Η διπλωματική εργασία της Αναστασίας Κάτζου και την Έλλης Κικίδη, που παρουσίαστηκε τον Ιούλιο του 2020, στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), με επιβλέπουσα καθηγήτρια, την Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου, είχε ως έναυσμα την ανάγκη δημιουργίας ελεύθερων χώρων, διαθέσιμων κάθε στιγμή προς όλους.

Χώρων ικανών να εξυπηρετήσουν τη διαφορετικότητα των αναγκών των κατοίκων μιας πόλης με συνιστώσες το εκάστοτε κοινωνικό και χρονικό πλαίσιο. Το παιχνίδι και η έννοια της μεταβλητότητας συνέβαλλαν σημαντικά στη σύλληψη του concept, καθώς πρωταρχικός στόχος υπήρξε η δημιουργία ευέλικτων και ευχάριστων χώρων, ικανών να προσαρμόζονται στις διαφορετικές απαιτήσεις της καθημερινότητας αλλά και να χρησιμοποιούνται από διαφορετικούς χρήστες, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες τους.

Έμπνευση | Έννοιες, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

Συγχρόνως επιδιώκεται η ενίσχυση μιας πιο παιγνιώδους αντιμετώπισης του χώρου, με τη συμβολή μεταβλητών στοιχείων, τα οποία επαναπροσδιορίζουν την έννοια της σταθερότητας του απόλυτα καθορισμένου αστικού ιστού.

Σημαντική πρόθεση είναι η δημιουργία ενός ενδιαφέροντος δημόσιου χώρου-τμήματος της πόλης, που συνεισφέρει στην αποφόρτιση της έντασης της καθημερινότητας, και προσφέρει στους χρήστες του ποίκιλλες εμπειρίες διάμεσου ιδιαίτερων χωρικών ποιοτήτων.

Τοποθεσία, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

Η Θεσσαλονίκη, ως μια ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη πόλη, θα επωφελούταν σημαντικά από μια τέτοια συνθήκη και συγκεκριμένα, η περιοχή της Τούμπας θεωρείται ιδανική τοποθεσία, καθώς χαρακτηρίζεται από έλλειψη ελευθέρων δημόσιων χώρων και υψηλό ποσοστό κατοίκων, που ανήκουν σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες.

Κεντρική ιδέα, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

Η τοποθεσία του έργου είναι ένα οικόπεδο 5000 τ.μ., που συνορεύει με τον κεντρικό δρόμο της Γρ. Λαμπράκη, ένας αρκετά σημαντικός χώρος, λόγω των προηγούμενων χρήσεων του, ως ορφανοτροφείο και αργότερα ως αυτοδιαχειριζόμενος συλλογικός χώρος και καταφύγιο προσφύγων.

Τρισδιάστατη εικόνα απο το πρώτο αίθριο, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

“Στο νότιο τμήμα του χώρου βρίσκεται και μια εγκαταλελειμμένη δομή που προηγουμένως λειτουργούσε ως νηπιαγωγείο”.

Οι προ υπάρχουσες χρήσεις αποτέλεσαν σημαντικά σημεία αναφοράς για τη συγκεκριμενοποίηση του κτιριολογικού προγράμματος, καθώς πέρα από τη συλλογικότητα που κυριαρχούσε στην περιοχή και υπήρξε ανέκαθεν βασικός στόχος, προτείνεται και η διατήρηση της χρήσης του νηπιαγωγείου στο αντίστοιχο σημείο.

Ζουμ απο το μεσαίο αίθριο με τονισμένα τα μωβ κινούμενα στοιχεία, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

“Ο σχεδιασμός βασίζεται σε μια παιγνιώδη συνθήκη, με εναλλαγές μεταξύ κενού και πλήρους”.

Το πρόγραμμα οργανώνεται γύρω από τρία αίθρια και τέσσερις κύριους όγκους κτιρίων, με τη συμβολή κινητών στοιχείων, τα οποία λειτουργούν ως ενοποιητικά ή διαχωριστικά στοιχεία μεταξύ των σταθερών κτηριακών όγκων.

Ζουμ στο πρώτο αίθριο στην περίπτωση όπου φιλοξενείται προσωρινή λαϊκή αγορά, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

“Ταυτόχρονα, τα κινητά στοιχεία μπορούν να δημιουργήσουν μεγαλύτερους ή μικρότερους εσωτερικούς χώρους, ανάλογα με τις εκάστοτε απαιτήσεις”.

Ο πρώτος κτηριακός όγκος, που συναντά τον κεντρικό δρόμο της Γρ. Λαμπράκη, περιλαμβάνει μόνιμη αγορά, συλλογική κουζίνα, μεταβαλλόμενους χώρους μελέτης και βιβλιοθήκη.

Ζουμ στο πρώτο αίθριο στην περίπτωση όπου συμβαίνει προβολή στο θερινό σινεμά, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

“Ο δεύτερος περιέχει εργαστήρια τέχνης, χώρους εργασίας για startups’ και αίθουσες θεάτρου και μουσικής”.

