Ένα συναρπαστικό ξενοδοχείο στη Σαντορίνη που μοιάζει με σύγχρονο Κυκλαδίτικο γλυπτό

Η αρχιτεκτονική τάξη δημιουργείται όταν η οργάνωση των μερών ενός κτιρίου, καθιστά ορατές τις σχέσεις μεταξύ τους και τη δομή του ως σύνολο. Όταν αυτές οι σχέσεις γίνονται αντιληπτές ως αμοιβαία ενισχυτικές και συμβάλλουν στην ιδιόμορφη φύση του συνόλου, τότε υπάρχει μια εννοιολογική τάξη.

Η ιδιοκτησία βρίσκεται στον παραδοσιακό οικισμό του Πύργου Σαντορίνης και αποτελεί τμήμα αρχοντικού κτιρίου του 1876. Το έργο, που ανέλαβε το αρχιτεκτονικό γραφείο Ιωάννα Τσαγκουλή | THIS IS IMDA, αφορά στην ανακατασκευή δυο υποσκαφών χώρων οπού στεγαζόταν το υπηρετικό προσωπικό της εποχής, την ανακατασκευή δυο στάβλων και την ανέγερση κτιρίου σε τμήμα της ιδιοκτησίας.

Έπειτα από ερευνά σε φωτογραφικά αρχεία διαπιστώθηκε ότι κατά τη δεκαετία του ‘70 έγιναν παρεμβάσεις και προσθήκες, οι οποίες αλλοίωσαν τη μορφολογία των όψεων. Η υφιστάμενη πλέον κατάσταση ήταν απολύτως εναντιωμένη ως προς το βασικότερο αρχιτεκτονικό στοιχείο του Πύργου, εκείνο της ομοιογένειας και ενότητας. Μιας εμμονής ως προς την απουσία σοβαρών ταξικών διαφορών. Χαρακτηριστικό των case di Venezia κατά την Α’ και Β’ περίοδο της Βενετικής επικράτειας.

Ο βασικός στόχος της αρχιτεκτονικής ομάδας ήταν να επαναφέρει στην ιδιοκτησία τα Βενετικά ιδανικά περί ισονομίας και δικαιοσύνης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψιν και την παρείσδυση των αυθαίρετων χαρακτηριστικών, δημιουργώντας μια νέα εννοιολογική γλώσσα μιας ασύμμετρης συμμετρίας.

O εξωτερικός χώρος αποτελείται από μια σύνθετη, γωνιώδη επίσημη γλώσσα. Αιχμηρά, κεκλιμένα τοιχώματα και σπασμένα επίπεδα αψηφούν την αξονική λογική και τη συμβατική συμμετρία. Αυτές οι τεκτονικές χειρονομίες μοιάζουν σχεδόν με παγωμένη κίνηση, σαν η αρχιτεκτονική να έχει παγιδευτεί στη μέση της κατάρρευσης ή της έκρηξης. Ωστόσο, δεν αισθάνεται αταξία. Αντίθετα, το χάος είναι βαθμονομημένο.

Παρά τον κατακερματισμό των επιφανειών και των ορίων, ο χώρος δίνει την αίσθηση προστασίας και οικειότητας. Τα ψηλά, κεκλιμένα επίπεδα ενισχύουν την ιδιωτικότητα και ορίζουν ζώνες με εκπληκτική απαλότητα. Εδώ, η εντροπία δεν είναι βίαιη. Είναι μια ήρεμη αποσυναρμολόγηση της βεβαιότητας που επιτρέπει την έκπληξη και την ανακάλυψη.

Οι εσωτερικοί χώροι αντισταθμίζουν τα εξωτερικά στοιχεία μέσω των καμπυλοτήτων. Αυτές είναι ομαλές και παρότι τέμνονται περιβάλλουν συνεχής.  Αυτή η αντιπαράθεση αποκαλύπτει μια αρχιτεκτονική νοημοσύνη: το εσωτερικό δεν είναι μίμηση του εξωτερικού χάους, αλλά η συναισθηματική του επίλυση. Οι θολωτές καμάρες, αρχαίες και ιερές μορφές, γειώνουν το έργο σε μια βαθιά αρχιτεκτονική γενεαλογία.

“Το φως εδώ δεν είναι απλώς μια συνθήκη, είναι ένας συνεργάτης”.

