Διαχρονική φινέτσα & σύγχρονο design: Μια αθηναϊκή κατοικία του ’53 επανασχεδιάζεται με απαράμιλλη αισθητική

Στο πρώτο ρετιρέ μιας πολυκατοικίας του 1953 με θέα προς την Πλατεία Αμερικής στην Αθήνα, η αρχιτέκτονας Ειρήνη Παπαλού ολοκλήρωσε το 2023 την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος 85 τ.μ. Η μελέτη επιδίωξε να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις της σύγχρονης κατοίκησης και στη διατήρηση της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του χώρου, αναδεικνύοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του χωρίς να αλλοιώνει τον χαρακτήρα του.

Η αρχιτεκτονική προσέγγιση βασίστηκε στη διατήρηση της υφιστάμενης διαρρύθμισης και στην αποκατάσταση σημαντικών στοιχείων του διαμερίσματος, όπως τα ξύλινα δάπεδα, οι εσωτερικές θύρες και οι γύψινες λεπτομέρειες. Κάθε νέα παρέμβαση σχεδιάστηκε με τρόπο που να συνομιλεί με το υπάρχον κέλυφος, χωρίς να επιχειρεί να μιμηθεί το παρελθόν, καθιστώντας εμφανή τη σύγχρονη χρονική της ταυτότητα.

Κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης αποτελεί το χωλ, το οποίο λειτουργεί ως πυρήνας κίνησης αλλά και ως χώρος εργασίας. Δύο καμάρες οργανώνουν τη μετάβαση ανάμεσα στη “δημόσια” και την ιδιωτική ζώνη της κατοικίας. Η πρώτη είναι αυθεντική, ενώ η δεύτερη προστέθηκε κατά την ανακαίνιση, δημιουργώντας έναν διακριτικό διάλογο μεταξύ παλιού και νέου. Η καμπύλη γεωμετρία τους αποτέλεσε βασική σχεδιαστική αναφορά και επανεμφανίζεται σε ειδικές κατασκευές και στοιχεία επίπλωσης σε όλο το διαμέρισμα.

Εκτενέστερες επεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν στην κουζίνα και το λουτρό. Η κουζίνα επανασχεδιάστηκε ώστε να ενσωματώσει το πρώην δωμάτιο υπηρεσίας, δημιουργώντας ένα λειτουργικό pantry και επιπλέον αποθηκευτικούς χώρους. Παράλληλα, μαρμάρινες χαράξεις στο δάπεδο αποτυπώνουν τη θέση των παλαιών τοιχοποιιών, διατηρώντας τη μνήμη της αρχικής διάταξης. Το λουτρό ανανεώθηκε πλήρως μέσα από μια σύνθεση διαφορετικών πράσινων αποχρώσεων και υφών, διατηρώντας ωστόσο την αρχική του διαρρύθμιση.

Η ανακαίνιση ολοκληρώνεται με ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα από δρυ, θερμό φωτισμό και μια προσεκτικά επιλεγμένη παλέτα υλικών που συνυπάρχει αρμονικά με τα αυθεντικά στοιχεία του διαμερίσματος. Το έργο αποτελεί μια σύγχρονη προσέγγιση αποκατάστασης, όπου η αρχιτεκτονική μνήμη δεν αντιμετωπίζεται ως στοιχείο προς αναπαραγωγή, αλλά ως ενεργό εργαλείο σχεδιασμού που συνδέει το παρελθόν με το παρόν.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Tulip Apartment, Τυπολογία: Ανακαίνιση διαμερίσματος, Τοποθεσία: Κυψέλη – Αθήνα – Ελλάδα, Αρχιτεκτονική μελέτη: Ειρήνη Παπαλού, Επιφάνεια: 85 τ.μ., Έτος υλοποίησης: 2023, Κείμενο παρουσίασης: Ειρήνη Παπαλού, Φωτογραφίες: Γιώργος Σφακιανάκης

Προμηθευτές έργου:

Φωτιστικά: Shol, Φωτιστικά κρεμαστά (Υπνοδωμάτιο): Γιάννης Γκίκας, Πλακάκια λουτρού – κουζίνας + Είδη υγιεινής: Textures & tiles, Ντουλάπες & κουζίνα: design 112, Ξυλουργικές ιδιοκατασκευές (γραφείο, βιβλιοθήκη, έπιπλα μπουφέ & τηλεόρασης): Gk mobile, Υφάσματα + κουρτίνες: Sarlas contract

English description: Located on the first penthouse level of a 1953 apartment building overlooking Amerikis Square in Athens, this 85sqm apartment was renovated in 2023 by architect Irini Papalou. The project sought to balance contemporary living requirements with the preservation of the apartment’s original architectural identity, retaining its character while introducing a series of carefully integrated interventions.

Rather than pursuing a complete transformation, the renovation focused on maintaining the existing spatial organization and restoring many of the apartment’s original features, including the timber floors, interior doors and decorative plaster details. The design approach was guided by a respect for the building’s history, allowing traces of the past to remain visible while clearly distinguishing every new addition as a contemporary intervention.

At the heart of the apartment lies the entrance hall, which functions as both a circulation hub and a home office. Two arches define the transition between the public and private areas of the home. While the entrance arch is original, a second arch was introduced during the renovation, establishing a dialogue between old and new. This curved geometry became a recurring design motif, informing custom-made furniture, joinery and architectural details throughout the apartment.

The most significant alterations took place in the kitchen and bathroom. In the kitchen, the former service room was incorporated into the main space, creating a generous pantry and improving functionality without compromising the apartment’s original footprint. Marble inlays on the floor discreetly mark the location of the removed partition walls, preserving the memory of the previous layout. The bathroom was completely redesigned through a rich composition of green-toned materials and textures, while maintaining its original position within the plan.

Throughout the apartment, bespoke oak furniture, warm lighting and carefully selected finishes complement the restored historic elements. The project demonstrates how a contemporary renovation can enhance everyday living while respecting the architectural qualities and cultural memory embedded within a mid-century Athenian apartment.

Facts & Credits:

Project title: Tulip apartment, Typology: Apartment renovation, Location: Kipseli – Athens – Greece, Architecture: Irini Papalou, Area: 85 m², Completion year: 2023, Text description: Irini Papalou, Photography: Giorgos Sfakianakis