Ο ρόλος της κυκλικής οικονομίας στον κατασκευαστικό κλάδο

Η κυκλική οικονομία αναφέρεται σε ένα σύστημα λύσεων που αντιμετωπίζει παγκόσμιες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας, τα απόβλητα και η ρύπανση. Οι τρεις πυλώνες της κυκλικής οικονομίας είναι:η εξάλειψη των αποβλήτων και της μόλυνσης, η παράταση της ζωής  προϊόντων και υλικών, η αναγέννηση των φυσικών πόρων.

Στο υπάρχον μοντέλο οικονομίας (γραμμική οικονομία), παίρνουμε πόρους από τη Γη, φτιάχνουμε προϊόντα και εντέλει τα απορρίπτουμε ως απόβλητα. Πρόκειται για μία γραμμική διαδικασία.Στην κυκλική οικονομία, αντίθετα, η λογική είναι ότι δεν παράγουμε καθόλου απόβλητα. Και αυτό γιατί τα προϊόντα που δεν χρησιμοποιούνται πλέον, δεν καταλήγουν στις χωματερές, αλλά επαναδιατίθενται για χρήση.

Έτσι κερδίζουν άλλον έναν κύκλο ζωής. Την ίδια στιγμή, η επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων σημαίνει και αξιοποίηση των υλικών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή τους στο έπακρο. Στο μοντέλο της κυκλικής οικονομίας, μόνο όταν δεν είναι πλέον δυνατό να επιδιορθωθούν, θα πρέπει τελικά να ανακυκλωθούν. Έτσι, μειώνεται σημαντικά η εκμετάλλευση των πολύτιμων στοιχείων της Γης.

Η κυκλική οικονομία στον κατασκευαστικό τομέα, και ειδικότερα στην παραγωγή και χρήση τούβλων, αντιπροσωπεύει μια στροφή από το γραμμικό μοντέλο (“εξόρυξη-χρήση-απόρριψη”) σε ένα βιώσιμο σύστημα όπου τα υλικά επαναχρησιμοποιούνται, ανακυκλώνονται και παραμένουν στην παραγωγική διαδικασία για όσο το δυνατόν περισσότερο.

Διαχρονικά, κανένα δομικό υλικό δεν είναι πιο συμβολικό από το τούβλο, το οποίο όχι μόνο αντιπροσωπεύει την κατασκευή νέων πραγμάτων, αλλά είναι επίσης το τέλειο παράδειγμα για το πώς μπορεί να εφαρμοστεί η έννοια της κυκλικότητας. Τα παλιά τούβλα από κατεδαφίσεις δεν καταλήγουν σε χωματερές, αλλά θρυμματίζονται και χρησιμοποιούνται ως αδρανή υλικά (π.χ. σε σκυρόδεμα) ή ως πρώτη ύλη για την παραγωγή νέων τούβλων.

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, ελαχιστοποιούνται τα μπάζα από κατεδαφίσεις, μειώνεται η ανάγκη για εξόρυξη νέων πρώτων υλών (άργιλος) και η ενέργεια για την παραγωγή και μειώνεται το ανθρακικό αποτύπωμα. Η ενσωμάτωση κυκλικών πρακτικών στα τούβλα είναι κρίσιμη για τη μετάβαση σε έναν πιο πράσινο και βιώσιμο κατασκευαστικό κλάδο, ευθυγραμμιζόμενη με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το περιβάλλον.

Η κυκλική οικονομία αποτελεί μια σημαντική παράμετρο για την εξυπηρέτηση του φιλόδοξου στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κλιματική ουδετερότητα, δηλαδή μηδενικές εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050. Η έννοια της κυκλικής οικονομίας στον κατασκευαστικό τομέα, ο οποίος συμβάλλει σημαντικά στις εκπομπές του CO₂, αποσκοπεί στη διατήρηση των κατασκευαστικών υλικών, προϊόντων και στοιχείων στη μέγιστη τεχνική, οικονομική και περιβαλλοντική τους αξία.

Με σταθερό προσανατολισμό στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και στην υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων, η εταιρεία ΧΑΛΚΙΣ Α.Ε. προχώρησε στη αδειοδότηση και δημιουργία νέας μονάδας ανακύκλωσης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) στο Βασιλικό Ευβοίας, με στόχο την παραλαβή και αξιοποίηση χωμάτων εκσκαφής και αποβλήτων της κατασκευαστικής δραστηριότητας δίνοντάς τους νέα αξία και έναν ενεργό ρόλο στην παραγωγική διαδικασία.

Τα υλικά αυτά αξιοποιούνται υπεύθυνα στην παραγωγική διαδικασία κεραμικών προϊόντων, μειώνοντας την ανάγκη για ταφή και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εξοικονόμηση φυσικών πόρων. Με τον τρόπο αυτό, η παραγωγική διαδικασία ενισχύεται με πιο βιώσιμες πρακτικές, ενώ παράλληλα υποστηρίζεται ένα πιο σύγχρονο και υπεύθυνο μοντέλο λειτουργίας.

Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχή υλοποίηση της πρωτοβουλίας αυτής έχει η συνεργασία με την ΑΝΑΕΚΚ Α.Ε., έναν από τους μεγαλύτερους και πλέον αξιόπιστους φορείς εναλλακτικής διαχείρισης ΑΕΚΚ σε πανελλαδικό επίπεδο. Η συνεργασία αυτή διασφαλίζει ότι η συλλογή, διαχείριση και αξιοποίηση των υλικών πραγματοποιείται με οργανωμένο, διαφανή και περιβαλλοντικά υπεύθυνο τρόπο, σύμφωνα με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Η σύμπραξη – συνεργασία ΧΑΛΚΙΣ & ΑΝΑΕΚΚ αποτελεί μια ουσιαστική «συμμαχία για την αειφορία», που συμβάλλει όχι μόνο στη μείωση των αποβλήτων και στην καλύτερη αξιοποίηση των υλικών, αλλά και στη διαμόρφωση πιο βιώσιμων πρακτικών για το μέλλον του κατασκευαστικού κλάδου και της βιομηχανίας συνολικά.

Άρθρο της Γεωργίας Γούναρη | Οικονομική Διευθύντρια της εταιρείας ΧΑΛΚΙΣ Α.Ε.