Βιώσιμη Κοινότητα Αγροτουρισμού στη Λίμνη Κάρλα – Σχεδιασμός Χώρων Slow Living και Ευεξίας | Διπλωματική εργασία της Μαρίας Μωραΐτη

Η διπλωματική εργασία της Μαρίας Μωραΐτη με τίτλο «Βιώσιμη Κοινότητα Αγροτουρισμού στη Λίμνη Κάρλα | Σχεδιασμός Χώρων Slow Living και Ευεξίας» προτείνει τη δημιουργία μιας βιώσιμης αγροτουριστικής κοινότητας στη λίμνη Κάρλα, με στόχο τη σύνδεση του ανθρώπου με το φυσικό και αγροτικό περιβάλλον. Η πρόταση, ενταγμένη σε έναν παραδοσιακό αμυγδαλεώνα, υπερβαίνει τον στενό ρόλο του τουριστικού προορισμού, καθώς προσφέρει στον επισκέπτη μια συμμετοχική και βιωματική εμπειρία αγροτικής ζωής, μέσω της διαβίωσης, της μάθησης και της παραγωγής, πλήρως ριζωμένο στο τοπίο και τις ιδιαιτερότητές του.

Στόχος

Η ιδέα άρχισε να ωριμάζει μετά την κακοκαιρία «Daniel» και τη ραγδαία άνοδο των υδάτων της λίμνης, ως προβληματισμός για το πώς μια αρχιτεκτονική δομή μπορεί να ανταποκριθεί σε ακραίες περιβαλλοντικές μεταβολές. Παράλληλα, ανέκυψε η ανάγκη για μια ήπια τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, εστιασμένη όχι στον εμπορικό τουρισμό, αλλά σε εμπειρίες επαφής με τη φύση και την κοινότητα. Επιπλέον, η πανδημία ανέδειξε την αξία χώρων χαλάρωσης, απομόνωσης και επανασύνδεσης με το περιβάλλον, ενισχύοντας την ανάγκη για ένα διαφορετικό μοντέλο κατοίκησης και φιλοξενίας.

Ανάλυση ιδέας

Ο αρχικός σχεδιασμός οργανώνεται γύρω από δύο επικλινείς γραμμικούς άξονες που εκτείνονται από τη στεριά προς τη λίμνη, εντάσσοντας αρμονικά το σύνολο της κοινότητας στο φυσικό τοπίο. Ο πρώτος, δημόσιος άξονας συνδέει τον δρόμο με τη λίμνη, οργανώνοντας διαδοχικά τον χώρο υποδοχής, το θερμοκήπιο, το εστιατόριο, τις αγροτουριστικές δραστηριότητες, το καφέ και την πλωτή αίθουσα εκθέσεων, καταλήγοντας στο παρατηρητήριο.

Ο δεύτερος, πιο ιδιωτικός άξονας εξυπηρετεί κυρίως τη φιλοξενία, τις αγροτουριστικές εγκαταστάσεις και τον χώρο ευεξίας, οδηγώντας στους πλωτούς ξενώνες, προσφέροντας μια πιο ήρεμη και εσωστρεφή εμπειρία του τοπίου. Αντίστοιχα, οι βασικοί κτιριακοί όγκοι – ευεξίας και αγροτουρισμού – τείνουν να υιοθετήσουν τους επικλινείς άξονες στην άλλη κατεύθυνση.

“Κομβικό στοιχείο αποτελεί το θερμοκήπιο, ως παραγωγική και βιωματική υποδομή αγροτουρισμού. Συνδέει την παραγωγή με την κατανάλωση μέσω ενός μικρού εστιατορίου με κοινόχρηστη κουζίνα, προτείνοντας μια καθημερινότητα όπου ο επισκέπτης συμμετέχει ενεργά στον κύκλο τροφής. Ο σχεδιασμός του βασίζεται σε βιοκλιματικές αρχές, αξιοποιώντας το μικροκλίμα της λίμνης για φυσικό φωτισμό, σκίαση και αερισμό”.

Επιπλέον, οι δομές του αγροτουρισμού περιλαμβάνουν εργαστήρια και αποθηκευτικούς χώρους για την επεξεργασία τοπικών προϊόντων όπως αμύγδαλο, ελιά και κρασί, ενώ ένα υπόγειο κελάρι και χώρος γευσιγνωσίας (wine bar tasting) εμπλουτίζουν την εμπειρία, συνδέοντας τον επισκέπτη με τον κύκλο της αγροτικής παραγωγής μέσα από συμμετοχικές και αισθητηριακές διαδικασίες.

Οι πλωτοί ξενώνες ακολουθούν μια ελαφριά, επαναλαμβανόμενη τυπολογία στην άκρη της λίμνης, εδραζόμενοι σε pontoon και τηλεσκοπικούς πασσάλους που προσαρμόζονται στις διακυμάνσεις της στάθμης των υδάτων. Τα θεμέλιά τους λειτουργούν ως καταλύτες βιοποικιλότητας, ενισχύοντας τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής. Η πρόβλεψη για τηλεργασία και ατομικούς χώρους ευεξίας, επιτρέπει την υιοθέτηση ενός σύγχρονου, υβριδικού τρόπου ζωής. Ζώνες χαλάρωσης, διαλογισμού και κίνησης εντάσσονται οργανικά στο τοπίο της Κάρλας, προωθώντας την πνευματική και σωματική ανάκαμψη.

Οι κατασκευές υλοποιούνται με ξύλο, θαλάσσιο κόντρα πλακέ και τοπική πέτρα, συνδυάζοντας ξύλινες και μεταλλικές δομές. Προτεραιότητα δίνεται στη δομική λιτότητα, τη χρήση φυσικών και ανακυκλώσιμων υλικών και τη μικρή περιβαλλοντική παρέμβαση. Το σύνολο συνθέτει μια υβριδική πρόταση κατοίκησης, εμπειρίας και παραγωγής, που στηρίζεται σε αρχές βιωσιμότητας, ελαφριάς δόμησης και συνύπαρξης, διαμορφώνοντας ένα νέο κοινοτικό μοντέλο γύρω από τη λίμνη Κάρλα.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος εργασίας: Βιώσιμη Κοινότητα Αγροτουρισμού στη Λίμνη Κάρλα | Σχεδιασμός Χώρων Slow Living και Ευεξίας, Τυπολογία: Διπλωματική εργασία, Φοιτήτρια: Μωραΐτη Μαρία, Σχολή: Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Επιβλέποντες καθηγητές: Σταύρος Δενδρινός – Γεώργιος Παπαγιαννόπουλος – Μαρία \ Στυλιανή Βουτετάκη, Εξεταστική περίοδος: 2024 -2025