Τα τελευταία χρόνια οι μεγάλες εξελίξεις στην τεχνολογία των υλικών και των ψηφιακών συστημάτων επηρέασαν και τον σχεδιασμό των κτιρίων. Τα επόμενα χρόνια η τεχνολογική ανάπτυξη θα αποτελεί πλέον σταθερά, την οποία καλείται να ενσωματώσει ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός στις κατασκευές.

Αυτό το σύστημα πλήρους αυτοματισμού αποτελεί πολύ σημαντική εξέλιξη, που λύνει τα χέρια στην καθημερινότητα των πολιτών. Ήδη πληθώρα αυτοματοποιημένων λειτουργιών και παροχών μπορεί να αξιοποιηθεί σήμερα από τους ενοίκους, ώστε να πετύχουν ένα έξυπνο σπίτι, που σημαίνει πιο λειτουργικό, ευέλικτο, ασφαλές, που θα καταναλώνει λιγότερη ενέργεια προς όφελος του νοικοκυριού, αλλά και κατ’ επέκταση θα συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος.
Από την άλλη μεριά σε ένα έξυπνο σπίτι θα μπορείτε να ελέγξετε την κατανάλωση ρεύματος και νερού, ώστε να έχετε πλήρη γνώση της ποσότητας που έχετε ξοδέψει. Έτσι, θα μπορέσετε να αποφύγετε υπερβολικές χρεώσεις και δαπάνες, αλλά και θα έχετε σωστή και πλήρη εικόνα τι συμβαίνει στο σπίτι σας εξοικονομώντας ενέργεια και χρήμα.
Τι είναι το έξυπνο σπίτι;
Το έξυπνο σπίτι είναι οικία εξοπλισμένη με σειρά συσκευών, οι οποίες αυτοματοποιούν όλες τις εργασίες, που μέχρι πρότινος έκαναν οι άνθρωποι. Με άλλα λόγια τo έξυπνο σπίτι (smart home) είναι το σύνολο των διατάξεων, με τις οποίες ομαδοποιούνται, οργανώνονται και αυτοματοποιούνται οι λειτουργίες μιας κατοικίας, σύμφωνα με τις ανάγκες του εκάστοτε ιδιοκτήτη.
Βασικό στοιχείο του έξυπνου σπιτιού είναι η δυνατότητα διαχείρισής του από απόσταση μέσω του κινητού τηλεφώνου ή του tablet και η δυνατότητα της αυτόματης ενεργοποίησης συγκεκριμένων λειτουργιών όσον αφορά στον φωτισμό, τη θέρμανση, τον κλιματισμό, τις ηλεκτρικές συσκευές, τα συστήματα ασφαλείας κ.λπ.
Μπορώ να μετατρέψω το παλιό μου διαμέρισμα σε έξυπνο σπίτι;
Λόγω των ηλεκτρολογικών και μηχανολογικών απαιτήσεων, οι smart home τεχνολογίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από την αρχή της σχεδιαστικής διαδικασίας του κτιρίου, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η αναβάθμιση ενός υφιστάμενου σπιτιού ή διαμερίσματος σε έξυπνο χάρη σε στοχευμένες παρεμβάσεις.
Ο μηχανικός που θα συνεργαστείτε θα σας υποδείξει τον τρόπο στοχευμένων ενεργειών, ώστε να εξασφαλίζεται η κατάλληλη διαρρύθμιση των χώρων και η ορθή και εύρυθμη λειτουργία των συστημάτων, χωρίς να θυσιάζονται αισθητικές ή λειτουργικές αξίες της κατοικίας. Ετσι μπορούμε να δημιουργήσουμε σταδιακά ένα έξυπνο σπίτι, με πολλούς αυτοματισμούς και να μην περιοριστούμε μόνο στους απλούς προγραμματιζόμενους χρονοδιακόπτες.
Ποιες λειτουργίες μπορούν να αυτοματοποιηθούν;
Συγκεκριμένα ορισμένες από τις λειτουργίες ενός σπιτιού που μπορούν να αυτοματοποιηθούν με στόχο να γίνει εύχρηστο, άνετο και γρήγορο είναι:
  • Κεντρικός ελεγκτής αυτοματισμού.
  • Κεντρικό σύστημα θέρμανσης.
  • Κεντρικό σύστημα διανομής εικόνας και ήχου.
  • Σύστημα ποτίσματος.
  • Σύστημα παρακολούθησης από κάμερες.
  • Έλεγχος ζεστού νερού.
