«Το Κυβερνείο Αναβιώνει»: Η πορεία αποκατάστασης και η νέα προοπτική για το ιστορικό τοπόσημο της Θεσσαλονίκης

Τα βήματα που έχουν πραγματοποιηθεί την τελευταία διετία και ο σχεδιασμός προκειμένου το εμβληματικό πρώην Κυβερνείο να αποκατασταθεί και να εξελιχθεί σε ένα ζωντανό και ανοιχτό σημείο συνάντησης για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης και της Καλαμαριάς, παρουσιάστηκαν χθες 7 Σεπτεμβρίου 2026,  από την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), θυγατρική του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, στο MOMUS – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στο πλαίσιο της 90^ης  ΔΕΘ.

Στην εκδήλωση, η οποία διοργανώθηκε υπό την Αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων, απηύθυνε χαιρετισμό ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος προσδιόρισε ως διακύβευμα της συνεργασίας για το Κυβερνείο, γνωστό και ως «Παλατάκι» που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2024 μεταξύ της ΕΤΑΔ, του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου και της Βουλής των Ελλήνων το να «μετατρέψουμε έναν χώρο, που παρέμεινε για χρόνια κλειστός, σε ένα ανοικτό, δημόσιο τοπόσημο πολιτισμού, ιστορικής μνήμης, γνώσης και δημοκρατικού διαλόγου». Όπως τόνισε, για τη Βουλή η συνέργεια αυτή έχει ξεχωριστή σημασία «διότι θέλουμε το Κυβερνείο να αποτελέσει ένα σταθερό σημείο παρουσίας του Κοινοβουλίου στη Θεσσαλονίκη και ευρύτερα στη Βόρειο Ελλάδα».

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Κακλαμάνης ανακοίνωσε ότι στο Κυβερνείο θα μπορούν να πραγματοποιούνται συνεδριάσεις των Επιτροπών της Βουλής, δημιουργώντας έναν ζωντανό πυρήνα του κοινοβουλευτισμού στη Θεσσαλονίκη. Επιπλέον, στόχος είναι να αναπτυχθούν στο Κυβερνείο δράσεις της Βουλής των Ελλήνων, όπως εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, συνέδρια, εν γένει πολιτιστικές και επιστημονικές εκδηλώσεις, που θα αναδεικνύουν την κοινοβουλευτική ιστορία και το σπουδαίο, αλλά συχνά άγνωστο, πολιτιστικό απόθεμα που φυλάσσει η Βιβλιοθήκη της Βουλής.

Η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΕΤΑΔ, κυρία Ηρώ Χατζηγεωργίου, έκανε έναν απολογισμό των όσων πραγματοποιήθηκαν την τελευταία διετία, ενώ εξήρε και τη συνεργασία με τη Βουλή των Ελλήνων. Παράλληλα, παρουσίασε τον σχεδιασμό για τη δημιουργία ενός βιώσιμου και πολυλειτουργικού προορισμού, ανοιχτού στην κοινωνία και συνδεδεμένου με τη ζωή της Θεσσαλονίκης και της Καλαμαριάς. «Πρόκειται για ένα έργο προκλήσεων, τις οποίες μέρα με τη μέρα ξεπερνάμε για να φτάσουμε στην τελική φάση, στα έργα αποκατάστασης και εντέλει στη λειτουργία», τόνισε η κυρία Χατζηγεωργίου. Η ίδια υπογράμμισε ότι έχουν προχωρήσει οι απαραίτητες τεχνικές και λειτουργικές μελέτες, έχει ολοκληρωθεί το Master Plan και το κτηριολογικό πρόγραμμα, ενώ τον Αύγουστο του 2026 παραλήφθηκε το δεύτερο στάδιο των μελετών, η Προμελέτη. Όσον αφορά στην επόμενη ημέρα του εμβληματικού τοπόσημου, σε αυτή περιλαμβάνονται δράσεις πολιτισμού, εκδηλώσεις, επαγγελματικές συναντήσεις, εκθέσεις, μουσικές εκδηλώσεις, workshops και χώροι βραχυπρόθεσμης εργασίας, τόσο στους εσωτερικούς όσο και στους εξωτερικούς χώρους του Κυβερνείου. Η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΤΑΔ στην ομιλία της περιέγραψε τη στρατηγική προσέγγιση για την αξιοποίηση του Κυβερνείου, η οποία βασίστηκε σε διεθνή παραδείγματα αποκατάστασης και επανάχρησης εμβληματικών κτηρίων, σε οργανωμένο διάλογο με φορείς, επαγγελματίες και εκπροσώπους του πολιτισμού και του τουρισμού για τη διερεύνηση των μελλοντικών χρήσεων, καθώς και στην αξιολόγηση εναλλακτικών σεναρίων λειτουργίας, με στόχο την οικονομική βιωσιμότητα, την ευελιξία και την πολυμορφία των χώρων.

Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Υφυπουργός Εσωτερικών αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας-Θράκης, κ. Κώστας Γκιουλέκας, ο οποίος σημείωσε ότι: «Εδώ στη Θεσσαλονίκη και αξίζουμε πολλά και χρειαζόμαστε πολλά. Και επιτέλους γίνονται. Όπως χαιρόμαστε και για άλλα έργα που μέχρι τώρα ήταν για εμάς άπιαστα όνειρα, ουτοπία, χαιρόμαστε που τώρα σε λίγο καιρό θα έχουμε ανάμεσα σε όλα τα άλλα και αυτό το πολύ σημαντικό, συμβολικά και ουσιαστικά, ιστορικό κτήριο της Θεσσαλονίκης, το Παλατάκι. Εμείς στη Θεσσαλονίκη το δεχόμαστε με μεγάλη χαρά αυτό το δώρο, αν και πιστεύαμε ότι πραγματικά αυτό το δώρο έπρεπε να μας είχε δοθεί εδώ και χρόνια. Ήρθε η ώρα λοιπόν να γίνει πραγματικότητα και χαιρόμαστε ιδιαίτερα που τώρα πια μπορούμε να μιλάμε με έργα και όχι με λόγια».

