Άρθρο του ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΝΤΕΣΗ  Μηχανολόγος Μηχανικός – Γενικός Διευθυντής  Systemair Hellas

Είναι γνωστό σε όλους πόση σημασία δίνεται τα τελευταία χρόνια στην εξοικονόμηση ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος.

Οι απαιτήσεις όσον αφορά τον μηχανολογικό εξοπλισμό για μεγιστοποίηση των βαθμών απόδοσης αυτών και βελτιστοποίηση της λειτουργιάς με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας καθώς και οι απαιτήσεις για ενεργειακά οικονομικότερη διαχείριση των κτιρίων καθορίζονται  πλέον με αντίστοιχες Ευρωπαϊκές οδηγίες όπως για τους ανεμιστήρες/κινητήρες Eco directives 2005/32/EC-  2009/125/EC,ErP 125,Lot 11, EPBD, κ.α), καθώς και διεθνείς πιστοποιήσεις κτιριακών εγκαταστάσεων όπως LEED ,BREEM,Passive house,Green Building, κ.α.

Όλα αυτά στο τομέα των Η/Μ εγκαταστάσεων πρέπει πλέον να μας  δημιουργούν την ανάγκη να δώσουμε περισσότερη προσοχή όλοι στην επιλογή του κατάλληλου συστήματος ή εξοπλισμού του Κλιματισμού ,Αερισμού, Θέρμανσης και Ηλεκτρολογικού , καθώς και στον έλεγχο αυτού.

Επίσης νέες έννοιες στο τομέα Αερισμού λαμβάνουν μέρος στην καθημερινότητα μας όπως:

Demand Ventilation: Σύστημα αερισμού με έλεγχο λειτουργίας κατόπιν απαιτήσεις.

Balance Ventilation: Σύστημα εξισορροπημένου Αερισμού και Ανάκτησης θερμότητας

Green Ventilation: Αερισμός με εξοπλισμό ενεργειακά αναβαθμισμένο (EC technology)

Ι.Α.Q:  Ποιότητα Εσωτερικού Αέρα

S.F.P:  Specific Fan Power (ειδικός δείκτης Κατανάλωσης του ανεμιστήρα)

Αναφορικά με τα συστήματα Κλιματισμού /Αερισμού πλέον υπάρχουν νέες καινοτόμες προτάσεις εξοπλισμού καθώς και ολοκληρωμένες και απλοποιημένες λύσεις για τον έλεγχο αυτών και συγχρόνως την κάλυψη των απαιτήσεων εξοικονόμησης ενέργειας.

Οι λύσεις αυτές όσο αφορά τον εξοπλισμό των ανεμιστήρων και των Κ.Κ.Μ βασίζονται κυρίως:

α) στην χρήση των ανεμιστήρων με κινητήρες τεχνολογίας EC (Electronically Commutated)

β) στην χρήση εναλλακτών ενέργειας με βαθμό απόδοσης >65%

γ) στην επιλογή ολοκληρωμένων μονάδων Plug &Play – Compact προτάσεις.

Παρουσίαση τεχνολογίας «EC» σε κινητήρες ανεμιστήρων

Η εξοικονόμηση ενέργειας στη μελέτη ή στις εφαρμογές Η/Μ εγκαταστάσεων, στο κομμάτι που αφόρα τον αερισμό, συνιστάται στα συστήματα έλεγχου της λειτουργίας του ανεμιστήρα, ώστε ο κάθε ανεμιστήρας να λειτουργεί αναλογικά με τις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις κάθε χώρου, άρα και να καταναλίσκει μόνο την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται για την κάλυψη της απαίτησης αυτής.

Έτσι, εξοικονομείται ηλεκτρική ενέργεια, μειώνεται το κόστος λειτουργίας, προστατεύεται το περιβάλλον (αφού δεν γίνεται σπατάλη ηλεκτρικού ρεύματος) με αποτέλεσμα η ανάγκη για την παράγωγη ηλεκτρικής ενέργειας σταδιακά μειώνεται.  

Κοιτώντας όμως τα μέχρι σήμερα συστήματα έλεγχου λειτουργίας του ανεμιστήρα, γίνεται γρήγορα ξεκάθαρο πως η χρήση συμβατικών ρυθμιστών στροφών με αλλαγή τάσης ή αλλαγή συχνότητας (inverters) δημιουργούν προβλήματα στην όλη εφαρμογή για τους εξής λόγους:

