Ενετικό Λιμάνι Ναυπάκτου: Το ιστορικό στολίδι της πόλης αποκαταστάθηκε

Τον Ενετικό Λιμένα της Ναυπάκτου, το χαρακτηριστικότερο τοπόσημο της πόλης και ένα από τα σημαντικότερα τεκμήρια της κατασκευής λιμενικών έργων, κατά την ενετική περίοδο, απέδωσε η Υπουργός Πολιτισμού, κα. Λίνα Μενδώνη στην τοπική κοινωνία και στους πολυπληθείς επισκέπτες της περιοχής, μετά την ολοκλήρωση των έργων στερέωσης, συντήρησης και αποκατάστασης σημαντικών τμημάτων του.

Ο Ενετικός Λιμένας βρίσκεται στον πυρήνα του ιστορικού οικισμού και εντάσσεται στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Ναυπάκτου. Περιβάλλεται από τις χαρακτηριστικές επιθαλάσσιες οχυρώσεις, με τους προμαχώνες του Φάρου και του Ανεμογιάννη να οριοθετούν το μοναδικό ιστορικό του τοπίο. Η θέση και η οχύρωσή του συνδέονται με τη μακρά ιστορική πορεία της πόλης και τον ρόλο της ως σημαντικού κέντρου στην ευρύτερη περιοχή. Στη νεότερη εποχή, το γραφικό λιμάνι εξελίχθηκε σταδιακά σε βασικό σημείο αναφοράς της Ναυπάκτου και σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς για τους επισκέπτες της.

Η Υπουργός Πολιτισμού, κα. Λίνα Μενδώνη, δήλωσε:

«Η αποκατάσταση του Ενετικού Λιμένα της Ναυπάκτου αποτελεί έργο ιδιαίτερης ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας, υπερβαίνοντας τα όρια μιας τεχνικής παρέμβασης. Αφορά σ ένα μνημείο άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορική διαδρομή και την ταυτότητα της πόλης, από τα σημαντικότερα ενετικά λιμενικά και οχυρωματικά σύνολα, το οποίο διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη μακραίωνη ιστορία της Ναυπάκτου και της Ελλάδας. Για το Υπουργείο Πολιτισμού, η προστασία, η ανάδειξη και η αποκατάσταση των μνημείων αποτελεί βασική ευθύνη. Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να αποδίδονται ζωντανά στις τοπικές κοινωνίες, ως στοιχεία της ταυτότητάς τους, πόλοι πολιτισμού, επισκεψιμότητας και βιώσιμης ανάπτυξης. Η ολοκλήρωση του έργου εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ναυπάκτου και της Αιτωλοακαρνανίας. Το έργο κατέστη δυνατό χάρη και στα σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία που διαθέτει, σήμερα, η χώρα. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενός μεγάλου χρηματοδοτικού εργαλείου που εξασφάλισε για τη χώρα η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και το οποίο επέτρεψε στο Υπουργείο Πολιτισμού να προχωρήσει και να ολοκληρώσει σημαντικές παρεμβάσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα. Παράλληλα, καθοριστική είναι η συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και τον Περιφερειάρχη Νεκτάριο Φαρμάκη, ο οποίος αποτελεί σταθερό συνοδοιπόρο και αρωγό στην προσπάθεια αξιοποίησης των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για τον πολιτισμό και την ανάπτυξη της περιοχής.

Με την ολοκλήρωση των εργασιών αντιμετωπίστηκαν χρόνια προβλήματα φθοράς διασφαλίζοντας  την προστασία, τη στατική επάρκεια και την αυθεντικότητα του ιστορικού συνόλου. Ο Ενετικός Λιμένας σήμερα αποδίδεται ασφαλής, διατηρώντας ζωντανή τη μοναδική ιστορική του φυσιογνωμία και τη σχέση της πόλης με τη θάλασσα. Η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί ζωντανό κεφάλαιο για τις τοπικές κοινωνίες. Ενισχύει την ιστορική μνήμη και τη συλλογική ταυτότητα και, ταυτόχρονα, μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτός είναι ο στόχος μας: Προστατεύουμε τα μνημεία, τα αποκαθιστούμε και τα αποδίδουμε στην κοινωνία ως ζωντανούς χώρους πολιτισμού και γνώσης, αλλά και ως παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές».

Το έργο αποκατάστασης του Ενετικού Λιμένα Ναυπάκτου

Το έργο «Στερέωση και αποκατάσταση του κεντρικού τμήματος του Ενετικού Λιμένα Ναυπάκτου», συνολικού προϋπολογισμού 1.874.984,42 ευρώ, υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με επιπλέον χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Πολιτισμού. Ο στόχος ήταν η αντιμετώπιση των σοβαρών φθορών που είχαν προκληθεί από τη μακρόχρονη έκθεση στο θαλάσσιο περιβάλλον και η αποκατάσταση των δομικών στοιχείων που είχαν υποστεί υποβάθμιση.

Οι εργασίες επικεντρώθηκαν στα τείχη και το κρηπίδωμα και περιέλαβαν βελτίωση των γαιών, καθαρισμό και εξυγίανση του πυθμένα, νέα αρμολογήματα και εφαρμογή ενεμάτων, αντικατάσταση θραυσμένων λίθων και συμπλήρωση της τοιχοποιίας. Παράλληλα, ενισχύθηκε η στατική επάρκεια των κατασκευών και αποκαταστάθηκε η λειτουργικότητα της λιμενικής υποδομής, ενώ διατηρήθηκαν τα αυθεντικά μορφολογικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά του μνημείου, σύμφωνα με τις αρχές προστασίας της ιστορικής του φυσιογνωμίας.

Η παρέμβαση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία και ανάδειξη του Ενετικού Λιμένα και του οχυρωματικού συνόλου της Ναυπάκτου. Στο πλαίσιο αυτό, κατά την περίοδο 2022-2024, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας υλοποίησε δράσεις συνολικού προϋπολογισμού 1,15 εκατ. ευρώ για τις επιθαλάσσιες οχυρώσεις και άλλα τμήματα του ιστορικού συνόλου. Ολοκληρώθηκε έτσι ένας σημαντικός κύκλος παρεμβάσεων για τη διατήρηση και ανάδειξη ενός από τα σημαντικότερα ιστορικά τοπόσημα της Ναυπάκτου.

Η εκδήλωση έκλεισε με συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ, η οποία παρουσίασε στο κοινό διαχρονικά έργα κλασικής μουσικής. Τη διεύθυνση της ορχήστρας είχε ο διακεκριμένος αρχιμουσικός Μύρων Μιχαηλίδης, ενώ στη συναυλία συμμετείχε και η υψίφωνος Τζίνα Φωτεινοπούλου. Ήχοι και μελωδίες κλασικών συνθετών ακούστηκαν υπό το φως της αυγουστιάτικης Πανσελήνου, με φόντο τον Ενετικό Λιμένα της Ναυπάκτου.

Κεντρική φωτογραφία: Ο Ενετικός Λιμένας της Ναυπάκτου | Πηγή: ΥΠΠΟ