Ολοκληρώνονται τα αντιπλημμυρικά έργα στον αρχαιολογικό χώρο του Δίου

Το Υπουργείο Πολιτισμού -στο πλαίσιο του σχεδιασμού του προγράμματος  αντιπλημμυρικών έργων και αποκαταστάσεων σε μνημεία του αρχαιολογικού χώρου του Δίου, συνολικού προϋπολογισμού 5.000.000 ευρώ- προχωρεί στην κατασκευή νέας μεταλλικής γέφυρας στον ποταμό Βαφήρα, εντός του αρχαιολογικού χώρου, η οποία θα συνδέει το Ιερό του Διός Υψίστου με το Ιερό της Ίσιδος. Η μεταλλική γέφυρα αντικαθιστά την παλαιά ξύλινη γέφυρα, που παρέσυραν οι πλημμύρες του 2017.

Το Δίον, ιερός χώρος αφιερωμένος στον Δία, στους πρόποδες του Ολύμπου, υπήρξε σημαντικό θρησκευτικό και πολιτικό κέντρο της Αρχαίας Μακεδονίας. Άκμασε ιδιαίτερα στην ελληνιστική εποχή, φιλοξενώντας τα «Ολύμπια» και σημαντικές εκδηλώσεις, όπως τις τελετές του Φιλίππου Β’ και του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο χώρος εγκαταλείφθηκε τον 5^ο αι. μ.Χ., λόγω εισβολών, πλημμυρών και σεισμών.

Η Υπουργός Πολιτισμού, κα. Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η αποκατάσταση και η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου του Δίου, με ευφυείς και πρωτοποριακές, για την εποχή του, λύσεις, φέρει έκτυπη τη σφραγίδα του καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή. Ο ίδιος πίστευε βαθιά στην αξία της διδακτικής και συγχρόνως ψυχαγωγικής και διαδραστικής αποκατάστασης των αρχαιολογικών χώρων, ώστε η μύηση των επισκεπτών στο χώρο να είναι ευκολότερη και ουσιαστική. Η παλιά ξύλινη γέφυρα συνέδεε δύο από τα σπουδαιότερα μνημεία του Δίου: Το ιερό του Διός και το ιερό της Ίσιδος, ενισχύοντας την ενότητα και την ιστορική σημασία του χώρου. Ωστόσο, τη δεκαετία 2000, η ξύλινη γέφυρα αντικαταστάθηκε από μεταλλική, η οποία παρασύρθηκε και καταστράφηκε από τα έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, που έπληξαν την περιοχή, το 2017. Σήμερα, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού για την προστασία του χώρου από τα αυξανόμενης έντασης πλημμυρικά φαινόμενα, λόγω της κλιματικής αλλαγής, για την κατασκευή της νέας γέφυρας αξιοποιούνται τα δεδομένα που προκύπτουν από την γεωλογική, την υδρογεωλογική και την υδραυλική μελέτη, που οι υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού εκπόνησαν για την ευρύτερη περιοχή. Με βάση τα δεδομένα αυτά εκτιμάται η στάθμη της πλημμύρας στην τάφρο απορροής μεταξύ των ιερών του Διός και της Ίσιδος, υποδεικνύοντας τις προδιαγραφές για την ασφάλεια της κατασκευής. Η νέα γέφυρα καθιστά εφικτή την πρόσβαση στο Ναό της Ίσιδος σε όλους, και στα ΑμεΑ. Έτσι, αποκαθίσταται η κυκλική περιήγηση των επισκεπτών στον χώρο των ιερών και γίνεται αντιληπτή στον επισκέπτη η λειτουργική ενότητα του χώρου των ιερών».

Η γέφυρα, μεταλλική δικτυωματική, έχει άνοιγμα 25μ. από βάθρο σε βάθρο, χωρίς ενδιάμεσα μεσόβαθρα, ενώ το πλάτος της είναι 2μ. μέτρα. Το έργο για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κινδύνων που προκαλούνται από τα συχνά πλημμυρικά φαινόμενα βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης. Οι εργασίες αφορούν στη διευθέτηση της κοίτης του ρέματος Ουρλιάς και της κοίτης του ποταμού Βαφύρα, με στόχο να προστατευθούν τα αρχαία μνημεία και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη επίσκεψη στον χώρο. Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης με 2.250.000 ευρώ. Ταυτόχρονα, ολοκληρώνεται με πόρους του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Κεντρικής Μακεδονίας-ΕΣΠΑ 2014-2020, προϋπολογισμού 1.915.000 ευρώ, ο συνολικός ευπρεπισμός του οικοδομικού τετραγώνου της αγοράς και η διαμόρφωση ασφαλούς πρόσβασης όλων των επισκεπτών στο μνημειακό σύνολο. Συγχρόνως, με πόρους από το ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας- ΕΣΠΑ 2021-2027, χρηματοδοτείται το έργο -προϋπολογισμού 1.500.000 ευρώ- της αποκατάστασης των θερμών (των δημόσιων λουτρών).

Κατά την αρχαιότητα, η παρουσία του πλωτού ποταμού Βαφύρα αποτελούσε το φυσικό ανατολικό όριο της πόλης του Δίου, παρέχοντας διέξοδο προς τη θάλασσα και τη δυνατότητα ενασχόλησης με το εμπόριο και την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Η περιοχή ήταν γνωστή, από τότε, για τις πηγές που ανάβλυζαν, οι οποίες σε συνδυασμό με τους χειμάρρους που εκκινούσαν από τους πρόποδες του Ολύμπου, τροφοδοτούσαν τον Βαφύρα. Σήμερα στην περιοχή υφίσταται τεχνητή τάφρος, η οποία κατασκευάστηκε το 1951, και κατά θέσεις, ακολουθεί ή αποκλίνει από την κοίτη του ποταμού Βαφύρα στην αρχαιότητα.