Μια μικρή πετρόχτιστη κατοικία στη Σίφνο ενσαρκώνει το απόλυτο όνειρο του καλοκαιριού στο Αιγαίο

Σε ένα από τα ομορφότερα νησιά των Κυκλάδων, στη Σίφνο, το αρχιτεκτονικό γραφείο AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, δημιούργησε μια σύγχρονη εξοχική κατοικία, μόλις 58 τ.μ., απόλυτα ενταγμένη στο Σιφνέικο τοπίο. Ακολουθώντας την τοπική αρχιτεκτονική, τόσο σχεδιαστικά όσο και ως προς την χρήση των δομικών υλικών, η σχεδιαστική ομάδα κατάφερε να εντάξει την κατοικία στο φυσικό τοπίο ως ένα αδιάσπαστο στοιχείο.

Η μικρή αυτή εξοχική κατοικία στο Φυργάνι είναι περιτριγυρισμένη από διαμορφώσεις με ξερολιθιές, που αναμιγνύονται με τα εγκαταλελειμμένα πέτρινα περιγράμματα των χαρακτηριστικών αγροτικών κτισμάτων της Σίφνου -τις θεμωνιές– και τα αλώνια τους.

Την συνθέτουν τρεις όγκοι: οι δύο λιθόκτιστοι όγκοι των δωματίων και ο μικρός χρωματισμένος όγκος της κουζίνας, που ξεπροβάλλει από την ξερολιθιά και λειτουργεί σαν άρθρωση μεταξύ των κτισμάτων και σαν πέρασμα προς τις αυλές και τα δωμάτια.

Οι όγκοι έχουν τοποθετηθεί με τρόπο, ώστε να αξιοποιούν τις ποιότητες του σιφνέικου τοπίου, δημιουργώντας διαφορετικές εμπειρίες: τη θέα στη θάλασσα και στους δύο οικισμούς που διαμορφώνουν τις περιμετρικές κορυφογραμμές, τον ανατολικό ήλιο που λούζει την μεγάλη αυλή και τα δωμάτια, τη θέα στο ηλιοβασίλεμα από την μικρή αυλή, την πρόσβαση από την ήπια νότια πλευρά. Για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν βασικά υλικά της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής: τοπική πέτρα, ξύλο, σοβάς, μέταλλο και λυγαριά.

“Με συνολική επιφάνεια, μόλις 58 m², η κατοικία είναι συνεκτική και περιεκτική”.

Ο εξοπλισμός των δωματίων είναι λιτός και ταυτόχρονα πλήρης. Τα κρεβάτια είναι κτιστά στο χρώμα των δαπέδων και οι μικρές ξύλινες γκαρνταρόμπες, διαμορφώνουν την είσοδο προς τα ευρύχωρα λουτρά. Τα ξύλινα γραφεία είναι συνέχεια των κουφωμάτων που καδράρουν τις θέες και τα ελεύθερα έπιπλα περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα.

“Τα φωτιστικά σώματα είναι λιτά και διακριτικά δημιουργώντας ποικίλα επίπεδα φωτισμού”.

Τα δωμάτια εκμεταλλεύονται τον φυσικό αερισμό από τα περιμετρικά ανοίγματα, με μία μικρή ενίσχυση δροσιάς, από ανεμιστήρες οροφής. Το μεταλλικό έπιπλο της κουζίνας με τα ξύλινα ερμάρια περιέχει τον απαραίτητο εξοπλισμό, ενώ στους τοίχους οι πιατοθήκες σχεδιάστηκαν με αναφορά σε αυτές των παραδοσιακών σπιτιών.

Ο όγκος της κουζίνας επεκτείνεται ανάμεσά στους πέτρινους όγκους των δωματίων, δημιουργώντας μία σκεπαστή αυλή, προστατευμένη από τους δυνατούς βόρειους ανέμους. Ο αρνητικός χώρος μεταξύ της ξερολιθιάς και των κτισμάτων δημιουργεί την μεγάλη εξωτερική ανατολική αυλή με άπλετη θέα στο Αιγαίο.

“Η εναλλαγή των κλειστών, στεγασμένων και ανοιχτών χώρων, επίσης χαρακτηριστικό της κυκλαδίτικης λαϊκής αρχιτεκτονικής, εξασφαλίζει άνεση σε όλες τις κλιματικές συνθήκες”.

