Μια θερινή κατοικία στη Βάρκιζα, ωδή στην ελεύθερη κίνηση και τη γεωμετρία

Στα νότια προάστια της Αττικής, μια θερινή κατοικία επαναπροσδιορίζεται μέσα από τη λεπταίσθητη προσέγγιση του γραφείου aphe architecture studio. Η κίνηση στον χώρο δεν είναι απλώς ένα ζήτημα πρακτικότητας· αποτελεί οργανικό μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης, ενσωματωμένη στον σχεδιασμό με στόχο τη βέλτιστη ποιότητα διαβίωσης. Το διαμέρισμα λειτουργεί ως ευέλικτος και ζωντανός χώρος που προσαρμόζεται στον τρόπο ζωής του ανθρώπου που το χρησιμοποιεί.

Η στιβαρότητα ενός ορίου, ενός τοίχου και το πέρασμα από τον έναν χώρο στον άλλον μέσω μίας θύρας, αναιρείται στο συγκεκριμένο έργο. Το όριο γίνεται ταυτόχρονα και το πέρασμα. Ο χρόνος, ο βιωμένος χρόνος είναι αυτός που επιλέγει ο κάτοικος να λειτουργήσει και να δώσει νόημα στο χώρο.

Οι διακριτές χωρικές ποιότητες καταρρίπτονται. Οι ενδιάμεσες στάσεις του πετάσματος δίνουν τέτοια πολυπλοκότητα που θα αποτελέσει το πεδίο ανάπτυξης των σχέσεων των δύο χώρων μέσω των κατοίκων.

“Η μη αναμενόμενη θέση του «ντουζ» στην είσοδο του διαμερίσματος, καταστρατηγήθηκε με την χρήση του ημιδιαφανούς υαλότουβλου, της χρωματιστής πόρτας αλλά και της καμπύλης γεωμετρίας που χαράχθηκε. Η δημιουργία του ορίου εντείνει και καθοδηγεί την κίνηση του σώματος στους υπόλοιπους χώρους με την διάχυση του φωτός, από και προς αυτούς”.

Η συνέργεια της υλικότητας με τη γεωμετρία δημιουργούν ένα πεδίο που δεν στοχεύει στις δυνατότητες και στην ευελιξία χρήσης του χώρου, αλλά στις ποιότητες ανάπτυξης σχέσεων των κατοίκων. Το φυσικό ξύλο, το αμμώδες έδαφος, η ώχρα και το γυαλί δεν είναι επιλογές για μία αισθητική προσέγγιση αλλά για μία αισθητηριακή αντίληψη του χώρου που «κινείται» μέσα από τα υλικά.

«… μήπως είναι θολό εκείνο που κρύβει τις μορφές; Και τις κρύβει επειδή εξαλείφει την αντίθεση φωτός και σκιάς.»¹ L. Wittgenstein

«Πιστεύω ότι κάθε ιδέα «κουβαλάει» και τα υλικά της.» ² Ν. Κτενάς

¹ L. Wittgenstein, «Παρατηρήσεις πάνω στα χρώματα», μτφ. Π. Χριστοδουλίδη, Αθήνα: Γ.Α. Πνευματικού, 1987, σ.41.

² Νίκος Κτενάς, «Τοπογραφίες Διαβίωσης _ πιστεύω, ερευνώ, θεωρώ»: Διάλεξη  «Έξι διαλέξεις για την κατοίκηση», Αθήνα: Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, 2014, σ.245.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Χώρος Καλοκαιρινής Διαμονής στην Βάρκιζα, Τυπολογία: Ανακαίνιση διαμερίσματος, Τοποθεσία: Βάρκιζα – Αθήνα – Ελλάδα, Αρχιτεκτονική μελέτη – Επίβλεψη: aphe architecture studio, Ομάδα μελέτης: Βαγγέλης Παπανδρέου – Κατερίνα Τσακμάκη, Επιφάνεια: 35 τ.μ., Έτος μελέτης: 2024, Κείμενο παρουσίασης: aphe architecture studio, Φωτογραφίες: Δημήτρης Κλεάνθης

English description: In the southern suburbs of Attica, aphe architecture studio has transformed a compact apartment by rethinking the idea of spatial boundaries. Movement in the space is not just a matter of practicality; it is an organic part of the architectural composition, integrated into the design with the aim of optimal quality of living. The apartment functions as a flexible and lively space that adapts to the lifestyle of the person using it.

The solidity of boundaries—the reassuring weight of a wall, the familiar act of passing from one room to another through a threshold—dissolves. The boundary becomes, at once, the passage itself. Time, the time lived by the inhabitant, is what ultimately activates the space and gives it meaning. Distinct spatial qualities collapse into one another. The shifting pauses of the partition create a level of complexity that becomes the ground on which relationships between the two spaces can grow, mediated through the presence of their occupants.

“The unexpected placement of the shower at the apartment’s entrance is subverted through the use of translucent glass blocks, a colored door, and a carved, curving geometry. This newly formed boundary intensifies and guides the movement of the body through the remaining rooms, as light filters in and out, binding them together”.

Materiality and geometry act in synergy, forming a field that does not aspire to flexibility or functional multiplicity, but to the cultivation of relationships. Natural wood, sand-like textures, ochre, and glass are not chosen for aesthetic effect, but for their ability to produce a sensory perception of space—one that seems to move through its materials.

“Perhaps it is the blur that hides forms—because it erases the contrast between light and shadow.” — adapted from L. Wittgenstein

“Every idea carries its materials within it.” — adapted from N. Ktenas

Facts & Credits:

Project title: Summer Residence in Varkiza, Τυπολογία: Apartment renovation, Location: Varkiza – Attica Region – Athens – Greece, Architectural design – Supervision: aphe architecture studio, Design team: Vagelis Papandreou – Katerina Tsakmaki, Area: 35sqm, Design year: 2024, Text description: aphe architecture studio, Photography: Dimitris Kleanthis