Λέσχη με Χιώτικη Προφορά: Ο μετασχηματισμός ενός καφενείου του 1974 στον Πειραιά

Μέσα στη στοά της Ακτής Μιαούλη, στο ισόγειο του Ναυτικού Μεγάρου Λεμού στον Πειραιά, ένα παλιό καφενείο του 1974 μεταμορφώνεται ριζικά. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός από την ομάδα της South Constructions + Design επανανοηματοδοτεί τον χώρο ως λέσχη ναυτιλιακών στελεχών με κοινή καταγωγή από τη Χίο. Η νέα χρήση απαιτεί ένα υβριδικό περιβάλλον — μεταξύ συλλογικότητας και ιδιωτικότητας — που να υποστηρίζει κοινωνικές, επαγγελματικές και πολιτιστικές λειτουργίες.

Ο σχεδιασμός εμπνέεται από τη λογική του σκάφους: εργονομία, οργάνωση, πολυλειτουργικότητα. Όπως τονίζει η ομάδα: «Το πλοίο ήταν η αναφορά, όχι το θέμα». Η αρχική κάτοψη αναδομείται πλήρως. Το ισόγειο διαμορφώνεται ως ανοιχτός χώρος κοινωνικής συναναστροφής, ενώ το πατάρι αξιοποιείται για έναν πιο ήσυχο χώρο συσκέψεων. Οι «νεκρές» ζώνες, όπως κάτω από τη σκάλα, ενεργοποιούνται, μετατρέποντας ακόμη και τα σημεία με περιορισμένη χρηστικότητα σε έξυπνες υποδομές — χαρακτηριστικά, μια κρυφή κουζίνα ενσωματώνεται διακριτικά.

Το bar αποτελεί το σχεδιαστικό επίκεντρο, με μαρμάρινη επιφάνεια και ένθετα γεωμετρικά πλακάκια που έρχονται σε αντίστιξη με το ξύλινο δάπεδο. Το δάπεδο «ανεβαίνει» στους τοίχους, δημιουργώντας μία αίσθηση περιμετρικής αγκαλιάς. Καθρέφτες bronze και γυψοσανίδες διαμορφώνουν οπτικά ανοίγματα, που ενισχύουν την εντύπωση πως ο επισκέπτης βρίσκεται εντός πλοίου.

Οι καμπυλωτοί καναπέδες και οι ρεουσες γραμμές μαλακώνουν τον χώρο, δημιουργώντας συνεχή κίνηση και ροή. Η επιλογή υλικών και μοτίβων ενσωματώνει ένα πολυεπίπεδο αφήγημα. Το μάρμαρο αποπνέει διαχρονικότητα, οι μεταλλικές λεπτομέρειες συνομιλούν με τον μηχανολογικό κόσμο της ναυτιλίας, ενώ οι custom οπαλίνες φωτισμού και η ταπετσαρία με το παλιό λιμάνι της Χίου λειτουργούν ως αρχιτεκτονικές «αναμνήσεις». Η οροφή του meeting room διακοσμείται με μοτίβα εμπνευσμένα από το Πυργί, συνδέοντας την εσωτερική αρχιτεκτονική με τη χιώτικη λαϊκή τέχνη.

Η χρωματική παλέτα κινείται μεταξύ βαθιών μπλε, πορφυρών και ουδέτερων γήινων τόνων, αποπνέοντας κύρος, οικειότητα και σταθερότητα. Η κουρτίνα στην πρόσοψη της τζαμαρίας ελέγχει τη σχέση του χώρου με το δημόσιο, δημιουργώντας έναν ημι-ιδιωτικό χαρακτήρα, όπως αρμόζει σε μια λέσχη.

Η επέμβαση της South Constructions + Design δεν είναι απλώς ανακαίνιση· είναι μια χωρική αφήγηση με βαθιά πολιτισμική ταυτότητα. Μια μελετημένη ισορροπία ανάμεσα στην παράδοση, τη ναυτική αισθητική και τον σύγχρονο σχεδιασμό. Όπως σημειώνει η αρχιτεκτονική ομάδα: «Αν η αρχιτεκτονική είναι χωρική γλώσσα, εδώ γράψαμε με χιώτικη προφορά».

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Chios Marine Club, Τυπολογία: Ανακαίνιση παλιού καφενείου στον Πειραιά, Τοποθεσία: Πειραιάς – Αθήνα, Αρχιτεκτονική μελέτη – Σχεδιασμός: South Constructions + Design, Έτος υλοποίησης: 2025, Κείμενο παρουσίασης: South Constructions + Design, Φωτογραφίες: Αντώνης Σαρρής