  • Για εφαρμογές με κριτήρια το θόρυβο, οι ρυθμιστές στροφών με αλλαγή τάσης, ιδίως στις χαμηλές ταχύτητες, δημιουργούν βόμβους και έτσι η χρήση τους καθίσταται αδύνατη.
  • Κατά τη χρήση ρυθμιστών συχνότητας (inverters), η απώλεια, η έλλειψη σωστών ρυθμίσεων, η ασυμβατότητα όλων των παρελκόμενων, καθώς και το γεγονός ότι δεν είναι όλοι οι κινητήρες κατάλληλοι για τη χρήση αυτή, δημιουργεί δυσλειτουργίες.
  • Ο μέγιστος βαθμός απόδοσης δεν ξεπερνά το 75%, και αυτό επιτυγχάνεται μόνο σε πολύ μικρή περιοχή στροφών.
  • Για να επιτευχθούν διαφορετικές στροφές, απαιτείται η χρήση κινητήρων με διαφορετικούς αριθμούς πόλων ή και η χρήση ιμαντοκίνησης, προκαλώντας έτσι ακόμη μεγαλύτερη απόκλιση του βαθμού απόδοσης.
  • Απαιτούνται συνήθως διαφορετικοί κινητήρες για λειτουργία σε 50Hz ή 60Hz.
  • Για να μεταβληθούν οι στροφές απαιτούνται πρόσθετα εξαρτήματα, όπως διακόπτες Υ-Δ, ροοστάτες, μετασχηματιστές, μετατροπείς συχνότητας κλπ, τα οποία κοστίζουν, απαιτούν επιπρόσθετο χώρο, προκαλούν επιπλέον απώλειες και οδηγούν σε μεγαλύτερες εκπομπές θορύβου.
  • Ένας ανεμιστήρας είναι κατάλληλος για ένα βέλτιστο σημείο λειτουργίας, για το οποίο πρέπει να σχεδιασθεί με απόλυτη ακρίβεια, κάτι που αυξάνει τον αριθμό των παραγόντων που επηρεάζουν την λειτουργία του.
  • Τέλος, συχνά τα απαραίτητα επιπλέον εξαρτήματα-υλικά, όπως φίλτρα και ειδικά καλώδια που πρέπει να εγκατασταθούν όταν χρησιμοποιούμε inverters, δεν υπολογίζονται στη διαδικασία του αρχικού κοστολογίου ή ακόμα και κατά τη διάρκεια την εγκατάστασης, με αποτέλεσμα το επιπλέον κόστος ή τη δυσλειτουργία του συστήματος.

Σε σχέση με τα παραπάνω η χρήση ανεμιστήρων με κινητήρες EC έχουν πολύ χαμηλό  ποσοστό αποτυχίας. Αυτά τα μειονεκτήματα μπορούν να αποφευχθούν με τη χρήση κινητήρων τεχνολογίας EC, με ισχύ από 100W έως 5,5kW.

Οι κινητήρες EC είναι σύγχρονοι DC κινητήρες εξωτερικού ρότορα με μόνιμους μαγνήτες και δυνατότητα μετατροπής του ρεύματος ηλεκτρονικά, ανάλογα με την θέση του ρότορα. Αυτή η αρχή λειτουργίας επιτυγχάνει βαθμούς απόδοσης έως και 90%, συμπεριλαμβανομένων και των απωλειών των ηλεκτρονικών, σε μεγάλη κλίμακα στροφών λειτουργίας.

Επειδή με τα ηλεκτρονικά είναι εφικτή η λειτουργία των κινητήρων σε διαφορετικές στροφές, καταργείται η ανάγκη για κινητήρες με διαφορετικούς αριθμούς πόλων. Επίσης τα ηλεκτρονικά προσφέρουν τη δυνατότητα ελέγχου, μέσω του οποίου επιτυγχάνεται με ακρίβεια το επιθυμητό σημείο λειτουργίας.

Τέλος ο κινητήρας έχει μηδαμινές απώλειες, θερμικές, τριβής και χαλκού, στο ρότορα σε σύγκριση με τον συμβατικό. Σαν αποτέλεσμα όλων αυτών, έχουμε βελτίωση στην απόδοση, στο κόστος λειτουργίας και στη στάθμη θορύβου.

Οι κινητήρες που διαθέτουν είναι ενεργειακής κλάσης ΙΕ4 με προστασία ΙΡ54 και είναι άμεσα συμβατοί με δίκτυα τροφοδοσίας σε τάσεις από 200-277V ως μονοφασικοί, και 380-480V ως τριφασικοί, χωρίς την ανάγκη επιπρόσθετων εξαρτημάτων. Ελέγχονται εύκολα μέσω ενός ποτενσιόμετρου 0-10V (χειροκίνητος χειρισμός) είτε μέσω αναλογικού σήματος απευθείας μέσω linear ή BUS interface. Δεν απαιτείται θωρακισμένο καλώδιο και φίλτρα γραμμής.

