Ένα σύμπλεγμα λιθόκτιστων κτιρίων στα Χανιά αναβιώνει, διατηρώντας την ιστορικότητα και την φυσική του φθορά

Το έργο Corte Interna, που ανέλαβε να σχεδιάσει η αρχιτέκτονας Εύη Κώτσου, αφορά στην αποκατάσταση ενός συμπλέγματος τριών λιθόκτιστων κτιρίων, που βρίσκεται Δυτικά της πόλης των Χανίων, στο χωριό της Καλυβιανής, κοντά στον Μπάλο. Χτισμένα σε οικόπεδο 420 τ.μ., τα κτίρια, 220 τετραγωνικών μέτρων, συντάσσονται γύρω από μια εσωτερική αυλή με το νερό να συνδέει τους κτιριακούς όγκους ως πυρήνας.

Οξυκόρυφες καμάρες, θυρώματα με ημικυκλικό ή μορφής χαμηλωμένου τόξου ανώφλι αποκαλύπτουν το ενετικό αποτύπωμα στην κρητική αρχιτεκτονική. Το διώροφο κτίσμα, είναι το πρώτο που συναντάμε από τον κεντρικό δρόμο του χωριού.

Στο ισόγειο βρίσκονται οι χώροι διημέρευσης και ένα υπνοδωμάτιο με δικό του λουτρό. Στον όροφο, υπάρχουν δύο υπνοδωμάτια με ενσωματωμένο λουτρό και ένα wc. Από τις βασικές παρεμβάσεις στο κτίριο αυτό, υπήρξε η διάνοιξη εσωτερικού ανοίγματος για τη σύνδεση του υπνοδωματίου με το ισόγειο καθώς στο παρελθόν υπήρχε μόνο εξωτερική πρόσβαση. Τη νέα επέμβαση επισημάνει το μεταλλικό πλαίσιο της μεσόπορτας.

Στον ενιαίο χώρο του ισογείου, τοποθετήθηκε μεταλλική σπειροειδής σκάλα για την ένωση των δυο ορόφων. Η μορφή της και η επιλογή διάτρητης λαμαρίνας, δίνουν μια αίσθηση πλαστικότητας μέσα στον χώρο. Η εξωτερική πέτρινη κλίμακα με τον μικρό θολοσκεπή χώρο από κάτω της διατηρείται χωρίς έντονες παρεμβάσεις.

“Για την στατική ενίσχυση του κελύφους εφαρμόστηκαν ενέματα τσιμέντου”.

Εξωτερικά ο παλαιός σοβάς αντικαταστάθηκε με νέο φυσικό κονίαμα το οποίο σημειακά στις όψεις του κτιρίου αφήνει εμφανείς κάποιες πέτρες. Αντίθετα στο εσωτερικό του διατηρήθηκε η λιθοδομή. Η χρήση πατητής τσιμεντοκονίας στο δάπεδο σε ουδέτερο χρωματικό τόνο σε συνδυασμό με την μεγάλη λεπτομέρεια που έχει η όψη ενός πέτρινου τοίχου επιτυγχάνει μια πολύ δυνατή οπτική αντίστιξη. Στο δεύτερο κτίσμα που συναντάμε στο επίπεδο της πισίνας, έγινε η αντίθετη επιλογή των υλικών σε τοίχους και δάπεδο. Οι τοίχοι εξωτερικά έχουν διατηρηθεί σε όψη πέτρας ενώ εσωτερικά το κέλυφος ενισχύθηκε στατικά με gunite.

Η ηρεμία του σοβά συνδυάζεται με την λιτή ομορφιά του φυσικού τραβερτίνου στο δάπεδο. Το τραβερτίνο λειτουργεί ενοποιητικά καθώς απλώνεται σε όλο το εσωτερικό του κτιρίου, επεκτείνεται στην αυλή αγκαλιάζοντας την πισίνα και εισχωρεί ακόμη και στον χώρο της κουζίνας του διώροφου.