Η κατοικία ακουμπά μαλακά στο τοπίο σαν μια σύγχρονη θεμωνιά, συνεπής με την κλίμακα και την μορφολογία των αγροτικών κτισμάτων που βρίσκονται διάσπαρτα γύρω της. Παραπέμποντας στους άλλοτε έγχρωμους κυκλαδίτικους οικισμούς, χρωματίστηκαν τα δάπεδα των δωματίων στο λουλακί χρώμα του σιφνέικου ουρανού που ξεπερνά τα όρια του σπιτιού και “ξεχύνεται” στις αυλές.

Η αντανακλαστική τους επιφάνεια δίνει την αίσθηση του υγρού στοιχείου σε διάλογο με την θάλασσα, και διακρίνει το ανθρωπογενές περιβάλλον από το φυσικό και αδιαμόρφωτο περιμετρικά τοπίο. Το φυσικό τοπίο παραμένει άθικτο με ήπια φύτευση κοντά στην κατοικία.

“Τα νησιά ήταν πολύχρωμα. Τα έχω δει περιπλανώμενος από μικρός στο Αιγαίο. Διαβαίνοντας τα δρομάκια τους σε έλουζε η ώχρα και το γαλάζιο  | Αλέκος Φασιανός (1935-2022)”.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Φυργάνι, Τυπολογία: Εξοχική κατοικία, Τοποθεσία: Σίφνος – Κυκλάδες – Ελλάδα, Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, Εμβαδόν: 58 τ.μ., Έτος υλοποίησης: 2021, Διακοπτικό υλικό (berker R.1): Hager Ελλάς Α.Ε., Κείμενο παρουσίασης: AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, Φωτογραφίες: Cathy Cunliffe

English description: Influenced by the simplicity and discretion of Cycladic architecture, Athens-based firm AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS designed a 58 m² vacation house, resting softly on the landscape of Sifnos Island like a modern themoniá, partly painted in the indigo color of the Sifnos sky that transcends the boundaries of the house and pours into the landscape.

The small holiday home is placed within the landscape of Fyrgani on Sifnos Island, surrounded by configurations of dry stone walls (xerolithiés) and the outlines of abandoned rural buildings (themoniés) with their threshing floors (alónia).

“The building rests softly on the landscape like a modern themoniá, consistent with the scale and morphology of the rural buildings scattered around it”.

It is composed of three rectangular volumes: two stone volumes containing the bedrooms and, between them, a small colored volume, containing the kitchen. This volume emerges from the retaining dry stone wall, extends into a covered courtyard, and functions as a joint and a passage between outdoor areas and rooms.

The negative space between the dry stone wall and the building creates a corridor that transforms into large eastern courtyard with ample views of the Aegean. By alternating closed, covered and open spaces (a distinctive feature of Cycladic architecture), comfort in all climatic conditions in ensured.

The placement of the volumes utilizes the natural qualities of the Sifnos landscape to create distinct experiences: access from the gentler south side, the eastern sun bathing the large courtyard, protection from the strong north winds in the covered courtyard, framed views of the sea and the two settlements occupying the perimetrical ridges, natural ventilation achieved by perimetrical openings.

“The basic materials of Cycladic architecture have been used for construction: local stone, wood, mortar, metal and wicker”.

With a total area of just 58 m², the house is cohesive and comprehensive. The rooms are equipped concisely yet thoroughly. The beds are built-in and small wooden wardrobes form entrances to the spacious bathrooms. The wooden desks are a continuation of the window frames, and free-standing furniture is kept to a minimum. The metal-framed wooden kitchen cabinets contain all necessary equipment, while the custom-made plate-holders reference traditional island kitchens.

“Lighting sources are simple and discreet, creating various levels of illumination. Perimetrical openings guarantee natural ventilation, which is enhanced through the use of ceiling fans”.

With the once-colorful Cycladic settlements in mind, the interior and exterior floors were painted in the indigo color of the Sifnos sky, which transcends the boundaries of the house and pours into the landscape. These reflective surfaces generate a feeling of wetness, creating a dialogue with the sea and distinguishing the man-made environment from the surrounding natural and unformed landscape, which remains intact, with gentle planting close to the house.

“The islands were colorful. I have seen them, wandering in the Aegean since childhood. Traversing their streets, you were bathed in the ocher and the blue | Alekos Fasianos (1935-2022)”.

Facts & Credits:

Project title: Fyrgani, Typology: Summer house, Location: Sifnos Island – Cyclades – Greece, Architectural design: AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, Area: 58 sq.m., Switches Model (berker R.1): Hager Hellas S.A., Completion year: 2021, Text description: AKA – APOSTOLOU COLAKIS ARCHITECTS, Photography: Cathy Cunliffe