  • Έλεγχος ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
  • Έλεγχος φωτισμού.
  • Έλεγχος Hλεκτρικών ρολών.
  • Έλεγχος Aυτόματης σκίασης.
  • Έλεγχος φυσικού φωτισμού.
  • Παρακολούθηση και καταγραφή γεγονότων και σφαλμάτων.
  • Συστήματα ασφαλείας – συναγερμού. Πυρανίχνευση. Κλειστά κυκλώματα – CCTV.
  • Συστήματα ελεγχόμενης πρόσβασης (Access control).
  • Τηλεχειρισμοί.
  • Δίκτυα δεδομένων (Ενσύρματα – ασύρματα).
  • Επίγεια και δορυφορική λήψη. Αναλογικά και DVB. Δορυφορικό Internet.
  • Θυροτηλεοράσεις.
  • Διαχείριση – εξοικονόμηση ενέργειας.
  • Ανάπτυξη εξειδικευμένων εφαρμογών αυτοματισμού.
  • Συστήματα οπτικοποίησης – Έλεγχος από απόσταση.
  • Φωτοβολταϊκά.
Απαιτεί μεγάλη τεχνογνωσία και κοστίζει πολύ;
Το κόστος κατασκευής ενός έξυπνου σπιτιού διαφέρει από κατοικία σε κατοικία και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως αν είναι προϋπάρχον το οίκημα ή υπό κατασκευή, πόσες λειτουργίες και ποιες θέλουμε να διαχειριστούμε έξυπνα, ποιες είναι οι παρούσες και μελλοντικές απαιτήσεις του κτιρίου κ.ά.
Τόσο το στήσιμο, όσο και ο χειρισμός του δεν απαιτούν πολλά παραπάνω από την εξοικείωση με ένα smartphone ή tablet.
Ποιες είναι γρήγορες και φτηνές λύσεις, που αυτοματοποιούν το σπίτι μας;
Έλεγχος φωτισμού
Ο φωτισμός είναι κρίσιμο κομμάτι κάθε σπιτιού. Με την προσθήκη έξυπνων λαμπτήρων στη θέση των συμβατικών, υπάρχει η δυνατότητα να ρυθμίζονται τα φώτα του σπιτιού από το smartphone. Σε περίπτωση απουσίας, μπορούμε να αναβοσβήσουμε τα φώτα του σπιτιού ή του κήπου από το κινητό μας, ώστε να δώσουμε την εντύπωση ότι υπάρχει κινητικότητα στην κατοικία, αποτρέποντας πιθανή διάρρηξη.
Ασφάλεια οικίας
Συσκευή για αυτόματο κατέβασμα των ρολών ή η ενεργοποίηση σειρήνας ή κάμερας που μας ειδοποιεί άμεσα με εικόνα και ήχο στο κινητό ή η προσομοίωση ύπαρξης ανθρώπων μέσα στο σπίτι.
Εξοικονόμηση ενέργειας
α) Δυνατότητα ενεργοποίησης ή απενεργοποίησης πολλών συσκευών της οικίας με τη χρήση του κινητού μας. Τέτοιες συσκευές μπορεί να είναι τα ψυγεία, οι φούρνοι, οι θερμοσίφωνες και οι θερμοστάτες.
β) Έξυπνοι θερμοστάτες μπορούν να σας εξοικονομήσουν σημαντική ενέργεια, δημιουργώντας παράλληλα τις ιδανικές συνθήκες διαβίωσης.
γ) Έξυπνες πρίζες. Πρόκειται για αντάπτορες που παρεμβάλλονται μεταξύ της πρίζας και του καλωδίου συσκευής, καθορίζοντας πότε η τελευταία θα τροφοδοτείται με ρεύμα.
Έλεγχος συστημάτων σκίασης (ρολά και τέντες)
Διακόπτης που μπορεί να ανεβάσει και να κατεβάσει τα ρολά και τις τέντες μεμονωμένα ή σε ομάδες, όταν ο ιδιοκτήτης είναι στο σπίτι του ή από το κινητό του όταν λείπει. Οι μηχανισμοί σκίασης βοηθούν σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας κατά τη θέρμανση και τον δροσισμό του σπιτιού. Βασική προϋπόθεση είναι να είναι ηλεκτρικοί, έτσι ώστε να μπορούν να ελεγχθούν είτε τοπικά είτε κεντρικά ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.