Εξοικονόμηση ενέργειας

Στην περιοχή της μέγιστης παροχής, ο κινητήρας EC απαιτεί 15% λιγότερη ισχύ, λόγω καλύτερου βαθμού απόδοσης. Σε μικρότερες όμως παροχές και ειδικότερα σε μερικά φορτία, το πλεονέκτημα της τεχνολογίας EC γίνεται ακόμα μεγαλύτερο. Αυτό συμβαίνει επειδή ο κινητήρας EC διατηρεί τον υψηλό βαθμό απόδοσης σε μια μεγάλη περιοχή στροφών, ενώ η απόδοση του τριφασικού κινητήρα μειώνεται δραστικά με τη μείωση των στροφών. Το ποσοστό εξοικονόμησης ενέργειας σε μερικά φορτία ξεπερνά το 50%. Με μια μέση ετήσια διάρκεια λειτουργίας περίπου 4.000 ωρών και τη διαφορά κατανάλωσης υπολογίζονται τα ετήσια οφέλη. Αυτό σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των κινητήρων EC, αυξάνει σημαντικά τα συνολικά οφέλη έναντι των συμβατικών τριφασικών κινητήρων.

Συμπεριφορά θορύβου

Όταν ένας τριφασικός κινητήρας λειτουργεί με ροοστάτη ή μετατροπέα συχνότητος, στα μερικά φορτία επηρεάζεται ιδιαίτερα αρνητικά η συμπεριφορά του θορύβου. Αυτό είναι αποτέλεσμα των ταλαντώσεων του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου και των μεταβολών της ηλεκτρικής αγωγιμότητος, οι οποίες παράγουν ηλεκτρομαγνητικές αρμονικές, με ανάλογη διέγερση στην ροπή και στην ισχύ του κινητήρα. Ο ανεμιστήρας αποδίδει τις επιδράσεις αυτές ως αεροδυναμικό ή κατασκευαστικό θόρυβο. Μέχρι τώρα, από ακουστικής απόψεως, η ευνοϊκότερη περίπτωση είναι η λειτουργία ενός τριφασικού κινητήρα με μετασχηματιστή πέντε θέσεων.

Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί

Η Ευρωπαϊκή κοινότητα έχει εκδώσει οδηγίες σχετικές  με την μείωση της ενεργειακής διαχείρισης των κτιρίων, όπου αναφέρονται πέραν της μόνωσης και των κουφωμάτων και ο εξοπλισμός των Η/Μ. Όσον αφορά τους ανεμιστήρες -κινητήρες των συστημάτων κλιματισμού & αερισμού, οι οδηγίες προβλέπουν βελτίωση των βαθμών απόδοσης άρα λιγότερη κατανάλωση  κατά 20% παγκοσμίως μέχρι το 2020.

Έτσι  σταδιακά από το 2012  έως και το 2020 θα πρέπει να αντικατασταθούν με ανεμιστήρες βελτιωμένης απόδοσης κύρια πίσω κεκλιμένα- περιορισμό της ιμαντοκίνησης καθώς και με νέας γενιάς κινητήρων υψηλής ενεργειακής απόδοσης ΙΕ3.Επισης από το 2015 η EuP περιλαμβάνει και τους ρυθμιστές στροφών (inverters) στο συνολικό βαθμό απόδοσης του όλου συστήματος.

Οι  ανεμιστήρες με τεχνολογία  EC-i  υπερκαλύπτουν -και είναι σύμφωνοι με- τις νέες απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής κοινότητας, (2009/125/EC) , με Plug fan (άμεσης κίνησης οπισθοκλινή)  ανεμιστήρες και  ΙΕ4 ενεργειακή κλάση με ενσωματωμένη ρύθμιση στρoφών (DC inverter) , προσφέροντας χαμηλού ενεργειακού κόστους λειτουργία και μέγιστο βαθμό απόδοσης.

Το γεγονός ότι ένας τεράστιος αριθμός ανεμιστήρων συναντάται σε πλήθος εφαρμογών, σε συνδυασμό με την ραγδαία εξέλιξη των ηλεκτρονικών, η τεχνολογία EC δίνει σήμερα τη δυνατότητα να εξοικονομηθούν απίστευτα πόσα ενέργειας και χρημάτων από τη μείωση του λειτουργικού κόστους σε αυτόν τον τομέα.

Επιγραμματικά συμπεράσματα

Σε τι εξυπηρετεί η τεχνολογία EC;

Η τεχνολογία EC εφευρέθηκε για να εξυπηρετήσει τον στόχο της εξοικονόμηση ενέργειας από την λειτουργία ανεμιστήρων.

Τι είναι ενας EC-i κινητήρας;

Είναι ένας σύγχρονος DC κινητήρας, εξωτερικού ρότορα, χωρίς καρβουνάκια, με μόνιμους μαγνήτες και με ενσωματωμένα ηλεκτρονικά, μέσω των οποίων μετασχηματίζεται η τάση τροφοδοσίας και ελέγχονται οι στροφές του κινητήρα, και έτσι ονομάζεται ELECTRONICALLY COMMUTATED ή EC motor.

