Το σχέδιο της Κομισιόν για να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση στην Ευρώπη

Με την παρουσίαση του πρώτου Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Προσιτή Στέγαση, η Κομισιόν επιχειρεί να αντιμετωπίσει μία από τις πιο επείγουσες ανάγκες των Ευρωπαίων πολιτών: την πρόσβαση σε προσιτή, βιώσιμη και ποιοτική στέγαση.

Με μέση αύξηση των τιμών των κατοικιών κατά περισσότερο από 60 % και των ενοικίων κατά περισσότερο από 20 % την τελευταία δεκαετία, εκατομμύρια Ευρωπαίοι αγωνίζονται να βρουν ένα σπίτι που να μπορούν να αντέξουν οικονομικά. Θίγοντας την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, την πρόσβαση στην εκπαίδευση και τη δημιουργία οικογένειας, η στεγαστική κρίση παρεμποδίζει τόσο την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της ΕΕ όσο και την κοινωνική μας συνοχή. Η αντιμετώπιση αυτής της κρίσης απαιτεί μια πραγματικά ευρωπαϊκή προσπάθεια που θα βασίζεται στην τοπική πραγματικότητα.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα στηρίξει τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τις πόλεις αναλαμβάνοντας δράση όπου μπορεί να προσδώσει προστιθέμενη αξία στην ΕΕ. Το σχέδιο αυτό επικεντρώνεται στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, στην ενεργοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, στην αντιμετώπιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστικές πιέσεις και στη στήριξη των ατόμων που πλήττονται περισσότερο.

Το σχέδιο προτείνει μέτρα για έναν πιο παραγωγικό και καινοτόμο τομέα κατασκευών και ανακαινίσεων που θα αντιμετωπίσει την αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης κατοικιών μέσω της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κατασκευή κατοικιών. Η δέσμη περιλαμβάνει επίσης ανακοίνωση και σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους (NEB). Ως καταλύτης για την καθαρή μετάβαση, την καινοτομία και τη βιοοικονομία, το NEB στηρίζει έργα που είναι βιώσιμα, οικονομικά προσιτά και υψηλής ποιότητας — κυρίως στο δομημένο περιβάλλον. Η Ακαδημία NEB επανεκπαιδεύει και αναβαθμίζει το οικοσύστημα κατασκευών για βιώσιμες και κυκλικές κατασκευές και στηρίζει την καινοτομία και την έρευνα στον τομέα.

Οι αναθεωρημένοι κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις θα διευκολύνουν τα κράτη μέλη να παρέχουν οικονομικά προσιτή, καθώς και κοινωνική, στέγαση. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές για την απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών που περιορίζουν την παροχή στέγασης, με ιδιαίτερη έμφαση στον σχεδιασμό και την αδειοδότηση. Μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις θα στηρίξει περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστικές πιέσεις.

Η Επιτροπή έχει κινητοποιήσει μέχρι στιγμής σημαντικές επενδύσεις —43 δισ. ευρώ— στον τομέα της στέγασης και θα συνεχίσει να το πράττει στο πλαίσιο του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ. Αναπτύσσει επίσης μια νέα πανευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εθνικές και περιφερειακές αναπτυξιακές τράπεζες και άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Αντιμετωπίζοντας τα βαθύτερα αίτια της κρίσης με ολοκληρωμένο τρόπο, το παρόν σχέδιο θα είναι ιδιαίτερα επωφελές για όσους πλήττονται περισσότερο: νέοι, σπουδαστές, εργαζόμενοι πρώτης ανάγκης, ομάδες χαμηλού εισοδήματος και άλλες μειονεκτούσες ομάδες. Η Επιτροπή θα κινητοποιήσει νέες επενδύσεις σε φοιτητικές και κοινωνικές κατοικίες και θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή καλύτερες λύσεις για τους άστεγους με βάση τις αρχές της προτεραιότητας στη στέγαση. 

Επόμενα βήματα 

Το ευρωπαϊκό σχέδιο οικονομικά προσιτής στέγασης αποτελεί το πρώτο βήμα για τη στήριξη των κρατών μελών ώστε να παρέχουν πιο οικονομικά προσιτές, βιώσιμες και ποιοτικές κατοικίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Επιτροπή θα επικεντρωθεί τώρα στην εφαρμογή. Μια νέα ευρωπαϊκή συμμαχία για τη στέγαση μεταξύ των κρατών μελών, των πόλεων, των περιφερειών, των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των παρόχων στέγασης και των ενώσεων, των κοινωνικών εταίρων, της βιομηχανίας και της κοινωνίας των πολιτών θα καθοδηγήσει την εφαρμογή του σχεδίου. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση προόδου πριν από τη λήξη της παρούσας εντολής. Η διατήρηση της πολιτικής δυναμικής για την επίλυση αυτής της κρίσης είναι επίσης καίριας σημασίας και η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρώτη σύνοδο κορυφής της ΕΕ για τη στέγαση το 2026.     

Ιστορικό 

Η αντιμετώπιση της ευρωπαϊκής στεγαστικής κρίσης αποτελεί προτεραιότητα στις πολιτικές κατευθύνσεις της προέδρου φον ντερ Λάιεν.  Με τον διορισμό του πρώτου Επιτρόπου Στέγασης τον Δεκέμβριο του 2024, η ΕΕ ανέλαβε μεγαλύτερη ευθύνη να στηρίξει τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές στην εξεύρεση συγκεκριμένων λύσεων. Η δέσμευση να καταστεί η στέγαση πιο οικονομικά προσιτή και βιώσιμη επαναλήφθηκε κατά την ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης το 2025.

Τον Οκτώβριο του 2025 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει ένα φιλόδοξο σχέδιο οικονομικά προσιτής στέγασης που θα σέβεται την επικουρικότητα και την εθνική αρμοδιότητα, ακολουθούμενο από συμπεράσματα της Προεδρίας τον Δεκέμβριο του 2024. Η Επιτροπή συνεργάστηκε επίσης στενά με την ειδική επιτροπή HOUS του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: sigmalive.com