Γνωστοποίηση επιχειρήσεων: Ο ρόλος του μηχανικού και οι ευθύνες του ιδιοκτήτη

Με πρόσφατη τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή παρατείνεται η προθεσμία για την απογραφή και την ανάρτηση δικαιολογητικών των επιχειρήσεων που λειτουργούν στην πλατφόρμα OpenBusiness έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, σύμφωνα με νόμο που ψηφίστηκε το Νοέμβριο του 2025, με σκοπό τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων και την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.

Θυμίζουμε ότι το «OpenBusiness» είναι μια νέα ηλεκτρονική εφαρμογή που έχει τεθεί σε λειτουργία σε λειτουργία και αφορά την γνωστοποίηση λειτουργίας ή μεταβολής δραστηριότητας μιας επιχείρησης. Έτσι δεν περιμένει ο επιχειρηματίας να γίνει ο έλεγχος από το υγειονομικό, την πυροσβεστική για να ανοίξει την επιχείρηση του, αλλά ο ίδιος γνωστοποιεί (γι’ αυτό και πλέον δεν υπάρχει ο όρος Άδεια Λειτουργίας, αλλά Γνωστοποίηση Λειτουργίας) την δραστηριότητα του στην Αδειοδοτούσα Αρχή (Τμήμα Εμπορίου, Τμήμα Ανάπτυξης κλπ ανάλογα την δραστηριότητα της επιχείρησης) και έχει την υποχρέωση να πληροί όλους τους όρους της κείμενης πολεοδομικής περιβαλλοντικής, υγειονομικής και πυροσβεστικής νομοθεσίας, ενώ ελέγχεται εκ των υστέρων για το αν όντως τους πληροί.

Με τη «γνωστοποίηση» μπορεί να έχει απλοποιηθεί η διαδικασία, αλλά τα πράγματα δεν είναι και τόσο άπλα, γιατί η ευθύνη ανήκει πλέον στον επιχειρηματία, ο οποίος, θα πρέπει να είναι βέβαιος ότι η επιχείρηση του πληροί τις πολεοδομικές, υγειονομικές, πυροσβεστικές και άλλες διατάξεις. Σε περίπτωση που η διαδικασία γίνει με λάθη ή με ελλείψεις, ή αν δεν υπάρχουν όλα τα νομιμοποιητικά έγγραφα και στοιχεία στην επιχείρηση, ο επιχειρηματίας θα κληθεί να πληρώσει πρόστιμα ή να αλλάξει το κατάστημα εν μέσω λειτουργίας του ή ακόμα και να το κλείσει.

Επομένως, ο επιχειρηματίας, για να είναι σίγουρος για τη νομιμότητα της επιχείρησης του, θα πρέπει πριν ξεκινήσει την ίδρυσή της, να απευθυνθεί σε μηχανικό, ο οποίος γνωρίζει την πολεοδομική νομοθεσία σχετικά με τις άδειες λειτουργίας των επιχειρήσεων και θα τον βοηθήσει να βρει τον κατάλληλο χώρο και «να στήσει» μια νόμιμη επιχείρηση, αποφεύγοντας μελλοντικά προβλήματα και μπλεξίματα με τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Ποιοί έχουν υποχρέωση γνωστοποίησης στο OpenBusiness;

Υποχρέωση γνωστοποίησης στο OpenBusiness έχουν όσοι δραστηριοποιούνται σε τομείς που υπάγονται στο καθεστώς γνωστοποίησης του ν. 4442/2016. Οι φορείς αυτών των δραστηριοτήτων πρέπει να απογράψουν την επιχείρησή τους στην πλατφόρμα, εκτός αν έχουν ήδη υποβάλει γνωστοποίηση μέσω του NotifyBusiness. Όσοι έχουν παλιές άδειες λειτουργίας θα πρέπει να κάνουν γνωστοποίηση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Ποιές δραστηριότητες αφορά η εφαρμογή;

1. Μεταποιητικές και συναφείς δραστηριότητες

2. Κέντρα αποθήκευσης και διανομής

3. Συστήματα περιβαλλοντικών υποδομών

4. Κέντρα δεδομένων

5. Εξορυκτικές δραστηριότητες

6. Καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος

7. Θέατρα & κινηματογράφοι

8. Τουριστικές επιχειρήσεις

9. Ψυχαγωγικές δραστηριότητες

10. Εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης οχημάτων

11. Δραστηριότητες εκπαίδευσης – κατάρτισης

12. Δραστηριότητες διατροφής – ευεξίας

13. Δραστηριότητες κοινωνικής μέριμνας

Πώς ξεκινάμε μια επιχείρηση;