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, κ. Σταύρος Καλαφάτης σημείωσε για το πρώην Κυβερνείο: «Εκτός από αναπτυξιακό έργο είναι και βαθιά καινοτόμο, ένα μοναδικό τοπόσημο που εμπεριέχει πολλές έννοιες, κοινοβουλευτισμό, δημοκρατία, πολιτισμό, συλλογική μνήμη αλλά παράλληλα έχει και μέλλον. Εκτός από ένας χώρος πολιτισμού, συνάντησης ανθρώπων πνεύματος κ όχι μόνο, ανάδειξη της μοναδικότητας της Θεσσαλονίκης, ενώ είναι κ ένας πολύ πρωτότυπος και καινοτόμος δρόμος αποσυμφόρησης από την Αθήνα. Είμαστε πολύ περήφανοι που εκτός από όσα συμβαίνουν στην Θεσσαλονίκη, που τη μεταμορφώνουμε σε σύγχρονη εξωστρεφή, σε έναν πόλο ανάπτυξης, προστίθεται αυτή η σημαντική ψηφίδα».

Η Δήμαρχος Καλαμαριάς, κυρία Χρύσα Αράπογλου υπογράμμισε: «Καταρχάς είμαστε – και είμαι και προσωπικά – πάρα πολύ ικανοποιημένοι που το Παλατάκι αρχίζει και έχει πια μια απάντηση θεσμική, τεχνική και μπορούμε να είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι θα σωθεί. Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό σε όλη την ιστορία αυτή της κατασκευής, της επισκευής, της συντήρησης και της διαχείρισης, εμπλέκεται η Βουλή, ο πιο αξιόπιστος θεσμικός συνομιλητής στη χώρα αυτή τη στιγμή. Το Παλατάκι είναι το μοναδικό διατηρητέο, εμβληματικής αρχιτεκτονικής κτήριο σε όλο τον Θερμαϊκό κόλπο. Ο Δήμος Καλαμαριάς θα πρέπει να είναι συνεχώς παρών».

Ο πρόεδρος και CEO του Ομίλου Σαμαράς & Συνεργάτες, κ. Δημήτρης Σαμαράς σημείωσε: «Εργαζόμαστε με αίσθημα ευθύνης απέναντι σε ένα έργο σύμβολο της πόλης. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την ΕΤΑΔ για την εμπιστοσύνη που μας έδειξε αναθέτοντας μας ένα τόσο σημαντικό έργο, καθώς επίσης και για τη συνεργασία. Η πρόκληση για εμάς τους μελετητές, έγκειται στην επαναλειτουργία του κυβερνείου Η αποκατάσταση του Κυβερνείου δεν είναι απλώς μια τεχνική παρέμβαση. Είναι μια ουσιαστική επανασύνδεση της Θεσσαλονίκης με την ιστορική της μνήμη. Το έργο αυτό δεν το βλέπουμε ως ένα ακόμη έργο μας, αλλά με ένα βαθύ αίσθημα ευθύνης και μεράκι. Δίνουμε και θα δώσουμε τον καλύτερο μας εαυτό, ώστε το Παλατάκι να αποτελέσει ένα τοπόσημο».

Η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διοίκησης, Βιβλιοθήκης και Εκδόσεων, κυρία Μαρία Καμηλάκη, τόνισε από την πλευρά της: «Η Βιβλιοθήκη της Βουλής, μέσα από το αρχειακό, βιβλιακό και ευρύτερα πολιτιστικό της απόθεμα, μπορεί να τροφοδοτήσει με περιεχόμενο, αναλογικό και ψηφιακό, ένα ευρύ φάσμα δράσεων εξωστρέφειας, όπως εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, λέσχες ανάγνωσης, συνέδρια, θεματικές ξεναγήσεις κ.ά.. Στόχος μας είναι να μοιραστούμε τους θησαυρούς της Βιβλιοθήκης της Βουλής με διαφοροποιημένες ομάδες κοινού στη Θεσσαλονίκη και ευρύτερα στη Μακεδονία, πάντοτε σε συνεργασία με τους θεσμικούς εταίρους της Βουλής των Ελλήνων».

Το έργο αποκατάστασης του πρώην Κυβερνείου βρίσκεται σήμερα στο στάδιο της Προμελέτης. Θα ακολουθήσουν η οριστική μελέτη, η μελέτη εφαρμογής και τα τεύχη δημοπράτησης. Η ολοκλήρωση των μελετών και η προκήρυξη του διαγωνισμού προβλέπονται για το τρίτο τρίμηνο του 2027 και την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης το 2028.

Για την προετοιμασία των μελετών αποκατάστασης του κτηρίου και της μελλοντικής λειτουργίας του, η ΕΤΑΔ συνεργάστηκε με τους Thessaloniki Convention Bureau, Beetroot Design Studio, Deloitte Business Solutions, The Visitor Attraction Company, ΓΕΩΑΝΑΛΥΣΗ A.E., ΧΑΡΗΣ Π. ΛΑΜΑΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ι.Κ.Ε., ΜΑΡΝΕΤ Α.Τ.Ε και Cushman & Wakefield Proprius.