Έλεγχος θέρμανσης και ψύξης
Σύστημα που μπορεί να ρυθμίσει τη θέρμανση και την ψύξη από απόσταση, όχι απλά ως λειτουργία on/off, αλλά αναλαμβάνοντας όλες τις λειτουργίες ρύθμισης, που μπορεί να εκτελέσει ο τηλεχειρισμός του κλιματιστικού. Τα πάντα μπορούν να ελέγχονται μέσω του smartphone σας ή των οθονών του έξυπνου συστήματος.
Παρακολούθηση καιρού
Με τον μετεωρολογικό σταθμό μπορείτε να προσαρμόσετε τις ρυθμίσεις της κατοικίας σας. Οι περσίδες θα μετακινηθούν όταν ξεσπά καταιγίδα ή θα ρυθμιστούν ανάλογα με την εξωτερική θερμοκρασία. Ακόμη και η θέρμανση μπορεί να προσαρμοστεί στις καιρικές συνθήκες και φυσικά, όλα τα δεδομένα μπορούν να παρακολουθούνται από το smartphone ή το tablet σας.
Ασύρματοι διακόπτες
Μπορείτε να κάνετε ανακαίνιση και χωρίς καλωδίωση να ελέγξετε τον οικιακό σας εξοπλισμό με ασύρματους διακόπτες.
Πυρανίχνευση και αυτόματη κατάσβεση
Αλλη μια λειτουργία που καλύπτεται από το έξυπνο σπίτι, είναι η πυρανίχνευση και η αυτόματη κατάσβεση. Για τη λειτουργία αυτή μπορούν να συνδεθούν στο σύστημα, αισθητήρες ορατού καπνού ή απότομης αύξησης της θερμοκρασίας.
Διαχείριση νερού – Αυτόματο πότισμα
Το αυτόματο πότισμα, είναι ακόμη μια έξυπνη λειτουργία, η οποία ενεργοποιείται και απενεργοποιείται χειροκίνητα από την οθόνη αφής ή αυτόματα μέσω του χρονοπρογράμματος, δηλώνοντας την επιθυμητή ώρα εκκίνησης και διάρκειας ποτίσματος. Ταυτόχρονα γίνεται έλεγχος της διαρροής υδάτων, ώστε εάν υπάρξει τέτοια διαρροή, να ειδοποιηθεί αμέσως το κέντρο και να κλείσει την κεντρική παροχή νερού της οικίας.
Τι είναι οι έξυπνες συσκευές;
Οι έξυπνες συσκευές διαθέτουν κεραίες και εκπέμπουν ασύρματη ακτινοβολία για να επικοινωνούν με την κεντρική συσκευή. Παραδείγματα έξυπνων συσκευών είναι έξυπνη λάμπα, έξυπνη πρίζα, έξυπνο ρελέ, αισθητήρες πόρτας – παραθύρου, αισθητήρες μετακίνησης, διαρροής και θερμοκρασίας, έξυπνες καφετιέρες, κουζίνες, τηλεοράσεις, κλιματιστικά κ.ά.
Ποια τα πλεονεκτήματά του;
α) Η χρήση έξυπνου αυτοματισμού κτιρίων συμβάλλει στην εξοικονόμηση ενέργειας έως και 30%.
β) Υπάρχει η δυνατότητα παρακολούθησης και διαχείρισης όλων των χώρων και εγκαταστάσεων μιας κατοικίας με οποιοδήποτε τρόπο επικοινωνίας (μέσω σταθερού τηλεφώνου, κινητού τηλεφώνου, διαδικτύου).
Ποια είναι τα μειονεκτήματα;
α) Το αυξημένο κόστος των έξυπνων συσκευών σε σχέση με τις αντίστοιχες συμβατικές και η ακτινοβολία που εκπέμπουν οι έξυπνες συσκευές.
β) Στις έξυπνες κατοικίες καταγράφονται σημαντικά αυξημένες τιμές ασύρματης ακτινοβολίας. Οι έξυπνες συσκευές αποτελούν κεραίες που εκπέμπουν 24 ώρες το 24ωρο. Οι περισσότερες έξυπνες συσκευές εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητικά πεδία υψηλών συχνοτήτων ακόμη κι όταν βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής, έτσι ώστε να διατηρήσουν την επικοινωνία με την κεντρική μονάδα.
γ) Οι έξυπνες συσκευές αποθηκεύουν τα δεδομένα που μπορούν οι κατασκευαστές αυτών των συσκευών να τα αποθηκεύουν και να επεξεργάζονται.
Άρθρο της Γραμματής Μπακλατσή, Τοπογράφου – Πολεοδόμου Μηχανικού
baklatsi@yahoo.gr