Το τρίτο κτίριο, βρίσκεται σε πιο υψηλό επίπεδο σε σχέση με τα άλλα δύο, ενώ η σύνδεση τους πραγματοποιείται εξωτερικά με μεταλλική σκάλα. Εσωτερικά, το παλιό τζάκι λειτουργεί πλέον ως φωταγωγός του υπνοδωματίου. Στο δάπεδο, συναντάμε φυσικό cotto που συνεχίζεται στην αυλή του κτιρίου προσδίδοντας την αίσθηση συνέχειας. Μεταλλική πέργκολα με πλήρωση από καλαμωτή, τοποθετημένη στην μπροστινή όψη του κτιρίου, δημιουργεί σκιά, αποτελώντας χώρο συνάθροισης.

“Το ευρύτερο σύνολο συμπληρώνει η επιλογή ροϊκών μορφών σε έπιπλα και φωτιστικά που συνδιαλέγονται με το στιβαρό περίγραμμα του υφιστάμενου κελύφους των κτιρίων. Μέταλλο, ξύλο, ύφασμα, γυαλί και γύψος συνεργάζονται αρμονικά με τις επιφάνειες τις οποίες έρχονται σε επαφή”.

Ελαφριά υλικά, γήινα χρώματα και υφές που επισημαίνουν την σύγχρονη προσθήκη σε ένα έργο αποκατάστασης σεβόμενο την ιστορικότητα και την φυσική του φθορά. Η αρχιτεκτονική μελέτη είχε ως στόχο τη δημιουργία χώρων που προσφέρουν νέες συναισθηματικές εμπειρίες, διαφοροποιημένες από την καθημερινότητα.

Η εσωτερική αυλή, η Corte Interna, αποκτά σκηνογραφική προσέγγιση, με γραμμικές αλιτάνες, ελαφριές μεταλλικές κατασκευές και σύγχρονα έπιπλα που τοποθετούνται αρμονικά, δημιουργώντας νέες αφηγήσεις χαλάρωσης και ξεκούρασης. Μια αποσύνδεση από την σύγχρονη καθημερινότητα.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Corte Interna, Τυπολογία: Αποκατάσταση και επανάχρηση συγκροτήματος λιθόκτιστων κτιρίων, Τοποθεσία: Καλυβιανή – Χανιά – Κρήτη, Αρχιτεκτονική μελέτη: Εύη Κώτσου, Σχεδιαστική ομάδα: Εύη Κώτσου – Ειρήνη Τσακίρη – Αλεξάνδρα Βασιλείου, Σχεδιασμός εσωτερικών χώρων: Εύη Κώτσου – Αλεξάνδρα Βασιλείου, Μελέτη φωτισμού: Εύη Κώτσου – Αλεξάνδρα Βασιλείου, Στατική Μελέτη: Ιωάννης Βόρδος, Μηχανολογική μελέτη: Βασίλειος Πεδιαδίτης, Κατασκευή έργου: Zesty Rentals & Investments, Επιφάνεια οικοπέδου: 420 τ.μ., Συνολική δομημένη επιφάνεια κτιρίων: 220 τ.μ., Χρόνος μελέτης: 2021-2022, Χρόνος αποπεράτωσης: 2022-2024, Κείμενο παρουσίασης: Εύη Κώτσου, Φωτογραφίες: Γιώργος Αναστασάκης

Συνεργάτες & Προμηθευτές έργου:

Μεταλλικές κατασκευές: TIG Constructions | Αφοι Καρβουνιάρη – Βιομεκατ, Γυψοσανίδες: Skaleris drywall systems, Cotto: Fornace Calandrelli, Μάρμαρα: Kokinaki Stone, Κουφώματα μεταλλικά: Χαράλαμπος Χριστοφοράκης, Κουφώματα ξύλινα: Alifierakis wooden windows, Ξυλουργικές κατασκευές: Μανιαδάκης – Μπακούση εφαρμογές ξύλου, Πισίνα: Nikipools, Υαλουργικές εργασίες: Μιχάλης Πατσουμαδάκης, Εφαρμογή πατητής τσιμεντοκονίας: Κώστας Ξυδιάς, Φωτιστικά: Arch and Light Yioyia Chalakatevaki, Είδη υγιεινής / μπαταρίες: Kakaounakis Store – Vokos – Roberto Tiranti, Αξεσουάρ μπάνιου: ferm living, Διακοπτικό υλικό berker: HAGER HELLAS, Τζάκι: Αφοι Λαβούτα, Στρώματα: Media strom, Κουρτίνες / υφάσματα: Kazakos Home, Επίπλωση εσωτερικού χώρου: Marakaki luxury living – La Redoute – Kave Home – Myran, Eπίπλωση εξωτερικού χώρου: Newest | Almeco – George Trezos

