Μια μεταπολεμική μονοκατοικία του ’50 μετατρέπεται σε καλαίσθητο Ιταλικό εστιατόριο στο Χαλάνδρι

Σε μία τυπική μεταπολεμική μονοκατοικία του ’50 των Αθηναϊκών προαστίων, στο Χαλάνδρι, βρήκε στέγη η αστική εκδοχή του καλοκαιρινού ιταλικού εστιατορίου της Αντιπάρου, το Lollo’s Atene, από το το αρχιτεκτονικό γραφείο AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS.

«Σκοπός μας ήταν να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον λιτό και φρέσκο όπως το Ιταλικό μενού που προσφέρεται, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε την πληθώρα των υλικών και την κατασκευαστική και μορφολογική πολυπλοκότητα των κτισμάτων της εποχής», επισημαίνουν οι αρχιτέκτονες.

Το εσωτερικό του σπιτιού είχε δεχτεί πολλές επεμβάσεις μέσα στα χρόνια, λόγω των αλλεπάλληλων αλλαγών στην χρήση και επακολούθως και των εσωτερικών διατάξεων. «Οι προσθήκες εσωτερικά απομακρύνθηκαν με σκοπό να φτάσουμε στην πιο ειλικρινή μορφή του, τον σκελετό του», συμπληρώνουν οι αρχιτέκτονες.

Οι τοίχοι –εσωτερικοί και εξωτερικοί– είναι από πέτρα. Παλαιότερες καθαιρέσεις στο εσωτερικό του σπιτιού οδήγησαν στην ανάγκη της χρήσης μεταλλικών δοκών για υποστήριξη της οροφής, η οποία είναι κατασκευασμένη από μία αρκετά ασυνήθιστη ταυτόχρονα μορφολογικά ενδιαφέρουσα κατασκευή από μασίφ τούβλα και μπετόν.

“Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού ήταν αντί να καλυφθεί και να κρυφτεί όλη αυτή η πολυπλοκότητα, να αποκαλυφθεί σε μία ήπια συνύπαρξη με τις νέες επεμβάσεις”.

Στην κύρια αίθουσα οτιδήποτε βρίσκεται κάτω από το περβάζι των παραθύρων είναι χρωματισμένο σε βαθύ πράσινο σαν να είναι βουτηγμένο στο λάδι. Οι υφές είναι «δουλεμένες» για να είναι ομαλές και λείες από λακαριστές επιφάνειες και γυαλιστερά βερνίκια.

Ένα μεγάλο οβάλ τραπέζι από γυαλισμένο μωσαϊκό «γεμίζει» όλο τον ημικυκλικό χώρο με τα παράθυρα. Η επιφάνειά του κατασκευάστηκε επί τόπου ακολουθώντας την παραδοσιακή μέθοδο κατασκευής μωσαϊκών της εποχής και έχει βάση από τσιμέντο χρωματισμένο στο πράσινο χρώμα της αίθουσας με λευκές, μαύρες και κόκκινες ψηφίδες.

Ότι βρίσκεται από εκεί και πάνω, τα δομικά στοιχεία – οι πέτρες, τα τούβλα, τα μέταλλα– αλλά και οι νέες προσθήκες – αεραγωγοί, κανάλια φωτισμού, ηχεία– έχουν καλυφθεί με ένα πέπλο λευκού χρώματος όπου μέσα από την χρωματική ομοιομορφία εξομαλύνεται και εξομοιώνεται η πολυπλοκότητα των στοιχείων και η αδρότητα των υλικών.

Η αυστηρή διχρωμία του χώρου δίνει πρωταγωνιστικό ρόλο στους επισκέπτες και στην πολυχρωμία των πιάτων που σερβίρονται. Η μεγάλη τζαμαρία που διαχωρίζει την κουζίνα και τα φωτιστικά που σχεδιάστηκαν ειδικά για το εστιατόριο προσθέτουν στην διχρωμία πινελιές από μεταλλικό σφυρήλατο χρώμα σκουριάς.

“Η φωτεινή τζαμαρία λειτουργεί σαν οθόνη θεάτρου σκιών όπου προβάλλεται η αδιάκοπη κίνηση της κουζίνας”.

