Κανόνες οικολογικού σχεδιασμού για τη διασφάλιση βιώσιμων προϊόντων στην αγορά της ΕΕ

Τα μακροχρόνια, ασφαλή και ανακυκλώσιμα προϊόντα που είναι λιγότερο επιβλαβή για το περιβάλλον θα πρέπει να γίνουν ο κανόνας στην ΕΕ. Αλλά πως; Η απάντηση μπορεί να βρίσκεται στους νέους κανόνες οικολογικού σχεδιασμού.

Τι είναι ο οικολογικός σχεδιασμός;

Ο οικολογικός σχεδιασμός σημαίνει ενσωμάτωση περιβαλλοντικών παραμέτρων στη δημιουργία προϊόντων που θα έχουν τις χαμηλότερες δυνατές περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε όλο τον κύκλο ζωής τους.

Οι κατασκευαστές της ΕΕ πρέπει ήδη να ευθυγραμμιστούν με τους κανόνες οικολογικού σχεδιασμού για προϊόντα που σχετίζονται με την ενέργεια, όπως θερμάστρες, ψυγεία, ηλεκτρικές σκούπες ή υπολογιστές, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας και τις αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις στο στάδιο του σχεδιασμού. Η ΕΕ θέλει τώρα να κάνει ένα βήμα παραπέρα και να εισαγάγει κανόνες οικολογικού σχεδιασμού για σχεδόν κάθε προϊόν.

Νέοι κανόνες για οικολογικά προϊόντα

Τον Μάρτιο του 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε έναν νέο κανονισμό οικολογικού σχεδιασμού που θα διεύρυνε σημαντικά το πεδίο των προϊόντων στα οποία εφαρμόζεται. Θα εισαγάγει επίσης πρόσθετες απαιτήσεις και ελάχιστα πρότυπα για ανθεκτικότητα, δυνατότητα επισκευής, ενεργειακή απόδοση και ανακύκλωση.

Ένα Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος θα πρέπει να συνοδεύει τα προϊόντα, παρέχοντας στους καταναλωτές όλες τις σχετικές πληροφορίες που χρειάζονται για να τους βοηθήσουν να λάβουν τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος 

• παροχή πληροφοριών σχετικά με την απόδοση, την ιχνηλασιμότητα, την τεχνική τεκμηρίωση, τις επιβλαβείς χημικές ουσίες, τα εγχειρίδια χρήσης κ.λπ.,

• παροχή πληροφοριών σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της αγοράς,

• διευκολύνει την επισκευή ή την ανακύκλωση των προϊόντων.

Επιπλέον, οι νέοι κανόνες στοχεύουν να σταματήσουν την καταστροφή απούλητων προϊόντων, να προωθήσουν τις πράσινες δημόσιες προμήθειες και να παρέχουν κίνητρα, όπως κουπόνια οικολογικής χρήσης ή πράσινη φορολογία, για να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να αγοράζουν φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα.

Θέση του Κοινοβουλίου σχετικά με τους κανόνες οικολογικού σχεδιασμού

Οι ευρωβουλευτές χαιρέτησαν την πρόταση, αλλά θέλουν επίσης:

1. να απαγορεύσουν στους κατασκευαστές να περιορίζουν την ανθεκτικότητα των προϊόντων και να τα καθιστούν πρόωρα παρωχημένα,

2. να δοθεί προτεραιότητα στις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού για ορισμένα προϊόντα (σίδηρος, χάλυβας, αλουμίνιο, υφάσματα, έπιπλα, ελαστικά, απορρυπαντικά, χρώματα, χημικά…)

3. να απαγορεύσει την καταστροφή απούλητων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και υποδημάτων, καθώς και ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού,

4. τη δημιουργία δημόσιας διαδικτυακής πλατφόρμας για σύγκριση πληροφοριών από τα διαβατήρια προϊόντων.

Επόμενα βήματα

Τον Ιούνιο του 2023, οι ευρωβουλευτές από την επιτροπή περιβάλλοντος ενέκριναν την έκθεση που καθορίζει τη θέση του Κοινοβουλίου για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη νομοθεσία των χωρών της ΕΕ. Το Κοινοβούλιο αναμένεται να δώσει πράσινο φως στην πρότασή του κατά τη σύνοδο ολομέλειας τον Ιούλιο του 2023.

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: protothema.gr