Οι γωνιακές γεωμετρίες είναι κατασκευασμένες έτσι ώστε να παγιδεύουν, να αντανακλούν και να σμιλεύουν το φως καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Η αρχιτεκτονική γίνεται κινητική μέσω του φωτός — όχι κινούμενη η ίδια, αλλά ενεργοποιει την κίνηση στην αντίληψη. Διαθλάται σε γωνιακές επιφάνειες, δημιουργεί έντονα αντιθετικές ζώνες σκιάς και λάμψης. Αυτές οι στιγμές φωτοσκίασης μετατρέπουν την πολύπλευρη γεωμετρία σε χρονική γλυπτική.

Η χρωματική παλέτα είναι απαλή, ξεπλυμένη από τον ήλιο, σχεδόν εξαφανιζόμενη στο τοπίο. Η εντροπία εδώ δεν είναι μόνο στη μορφή, αλλά και στη διάλυση του υλικού. Οι επιφάνειες θολώνουν στη θερμότητα, διαβρώνονται ,διπλώνονται στο έδαφος.

Ο σχεδιασμός του έργου αντιστέκεται στην αναγνωσιμότητα. Οι χωρικές ακολουθίες δεν είναι αξονικές ή διαγραμματικές. Αντίθετα, υπάρχει μια λαβυρινθώδης λογική. Αυτό παράγει μια εμπειρία που είναι βιωματική πάνω από λογική, σωματική πάνω από οπτική. Η αρχιτεκτονική εδώ γίνεται ένα τοπίο συνάντησης, όχι διδασκαλίας.

Αυτό είναι το κλειδί για την κατανόηση του τίτλου του έργου. Το «Χάος Καλεί» δεν είναι απειλή – είναι μια κλήση για την είσοδο σε έναν κόσμο όπου η τάξη δεν είναι προκαθορισμένη, αλλά ανακαλύπτεται. Και η «Αρμονία στην Εντροπία» δεν είναι μια αντίφαση, είναι μια φιλοσοφία ισορροπίας στην αβεβαιότητα.

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Το Χάος καλέι – Αρμονία στην Εντροπία, Τυπολογία: Ξενοδοχείο, Τοποθεσία: Πύργος Σαντορίνης – Κυκλάδες – Ελλάδα,  Αρχιτεκτονική μελέτη – Σχεδιασμός εσωτερικών χώρων – Μελέτη φωτισμού – Αρχιτεκτονική τοπίου – Ανάπτυξη & Διαχείριση έργου – Κατασκευή: Ιωάννα Τσαγκουλή | THIS IS IMDA, Επικεφαλής αρχιτέκτονας: Ιωάννα Τσαγκουλή, Στατική μελέτη – Η/Μ μελέτη: Προένταση | Γιώργος Σαπιρίδης και Συνεργάτες, Κείμενο: Ιωάννα Τσαγκουλή, Φωτογράφιες: Βασίλης Ηλιάδης

Προμηθευτές έργου:

Σκυρόδεμα: BETON VAVOULAS ΑΕ, Κουφώματα: Decostore by Zorzos CO, Μεταλλικές κατασκευές: STOR SOLUTIONS Ε.Ε., Τσιμεντοκονίες: PROLAT – Φύτρος Ν Α.Ε Χρωμομονωτική, Πλακίδια: REALSTONE SLATE SHELL – FITROS BATH AND TILES, Εσωτερικά Δάπεδα: PROLAT LAVAPLASTER  – Φύτρος Ν. Α.Ε Χρωμομονωτική, Φωτισμός: FERM LIVING – VIOKEF – Decostore by Zorzos CO, Προμήθεια φυτών: Flowery – Θέμης Ζώρζος, Ξύλινες κατασκευές: Decostore by Zorzos CO, Ξηρά δόμηση (γυψοσανίδες/ψευδοροφές): KNAUF – DRY DECO (Σπυρίδων και Ασημάκης Βουρβάχης – Ευάγγελος Νικήτας), Ντουλάπες: Decostore by Zorzos CO, Χρώματα: VITEX (STUCCO VENEZIANO VALTER – Εμμανουήλ και Γεώργιος Φασουλάκης ΕΕ), Κόλλες: MAPEI (Εμμανουήλ και Γεώργιος Φασουλάκης ΕΕ – STUCCO VENEZIANO VALTER), Μονώσεις: MAPEI (Εμμανουήλ και Γεώργιος Φασουλάκης ΕΕ), Επίπλωση εσωτερικού/εξωτερικού χώρου: HOUE – BIZZOTTO – Decostore by Zorzos CO, Διακοσμητικά είδη: URBAN NATURE – Decostore by Zorzos CO, Διακοπτικός εξοπλισμός: Vimar, Υδραυλικές εργασίες: Βασίλης Φύτρος, Ηλεκτρολογικές εργασίες: SANTO SOLAR, Κλιματισμός: DAIKIN, Είδη υγιεινής: LA TORRE – FITROS BATH AND TILES, Κονίαμα Επάλειψης: KOURASANIT (Εμμανουήλ και Γεώργιος Φασουλάκης ΕΕ – STUCCO VENEZIANO VALTER)