Οι περισσότεροι επιχειρηματίες ξεκινούν ανάποδα. Πρώτα βρίσκουν το μαγαζί που τους αρέσει και μετά προσπαθούν να καλύψουν μέσα στο κτίριο τους απαιτούμενους χώρους για την δραστηριότητα της επιχείρησης. Πριν καταλήξει στο χώρο ο επιχειρηματίας όμως, θα πρέπει πρώτα να έχει αποφασίσει τι θα προσφέρει και να δώσει μια λίστα με τα προϊόντα και τον εξοπλισμό στο μηχανικό. Για παράδειγμα αν θέλει να ανοίξει μία καφετέρια, θα πρέπει να γνωρίζει αν θα διαθέτει εκτός από καφέ και άλλα προϊόντα όπως: οινοπνευματώδη ποτά, πίτσες, τυρόπιτες, σάντουιτς, κρύα πιάτα, γλυκά, κλπ;

Στη συνέχεια θα πρέπει να ξεκαθαρίσει από την αρχή αν τα προϊόντα που θα προσφέρει η επιχείρηση θα παρασκευάζονται εντός του καταστήματος ή θα τα προμηθεύεται από άλλες επιχειρήσεις. Σημειωτέον ότι οι προμηθευτές θα πρέπει να εκδίδουν τα νόμιμα παραστατικά.

Επίσης θα πρέπει να γνωρίσει στο μηχανικό, αν τα προϊόντα θα προσφέρονται σε πελάτες που θα κάθονται στο κατάστημα ή μόνο σε περαστικούς ή αν θα μεταπωλούνται σε άλλες επιχειρήσεις.

Έτσι ο μηχανικός θα γνωρίζει ακριβώς σε ποια κατηγορία επιχείρησης θα ανήκει το συγκεκριμένο κατάστημα και επομένως θα έχει μια καλή και σφαιρική εικόνα για το ποιος χώρος είναι κατάλληλος.

Τι ελέγχει ο μηχανικός;

Καταρχήν ο μηχανικός θα κάνει έλεγχο στα έγγραφα νομιμότητας του κτιρίου και αν καλύπτονται οι πολεοδομικές, υγειονομικές, πυρασφάλειας κλπ απαιτήσεις. Επίσης, ο μηχανικός γνωρίζοντας τις ανάγκες της επιχείρησης, υπολογίζει τα απαιτούμενα τετραγωνικά μέτρα. Για παράδειγμα, αν η υπό ίδρυση επιχείρηση είναι εστιατόρια, θα υπολογιστούν τα απαραίτητα τετραγωνικά για το παρασκευαστήριο, την κουζίνα, το λουτρό, τα αποδυτήρια, την αποθήκη και το χώρο τραπεζοκαθισμάτων. Μπορεί να έχουν καταργηθεί τα ελάχιστα τετραγωνικά του κάθε χώρου (παρασκευαστήριο, χώρος πλύσης, αίθουσα πελατών), υπάρχουν όμως, απαιτήσεις σύμφωνα με το υγειονομικό, την πολεοδομική νομοθεσία και τον κτιριοδομικό κανονισμό. Έτσι ο επιχειρηματίας σε συνεργασία με τον μηχανικό αναζητούν το κατάλληλο κτίριο για την συγκεκριμένη επιχείρηση.

Ποιά είναι τα Βήματα για την ίδρυση Καταστήματος Υγειονομικού Ενδιαφέροντος;

Τα βήματα είναι:

ΒΗΜΑ 1^ο: Αίτηση βεβαίωσης χρήσεων γης από την Υπηρεσία Δόμησης (Πολεοδομία), με την οποία βεβαιώνεται ότι επιτρέπεται η συγκεκριμένη δραστηριότητα σύμφωνα με τη θέση της στο χώρο.

ΒΗΜΑ 2^ο: Απάντηση από Αρχαιολογία και Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων ότι συμφωνούν με την ίδρυση της επιχείρησης στην συγκεκριμένη θέση.

ΒΗΜΑ 3^ο: Ηλεκτρονικό αίτημα στην ιστοσελίδα OpenBusiness για εγκατάσταση στο αρμόδιο τμήμα.

Ο ενδιαφερόμενος σε συνεργασία με τον μηχανικό του μπαίνει με τους κωδικούς του taxis στην ιστοσελίδα OpenBusiness και υποβάλει αίτημα στον αρμόδιο φορέα (π.χ. Δήμο για κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος ή στο Τμήμα Ανάπτυξης της Περιφέρειας για επιχείρηση μεταποίησης κλπ), υποβάλλοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κατά περίπτωση.

