Façade, δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά ως μια πράξη επαναδιαπραγμάτευσης της εννοιας της κατοίκησης,του τρόπου δηλαδή με τον οποίο ο κάτοικος οικειοποιείται τον χώρο. Το έργο αυτό αποτελεί μια συνειδητή αρχιτεκτονική χειρονομία. Αφετηρία του είναι η παραδοχή ότι η υφιστάμενη κατοικία της δεκαετίας του 1970 δεν μπορούσε πλέον να υποστηρίξει σύγχρονους τρόπους ζωής. Το αρχικό κέλυφος δεν αντιμετωπίστηκε ως ένα πλαίσιο προς προσαρμογή, αλλά ως μια συνθήκη που έπρεπε να τεθεί υπό κριτική και, τελικά, να ολοκληρώσει τον κύκλο της.

Ο εκσυγχρονισμός εδώ δεν είναι επιφανειακός· είναι σκόπιμος και ριζικός. Μέσα από αποφασιστικές πράξεις αφαίρεσης, αναδιάρθρωσης και ανοίγματος, το έργο απορρίπτει την εσωστρέφεια και υιοθετεί την εξωστρέφεια, τη ρευστότητα και μια άμεση σχέση με το τοπίο. Η κατοικία παύει να αποτελεί αντικείμενο διατήρησης και μετατρέπεται σε ένα χωρικό μανιφέστο: μια συνειδητή ρήξη με παρωχημένα οικιστικά πρότυπα και έναν επαναπροσδιορισμό της κατοίκησης ως μια ανοιχτή, βιωματική και σύγχρονη συνθήκη.

“Το υφιστάμενο κτίριο, έφερε τα ίχνη μιας άλλης εποχής — μιας αρχιτεκτονικής που στόχευε στην εσωστρέφεια , που οργανωνόταν γύρω από την έννοια της «εστίας» ως πυρήνα προστασίας και καθημερινότητας. Τοποθετημένο στο ψηλότερο σημείο ενός επικλινούς πευκοδάσους, έμοιαζε να αποσύρεται από το βλέμμα, για να αποκαλύπτεται σταδιακά, αποπνέοντας μια ήσυχη νοσταλγία, σχεδόν κινηματογραφική”.

Η σύγχρονη κατοίκηση, ωστόσο, μοιάζει να απομακρύνεται από τον κλειστό πυρήνα και να στρέφεται προς την εξωστρέφεια, τη ρευστότητα και την ανοιχτή σχέση με το περιβάλλον. Η αρχιτεκτονική πρόταση απαντά σε αυτή τη μετατόπιση, διατηρώντας επιλεκτικά στοιχεία του αρχικού κελύφους — κυρίως την έντονη οριζόντια κατεύθυνση — και αναδιαμορφώνοντας τη δομή του κτιρίου μέσω επιλεκτικών αφαιρέσεων.

“Η κατοικία ανοίγεται προς το τοπίο, αγκαλιάζοντας τη θέα των 360^ο μοιρών και επανατοποθετώντας τον άνθρωπο στο κέντρο της εμπειρίας του χώρου”.

Το νέο κτιριακό σύνολο συγκροτείται από δύο γραμμικούς όγκους και έναν τρίτο, κάθετο, που λειτουργούν περισσότερο ως χωρικά ίχνη παρά ως αυστηρά δομημένες μορφές. Η διαφάνεια και η διαμπερότητα καταργούν τα σαφή όρια ανάμεσα στο μέσα και το έξω, επιτρέποντας στο φυσικό περιβάλλον να διεισδύσει στην καθημερινότητα του κατοίκου. Το σπίτι παύει να ορίζεται ως αντικείμενο και μετατρέπεται σε εμπειρία — σε έναν ενδιάμεσο χώρο ανάμεσα στο τοπίο και τη μνήμη.