English description: Architectural order is created when the organization of the parts of a building makes visible the relationships between them and its structure as a whole. When these relationships are perceived as mutually reinforcing and contribute to the peculiar nature of the whole, then there is a conceptual order.

The property is located in the traditional settlement of Pyrgos Santorini and is part of a mansion building from 1876. The project, envisioned by Architect Ioanna Tsagkouli | THIS IS IMDA, concerns the reconstruction of two excavated spaces where the servants of the time were housed, the reconstruction of two stables and the erection of a building on part of the property.

After researching photographic archives, it was found that during the 1970s interventions and additions were made which altered the morphology of the facades. The current situation was completely opposed to the most basic architectural element of Pyrgos, that of homogeneity and unity. An obsession for the absence of serious class differences, a characteristic of “the case di Venezia” during the first and second period of the Venetian territory.

“The main architectural goal was to restore the Venetian ideals of equality and justice to the property, while also taking into account the intrusion of arbitrary features, creating a new conceptual language of asymmetrical symmetry”.

The exterior space consists of a complex, angular formal language. Sharp, slanted walls and fractured planes defy axial logic and conventional symmetry. These tectonic gestures feel almost like frozen motion, as if the architecture has been caught mid-collapse or mid-eruption. However, it does not feel disorderly. Yet, it does not feel disordered. Instead, the chaos is calibrated.

Despite the fragmentation of surfaces and boundaries, the space gives a sense of protection and intimacy. The high, sloping levels enhance privacy and define zones with surprising softness. Here, entropy is not violent. It is a gentle dismantling of certainty to allow surprise and discovery.

The interior spaces offset the exterior elements through curvatures. These are smooth and although intersecting, they surround a continuous whole. This juxtaposition reveals an architectural intelligence: the interior is not an imitation of external chaos, but its emotional resolution. The vaulted arches, ancient and sacred forms, ground the work in a deep architectural genealogy.

“Light here is not just a condition, it is a collaborator”.

The angular geometries are constructed in such a way that they trap, reflect and sculpt light throughout the day. Architecture becomes kinetic through light — not moving itself but activating movement in perception. It refracts on angular surfaces, creating sharply contrasting zones of shadow and glow. These moments of chiaroscuro transform the multifaceted geometry into temporal sculpture.

The color palette is soft, washed out by the sun, almost disappearing into the landscape. The entropy here is not only in the form, but also in the dissolution of the material. The surfaces blur in the heat, erode, fold into the ground. The design of the work resists legibility. The spatial sequences are not axial or diagrammatic. Instead, there is a labyrinthine logic. This produces an experience that is experiential over logical, physical over visual. The architecture here becomes a landscape of encounter, not of instruction.

This is the key to understanding the title of the work. “Chaos Calls” is not a threat – it is a call to enter a world where order is not predetermined but discovered. And “Harmony in Entropy” is not a contradiction, it is a philosophy of balance in uncertainty.

Facts & Credits:

Project title: Chaos Calls – Harmony in Entropy, Typology: Hospitality project, Location: Pyrgos – Santorini Island – Cyclades – Greece, Architecture – Interior design – Lighting design – Landscape architecture – Development – Project management & Construction: Ioanna Tsagkouli | THIS IS IMDA, Lead architects: Ioanna Tsagkouli, Structural engineering – E/M engineering: Proentasi – George Sapiridis & Associates, Text description: Ioanna Tsagkouli, Photography: Vasilis Iliades