ΒΗΜΑ 4^ο: Γνωστοποίηση εγκατάστασης/λειτουργίας. Μετά την απάντηση του αρμόδιου φορέα εισέρχεται πάλι ο ιδιοκτήτης στην ιστοσελίδα OpenBusiness και γνωστοποιεί την δραστηριότητα του.

Γιατί είναι απαραίτητος ο μηχανικός στην διαδικασία της γνωστοποίησης;

Είναι απαραίτητος ο μηχανικός στην όλη διαδικασία της γνωστοποίησης γιατί το σύστημα ζητά τη συμπλήρωση στοιχείων της επιχείρησης, όπως: την θέση, τους ΚΑΔ, την οικοδομική άδεια, το εμβαδόν, τον θεωρητικό πληθυσμό, τον συντελεστή μεγέθους αν θα αναπτύσσει τραπεζοκαθίσματα ή όχι αν θα κάνει χρήση μουσικής, τον αριθμό πρωτοκόλλου της ανωτέρω βεβαίωσης τον αριθμό παράβολου κ.τ.λ.

Ποιά αρχεία τηρούμε σε φάκελο του καταστήματος;

α) Το αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης.

β) Κάτοψη του χώρου, στο οποίο θα αποτυπώνονται όλοι οι χώροι της επιχείρησης.

γ) Βεβαίωση μηχανικού, ότι πληρούνται οι κτιριολογικές προϋποθέσεις και υποχρεώσεις του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για το κτήριο, ότι πληροί τις προϋποθέσεις χώρου κύριας χρήσης, ότι ο χώρος είναι κατάλληλος για τη συγκεκριμένη χρήση σύμφωνα με τον Οικοδομικό και τον Κτιριοδομικό Κανονισμό, τις προϋποθέσεις του Κανονισμού Πυροπροστασίας. Η κάτοψη θα συνοδεύεται από αντίγραφα των στοιχείων νομιμότητας του χώρου, στα οποία αναφέρεται (π.χ. άδεια δόμησης, δήλωση αυθαιρέτου με τις εκάστοτε περί αυθαιρέτων διατάξεις, απόφαση εξαίρεσης από κατεδάφιση, βεβαίωση παλαιότητας κλπ).

δ) Βεβαίωση της αρμόδιας για την οδό υπηρεσίας, ότι οι εργασίες κυκλοφοριακής σύνδεσης εκτελέσθηκαν πλήρως και σύμφωνα με τα εγκεκριμένα σχέδια ή έγκριση εισόδου – εξόδου, ανάλογα με την κατηγορία που ανήκει η εγκατάσταση και εφόσον απαιτείται.

ε) Πιστοποιητικό πυροπροστασίας, εφόσον απαιτείται. Σε περίπτωση μη απαίτησης πιστοποιητικού πυροπροστασίας από την Πυροσβεστική, θα υπάρχει φάκελος από το μηχανικό, με τα μέτρα και μέσα πυροπροστασίας που απαιτούνται.

στ) Υπεύθυνη Δήλωση του υπευθύνου του καταστήματος.

ζ) Το αποδεικτικό πληρωμής του παραβόλου.

στ) Έκδοση Περιβαλλοντικών Όρων ή απαλλαγή από την υποχρέωση έκδοσης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες δραστηριοτήτων που χαρακτηρίζονται ως χαμηλού περιβαλλοντικού κινδύνου, εφόσον απαιτείται.

η) Άδεια χρήσης κοινόχρηστου χώρου, εφόσον υπάρχει.

θ) Άδεια χρήσης μουσικής, εφόσον υπάρχει.

κ) Άδεια χρήσης φυσικού αερίου, εφόσον υπάρχει.

Προσοχή: Ανάλογα με το είδος της επιχείρησης (π.χ. κατάστημα τροφίμων, κομμωτήριο κ.ά.), θα πρέπει επιπρόσθετα να τηρούνται τα προβλεπόμενα αρχεία, σύμφωνα με τους όρους της εκάστοτε υγειονομικής διάταξης. Τα έγγραφα θα επιδεικνύονται κατά τον υγειονομικό έλεγχο της επιχείρησης.

Άρθρο της Γραμματής Μπακλατσή | Τοπογράφου – Πολεοδόμου Μηχανικού

baklatsi@yahoo.gr

Κεντρική φωτογραφία: Photo © pexels