Οι υλικές επιλογές λειτουργούν ως αφηγηματικά εργαλεία. Το ξύλο, επαναφέροντας λεπτομέρειες και υφές του προϋπάρχοντος κτιρίου, προσδίδει συνέχεια στη χωρική αφήγηση. Μέσα από αυτή τη διακριτική συνομιλία με το context, η κατοικία δεν επιδιώκει να επιβληθεί στο τοπίο, αλλά να ενταχθεί σε αυτό — σαν να υπήρχε πάντα εκεί, ως μια ήσυχη, σύγχρονη παρουσία.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Casa Pinus, Τυπολογία: Ανακατασκευή διώροφης μονοκατοικίας, Τοποθεσία: Πυλαία – Θεσσαλονίκη – Ελλάδα, Αρχιτεκτονική μελέτη: Façade, Επικεφαλής αρχιτέκτονας: Χάρης Οικονόμου, Ομάδα μελέτης: Μαρία Ρουμελιώτη – Ιωάννα Τρικόγια, Στατική μελέτη: Γ. Παπαργύρης – Α. Καρδούλα και Συνεργάτες, Σύμβουλοι στατικών: Δρ. Αριστείδης Ασημακόπουλος – Δρ. Τηλέμαχος Παναγιωτάκος, Σύμβουλοι Πολεοδομικού Σχεδιασμού: Delta Engineering, Αρχιτεκτονική τοπίου: Ecoscapes, Μελέτη φωτισμού: Façade & HUB Lighting & Innovation by Kafkas – Architecture Meets Light, Κατασκευή: Goulidis Constructions & Properties, Επιφάνεια: 320 τ.μ., Έτος υλοποίησης: 2025, Κείμενο παρουσίασης: Façade, Φωτογραφίες: Μαριάνα Μπίστη

English description: The reconstruction of the two-storey house in Pylaia, Thessaloniki, by architectural firm Façade, is approached not as a purely technical intervention, but as an act of renegotiating dwelling. This project is a deliberate and uncompromising architectural gesture. It begins with the acknowledgment that the existing 1970s house could no longer support contemporary modes of living. The original shell was not treated as a framework to be adapted, but as a condition to be critically confronted and ultimately brought to an end.

Modernization here is not cosmetic—it is intentional and radical. Through decisive acts of subtraction, reconfiguration, and opening, the project rejects introversion and embraces extroversion, fluidity, and a direct relationship with the landscape. The house is no longer an object of preservation, but a spatial manifesto: a conscious break from outdated domestic models and a redefinition of dwelling as an open, experiential, and contemporary condition.

The existing building, dating back to the 1970s, bore the traces of another era—an inward-looking architecture structured around the notion of the “hearth” as a core of protection and daily life. Positioned at the highest point of a sloping pine forest, it appeared to withdraw from view, revealing itself gradually and emitting a quiet, almost cinematic sense of nostalgia.

Contemporary dwelling, however, tends to move away from the closed, centralized core, embracing extroversion, fluidity, and a more open relationship with its surroundings. The architectural proposal responds to this shift by preserving elements of the original shell—most notably its strong horizontal emphasis—while reconfiguring the building through selective acts of subtraction.

“The house opens itself to the landscape, embracing the 360^ο degree views and repositioning the human experience at the center of spatial perception”.

The new architectural composition is formed by two linear volumes and a third, vertical element, operating less as rigid objects and more as spatial traces. Transparency and cross-ventilation dissolve the boundaries between interior and exterior, allowing the natural environment to permeate everyday life. The house ceases to function as an object and instead becomes an experience—an intermediate condition between landscape and memory.

Material choices function as narrative tools. Wood, reintroduced through details and textures drawn from the pre-existing building, bridges past and present and lends continuity to the spatial narrative. Through this subtle dialogue with its context, the house does not seek to impose itself upon the landscape, but rather to belong to it—as if it had always been there, a quiet yet contemporary presence.

Facts & Credits:

Project title: Casa Pinus, Typology: Reconstruction of two-storey house, Location: Pylaia – Thessaloniki- Greece, Architectural design: Façade, Lead architect: Harris Oikonomou, Design team: Maria Roumelioti – Ioanna Trikogia, Structural engineering: G. Papargyris – Kardoula A. & Associates, Structural Engineering Consultants: Dr. Aristidis Asimakopoulos – Dr. Telemachos Panagiotakos, Urban Planning Consultants: Delta Engineering, Landscape: Ecoscapes, Lighting Design: Façade & HUB Lighting & Innovation by Kafkas – Architecture Meets Light, Construction: Goulidis Constructions & Properties, Area: 320sqm, Year of completion: 2025, Text description: Façade, Photography: Mariana Bisti