Ο τρίτος περιλαμβάνει αίθουσες χορού, θερμοκήπιο, χώρο δραστηριοτήτων για παιδιά, ενώ ο τέταρτος φιλοξενεί το νηπιαγωγείο και βοτανόκηπο με κυρίως ποώδη φυτά για εκπαιδευτικό σκοπό για την ενεργοποίηση των αισθήσεων τόσο των παιδιών του νηπιαγωγείου όσο και ατόμων με ειδικές ανάγκες.

Ζουμ στο τρίτο αίθριο, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

Συνεπώς ο σχεδιασμός προσανατολίζεται στη δημιουργία ενός αυτοδιαχειριζόμενου χώρου συνάντησης όλων των κοινωνικών και ηλικιακών ομάδων, όπου με στόχο και τη διατήρηση αυτού, οι άνθρωποι συνυπάρχουν, αλληλοεπιδρούν και λειτουργούν ως κοινότητα, συναντώντας χώρους μελέτης, δραστηριοτήτων, χαλάρωσης, παιχνιδιού και απασχόλησης.

Storyboard με 4 διαφορετικές περιπτώσεις δημιουργίας, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

Επομένως, οι άνθρωποι εισάγονται στις έννοιες της συνύπαρξης, της συλλογικότητας, της συνεργασίας και του σεβασμού για το συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, που επικρατεί.

Μεταβολη co-working spaces στον πρώτο όροφο, © Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη

Στοιχεία & Συντελεστές εργασίας:

Τίτλος εργασίας: Παιγνιώδεις χωρικές μεταβολές, Μάθημα: Διπλωματική εργασία, Σχολή: Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών | Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φοιτήτριες: Κάτζου Αναστασία – Κικίδη Έλλη, Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Αλεξοπούλου Αλεξάνδρα, Έτος: Ιούλιος 2020

English description: The ideas of playfulness, adaptability, collectivity, and diversity were the main influencers in the inception for the concept formulation for this diploma thesis by Anastasia Katzou & Elli Kikidi.

During our time, that things are changing rapidly, needs differ from day to day, hour to hour, person to person, society needs design flexible and responsive to all these requirements, every time. In such a situation, there is no need to stay focused on the conservative idea of the completely stable character of design, according to which every designed object is aimed to serve a single one purpose.

Storyboard of one common summer day showing building’s transformations depending on the different uses that happen during the day, © Katzou Anastasia – Kikidi Elli

The need for adaptable design, ready to be transformed and introduce people to this contemporary changing reality and educate them to accept and adapt in each social and time context, is obvious.

Approaching this idea, at the same time, main priority is the creation of flexible, enjoyable spaces and the adoption of a more playful perspective to architectural design, through which the concept of stability of the well-defined urban fabric is redefined.

Ground floor plan, © Katzou Anastasia – Kikidi Elli

An important intention is to create an interesting public space-part in the city, which contributes to the discharge of the intensity of daily routine, and offers its users a variety of experiences through special spatial qualities.

Thessaloniki, as a particularly densely populated city, would benefit significantly from this treaty and specifically, the area of Toumba is considered as an ideal location since it is characterized by lack of public spaces and high percentage of residents, belonging to diverse social groups.

Transformations | Meeting-study rooms | Library| 1st level, © Katzou Anastasia – Kikidi Elli

The project location is a 5000 m² plot, facing the central road of Gr. Lambraki, a quite important site, due to its previous uses, as Orphanage and later refugees’ shelter, as well as there is an abandoned structure in the southern part of the site, previously functioning as kindergarten. These elements were significant reference points for the building program.

Section A, © Katzou Anastasia – Kikidi Elli

“The design is based on a playful treaty, with twists and turns between empty and full spaces”.

The program is organized around three atriums and four main building volumes, with the contribution of movable components, which work as unifying or separating objects between the stable parts of the building.

Section B, © Katzou Anastasia – Kikidi Elli

“At the same time, the movable components can create bigger or smaller interior spaces, according to the various requirements”.

The main volume, starting from the one facing Gr. Lambraki, includes permanent market, collective kitchen, adaptable-movable study rooms and library.

Detail of two movable components, © Katzou Anastasia – Kikidi Elli

“The second one includes art workshops, startups’ co-working spaces, theatre and music rooms”.

The third one contains dance rooms, greenhouse, kids’ activities space and the forth one hosts kindergarten and herb garden with mainly herbaceous plants for educational purpose to activating the senses of both the children of the kindergarten and the people with special needs.

The design therefore focuses on creating a self-managed meeting place for all social and age groups, where people – in order to maintain it – coexist, interact and function as a community, enjoying places for study, activities, relaxation, play and work. Therefore, people are introduced to the concepts of coexistence, collectivity, cooperation and respect for the ever-changing environment, which prevails.

Construction details of movable components, © Katzou Anastasia – Kikidi Elli

Facts & Credits:

Title of work: Playful spatial transformations, Course: Diploma thesis, University: Department of Architectural Engineering | Aristotle University of Thessaloniki, Students: Katzou Anastasia – Kikidi Elli, Supervisor: Alexopoulou Alexandra, Year: July 2020

Υποβάλλετε ένα άρθρο

Το όνομά σας *

Το email σας *

Το θέμα του άρθρου σας *