English description: Architect Evi Kotsou completed the restoration and redesign of Corte Interna, a complex of three stone-built buildings, located west of the city of Chania in the village of Kalivani, near Balos. Built on a plot of 420 sq.m., the buildings, measuring 220 sq.m., are arranged around an inner courtyard with water as the connecting element between the building volumes.

Pointed arches, doorways with semicircular or low-arched lintels reveal the Venetian imprint on Cretan architecture. The two-story building is the first one you encounter as you enter from the main road of the village. The ground floor accommodates the living areas and a bedroom with its own bathroom. On the first floor, there are two bedrooms with en suite bathrooms and a WC. One of the main interventions in this building was the opening of an internal door to connect the bedroom with the ground floor, as in the past there was only external access.

The addition is distinguished by the metal frame of the door. In the open space of the ground floor, a metal spiral staircase was placed to connect the two floors. Its shape and the choice of perforated metal sheet give a sense of plasticity to the space. The external stone staircase with the small domed space under it is preserved without major modifications.

“Cement injections were applied for the static reinforcement of the shell”.

Externally, the old plaster was replaced with a new natural mortar, which in some places on the facades leaves some stones visible. On the other hand, the stonework was preserved on the inside. The use of polished concrete flooring in a neutral color tone, combined with the detail of the stone wall, creates a very strong visual contrast.

In the second building, which is located on the pool level, the opposite choice of materials was made for the walls and floor. The walls have been preserved with a stone facade on the outside, while on the inside the shell has been statically reinforced with gunite. The calmness of the plaster is combined with the elegance of the natural travertine on the floor.

The travertine acts as a unifying element, as it extends throughout the interior of the building, expands into the courtyard embracing the pool, and even enters the kitchen area of the two-story building. The third building is located on a higher level than the other two, and the connection between them is made externally by a metal staircase. Inside, the old fireplace now serves as a skylight for the bedroom.

On the floor, we find natural cotto tiles that continue into the courtyard of the building, giving a sense of continuity. A metal pergola filled with reeds, placed on the front of the building, provides shade and serves as a gathering space.

“The wider ensemble is enhanced by the choice of flowing forms in furniture and lighting that interact with the sturdy outline of the existing shell of the buildings. Metal, wood, fabric, glass and gypsum work harmoniously with the surfaces they come into contact with”.

Light materials, earthy colors and textures that highlight the contemporary addition to a restoration project that respects its history and natural wear and tear. The architectural study aimed to create spaces that offer new emotional experiences, different from everyday life.

The inner courtyard, the Corte Interna, takes on a scenographic approach, with linear planters, light metal structures and modern furniture that are placed harmoniously, creating new narratives of relaxation and rest. A disconnection from modern everyday life.

Facts & Credits:

Project title: Corte Interna, Typology: Restoration and re-use of a complex of three stone-built buildings, Location: Kalivani village – Chania – Crete, Architectural study: Evi Kotsou, Design team: Evi Kotsou – Eirini Tsakiri – Alexandra Vasileiou, Interior design: Evi Kotsou– Alexandra Vasileiou, Lighting design: Evi Kotsou – Alexandra Vasileiou, Civil engineer: Ioannis Vordos, Mechanical engineer: Vasileios Pediaditis, Construction: Zesty Rentals & Investments, Site area: 420sqm, Gross built area: 220sqm, Duration of architectural study: 2021-2022, Duration of construction: 2022-2024, Text description: Evi Kotsou, Photography: George Anastasakis