Σε έναν μεγάλο υπαίθριο… καμβά επιχειρεί να μετατρέψει τους τοίχους κεντρικών κτιρίων σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας το υπουργείο Περιβάλλοντος.

052316_1043_1.jpgΕικόνα 1: Τα δύο χέρια που προσεύχονται είναι το πρώτο έργο ζωγραφικής σε τυφλή όψη κτιρίου, το οποίο ολοκληρώθηκε στην οδό Πειραιώς 20 και Μενάνδρου, σε τοίχο του ξενοδοχείου «Vienna». Πρόκειται για μια εικαστική παρέμβαση του Παύλου Τσάκωνα (Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών) βασισμένη σε σχέδιο του Γερμανού Albert Durer, ο οποίος το φιλοτέχνησε το 1506. Η πρόταση κέρδισε το δεύτερο βραβείο και η ιδέα υλοποιήθηκε στην Αθήνα από εξειδικευμένο συνεργείο.

Προχωρώντας μια νέα δράση για «εικαστικές παρεμβάσεις σε τυφλές όψεις κτιρίων», θα γίνει μια προσπάθεια να μειωθεί το γκρίζο των πόλεων, που φαίνεται ότι γίνεται όλο και πιο ανυπόφορο, όσο βαθαίνει η οικονομική κρίση. Το πρόγραμμα φιλοδοξεί να αλλάξει όψη σε 26 δημόσια κτίρια σε αστικά κέντρα σε όλη την Ελλάδα στο πρότυπο αντίστοιχων πρωτοβουλιών στο εξωτερικό.

Το υπουργείο απέστειλε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος στις περιφέρειες της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένης και της Περιφέρειας Αττικής, προκειμένου να υποδείξουν κτίρια τα οποία πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Το πρόγραμμα αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια παλαιότερης δράσης που είχε πραγματοποιηθεί το 2011 από κοινού με την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, με την οποία είχαν δημιουργηθεί τοιχογραφίες σε τρία κτίρια της Αθήνας, στην Ομόνοια, στο Σύνταγμα και στον Νέο Κόσμο.

Δύο ομάδες εικαστικών
Η δράση, η οποία απευθύνεται σε δύο ομάδες αναδόχων, εικαστικούς-ελεύθερους επαγγελματίες και φοιτητές Σχολών Καλών Τεχνών και αρχιτεκτονικών σχολών, εντάσσεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» και συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής, με τον αρχικό προϋπολογισμό της να εκτιμάται σε 1 εκατομμύριο ευρώ.

052316_1043_2.jpgΕικόνα 2: Το έργο «Νo signal» του αποφοίτου της ΑΣΚΤ Πάνου Σκλαβενίτη, το οποίο είχε κερδίσει το πρώτο βραβείο, κοσμεί τοίχο στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, στην οδό Κριεζώτου 6, το οποίο αποτελεί μια εμβληματική περιοχή της «παλιάς Αθήνας». Παρουσιάζει ένα διεθνές σήμα από τους κώδικες οπτικής επικοινωνίας που τείνει να ξεχαστεί.

Η δράση αφορά σε στοχευμένες εικαστικές παρεμβάσεις αναβάθμισης σε κτίρια που βρίσκονται σε περίοπτη θέση στις έδρες των περιφερειών σε βασικούς άξονες κυκλοφορίας και σε περιοχές με χρήση επιπλέον αυτής της κατοικίας μέσα στο όριο του πολεοδομικού κέντρου του δήμου ή της γειτονιάς ή σε περιοχή προτεινόμενη για ανάπλαση σε τυφλές όψεις κτιρίων που είναι ορατές από δημόσιο χώρο ή οδό.

Σύμφωνα με την πρόσκληση ενδιαφέροντος, σε πρώτη φάση η κάθε περιφέρεια καλείται να προτείνει έως έξι κτίρια (από τρία για κάθε ομάδα αναδόχων) ιδιοκτησίας του δημόσιου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα (δημόσιες υπηρεσίες, κτίρια Υγείας, σχολεία, πολιτιστικά κτίρια), δήμων ή εκκλησιαστικών φορέων που φιλοξενούν δομές κοινωνικού χαρακτήρα με τη σύμφωνη γνώμη των ιδιοκτητών.

Οι προτάσεις των περιφερειών θα πρέπει να αποσταλούν στο υπουργείο το αργότερο έως τις 10 Ιουνίου, προκειμένου να γίνει η οριστική επιλογή των κτιρίων, στα οποία θα πραγματοποιηθούν εικαστικές παρεμβάσεις. Στη συνέχεια οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλουν προτάσεις και σχέδια για τα επιλεγμένα κτίρια, από τις οποίες μέσω καλλιτεχνικού διαγωνισμού θα επιλεγούν οι οριστικές παρεμβάσεις σε δύο κτίρια ανά περιφέρεια (ένα που θα αναλάβουν φοιτητές και ένα που θα αναλάβουν εικαστικοί-ελεύθεροι επαγγελματίες).

Για την περίπτωση των εικαστικών η προς επεξεργασία επιφάνεια πρέπει να είναι από 100 έως 400 τετραγωνικά μέτρα, ενώ για την περίπτωση των φοιτητών η συγκεκριμένη επιφάνεια ορίζεται από 100 έως 250 τετραγωνικά μέτρα. Παρά το γεγονός ότι και οι προτάσεις των φοιτητών θα είναι μεμονωμένες, τη διαχείριση και την αποστολή τους θα αναλάβει το πανεπιστήμιο στο οποίο ανήκουν, προκειμένου να διευκολυνθούν σε τεχνικά ζητήματα.

052316_1043_3.jpgΕικόνα 3: Στη διασταύρωση των οδών Φρειδερίκου Σμιθ 4 και Κασομούλη, στις προσφυγικές κατοικίες του Νέου Κόσμου, φιλοτεχνήθηκε το έργο της εικαστικού Αναστασίας Κούβαρη, η οποία «ξετυλίγει» ένα κουβάρι νήματος «παίζοντας» και με το όνομά της, όπως συμβαίνει συχνά στα graffiti. Πρόκειται για ένα σχέδιο αισιόδοξο και πολύχρωμο, το οποίο επελέγη κερδίζοντας το τρίτο βραβείο του διαγωνισμού για τη συγκεκριμένη ήπια περιοχή, με κύριο γνώρισμά της την κατοικία

Οι διαγωνισμοί

Βάσει του χρηματοδοτικού χρονοδιαγράμματος, οι διαγωνισμοί πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος της χρονιάς, ώστε στη συνέχεια να ξεκινήσει η υλοποίηση των εικαστικών παρεμβάσεων στα κτίρια σε όλη την Ελλάδα. Να σημειωθεί ότι μετά την περάτωση της εικαστικής παρέμβασης στην τυφλή όψη ενός κτιρίου, το έργο περνά στην ιδιοκτησία του φορέα-ιδιοκτήτη του, ο οποίος αναλαμβάνει την υποχρέωση συντήρησής του για διάστημα τουλάχιστον 15 ετών.

ΜΑΡΙΑ ΛΙΛΙΟΠΟΥΛΟΥ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΘΑΛΕΙΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