Τα φωτιστικά του χώρου – ο ψιλόλιγνος πολυέλαιος που αναπτύσσει περιστροφικά οριζόντια «μπράτσα» επάνω από το μωσαϊκό τραπέζι και τα αστεράκια στους πέτρινους τοίχους έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τον χώρο από μεταλλικές σωλήνες που απολήγουν σε εμφανείς γλόμπους.

Μέσα από τις έντονες αντιθέσεις που δημιουργούνται με την ταυτόχρονη αποκάλυψη και κάλυψη της υφής των επιφανειών και της υλικότητας του υφισταμένου κτιρίου αντιπαραβάλλεται το λείο με το αδρό, το σκοτεινό με το φωτεινό, το γυαλιστερό με το ματ, τα παρόν με το παρελθόν. Η εξωτερική σκεπαστή βεράντα και ο κατάφυτος κήπος παρέχουν επιπλέον χώρο για τον επισκέπτη, ο οποίος είναι περιτριγυρισμένος από έναν από τους λίγους εναπομείναντες αστικούς κήπους της Αθήνας.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Lollo’s Atene, Τυπολογία: Ιταλικό εστιατόριο / Ανακαίνιση, Τοποθεσία: Χαλάνδρι – Αθήνα – Ελλάδα, Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, Ομάδα μελέτης: Κατερίνα Αποστόλου – Μίννα Κολάκη, Συνεργάτης αρχιτέκτονας: Βίρνα Κούτλα, Επιφάνεια: 140 τ.μ., Έτος υλοποίησης: 2018, Κείμενο παρουσίασης: AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, Φωτογραφίες: Γιώργος Μεσσαριτάκης

English description: Occupying a typical modernist 1950’s single story residence in the Athenian suburb of Chalandri, Lollo’s Atene designed by AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, is the urban version of its summertime sibling on the island of Antiparos.

“Our desire was to create a simple, fresh and wholesome environment, much like the Italian menu on offer, while simultaneously acknowledging the material and formal particularities of residential architecture of this period”, say AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS.

The interior of the house had undergone multiple interventions over the years due to successive changes in its use and internal arrangements.  These subsequent additions were removed in order to reach its innermost, sincere form: it’s skeleton. Interior and exterior walls are made of stone.  Older modifications led to the use of metal beams to support the roof, which is, interestingly enough, made of solid bricks and concrete.

“Our aim was to reveal, rather than hide, the complexity of this structure, and to assist its coexistence with our new interventions”, claim AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS.

In the dining room, anything located below the window sill is painted in a deep green, as if it is dipped in oil. All textures are smoothed and polished through the use of lacquers and glossy varnishes. A large oval table made of polished terrazzo occupies the semi-circular bay window alcove. Its surface was constructed in situ following the traditional construction method of the period, and is composed of white, black and red aggregate within olive green cement. 

Everything above architect’s datum line, i.e. the structural elements (stone, brick, metal) and new additions (air vents, lighting channels, speakers), has been covered with a veil of white paint. Through this chromatic uniformity, the complexity of the elements is simplified and roughness of the materials is smoothed.

“The strict dichotomy of the space gives the diners and the colorful dishes served a prominent role”.

The large glazed surface separating the kitchen and the lighting fixtures are finished with hammered copper paint, adding a touch of color to the two-toned space. The glazing itself acts like bright screen where the uninterrupted movement of the kitchen is projected.

The lighting fixtures featured in the dining area, including the spindly-legged cascading ceiling light hanging above the oval table and the star-shaped sconces on the stone walls, were custom-designed for the restaurant and composed of metal tubes culminating in exposed lightbulbs of a similar geometry.

Through the intense contrasts that are created by simultaneously concealing and revealing the building’s textures and materiality, architects juxtapose the smooth with the rugged, the dark with the light, the glossy with the matte, the present with the past.  The building’s narrow covered balcony and lush garden provide additional opportunities for different seating conditions to the visitor, who is surrounded by one of the few remaining urban gardens in Athens.

Facts & Credits:

Project title: Lollo’s Atene, Typology: Italian restaurant / Renovation, Location: Chalandri – Athens – Greece, Architectural design: AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, Design team: Katerina Apostolou – Minna Colakis, Collaborating architect: Virna Koutla, Area: 140 m², Year of completion: 2018, Text description: AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, Photography: George Messaritakis