Ποιά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά ενός EC-i κινητήρα;

  • Οικονομία στην ενέργεια
  • Εξαιρετική συμπεριφορά θορύβου
  • Συμπαγής κατασκευή
  • Ενσωματωμένα ηλεκτρονικά με EMC και φίλτρα δικτύου
  • Λειτουργούν πάντα στην σωστή κατεύθυνση
  • Λειτουργία σε 50Hz ή 60Hz με την ίδια απόδοση
  • Λειτουργούν σε μεγάλης κλίμακας τάσεις (200-277V/380-480V)
  • Ενσωματωμένη προστασία κινητήρα, χωρίς επιπλέον τύλιγμα & χωρίς πρόσθετα  εξαρτήματα όπως θερμικά προστασίας, επιτηρητές κλπ.
  • Ο κινητήρας και τα ηλεκτρονικά είναι απόλυτα συνδυασμένα
  • Αναπτύσσουν μικρότερη θερμοκρασία
  • Επιβαρύνουν με λιγότερη θερμότητα το σύστημα
  • Μεγάλη διάρκεια ζωής χωρίς ανάγκη επισκευών

Που εφαρμόζονται;

  • Σε αξονικούς και φυγοκεντρικούς ανεμιστήρες (Demand Ventilation)
  • Συμπυκνωτικές-εξατμιστικές μονάδες, κλιματιστικές συσκευές, FCU’s, (Green energy –all DC inverter)
  • Απορροφητήρες & εξαεριστήρες (Green Ventilation)
  • Συστήματα εξαερισμού οροφής (Demand Ventilation CAP systems)
  • Συσκευές ανάκτησης θερμότητας (HRU- Balance Ventilation)
  • Κεντρικές Κλιματιστικές Μονάδες (CAV-VAV systems) – Energy class
  • Μονάδες φιλτραρίσματος (Demand Ventilation VAV system)

Παρουσίαση Μονάδων Ανάκτησης Ενέργειας

Η  διάταξη του εναλλάκτη Ενέργειας (αέρα/αέρα) είναι πλέον απαραίτητη και διατυπώνεται και μέσω του ΚΕΝΑΚ .

Η διάταξη αυτή μπορεί να τοποθετηθεί είτε σαν το τμήμα εναλλάκτη σε μια Κ.Κ.Μ, είτε σαν επιπλέον συνοδευτική συνδυαστική διάταξη VAM ενός VRV συστήματος, είτε και σαν αυτόνομη μονάδα ανάκτησης .

Όταν τοποθετηθεί σαν τμήμα της ΚΚΜ βελτιστοποιεί την ενεργειακή κλάση της.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι εναλλακτών, οι όποιοι κατηγοριοποιούνται:

  • σε σχέση με την ροη του αέρα σε: εναλλάκτες αντιρροής (διασταυρωμένης) και ομορροής
  • σε σχέση με τον τύπο εναλλάκτη σε: πλακοειδούς 40-50%*, περιστροφικούς 65-75%* και counter flow 70-90%* Θερμική απόδοση
  • σε σχέση με το υλικό κατασκευής σε: πλαστικούς, μεταλλικούς, ειδικό κατεργασμένο χαρτί (ενθαλπίας)
  • σε σχέση με την συναλλαγή θερμότητας:  θερμικοί, υγροσκοπικοί (αισθητό & λανθάνον),

Βρίσκουν εφαρμογή σε όλες της κτιριακές εγκαταστάσεις όπως:

– Οικιακές εφαρμογές οπού ο εξαερισμός/αερισμός είναι υποχρεωτικός λόγο των στεγανών, καλά μονωμένων, μη αεριζόμενων κλειστών κατοικιών, είτε στα σύγχρονα passive house (παθητικής τεχνολογίας) οπού ότι ενέργεια απάγεται θα πρέπει να καλύπτεται ισοδύναμα ενεργειακά.

– επαγγελματικά κτίρια λόγο των απαιτήσεων σε φρέσκο καθαρό αέρα όπως εστιατόρια-καφέ (κάλυψη αναγκών προκλιματισμού), γραφεία (αυτονομία οροφών & αυτονομία χωρών), βρεφονηπιακούς σταθμούς (αυτονομία καθαρότητα αέρα).

– δημόσια κτίρια: χώροι συνάθροισης κοινού, αίθουσες διδασκαλίας, κλινικές κ.α.

– κεντρικά συστήματα κλιματισμού ως συνδυαστική διάταξη ή σε ενιαία κατασκευή με αντλίες θερμότητας DX.

Επιπλέον λειτουργίες περάν της ανάκτησης, όπως ηλεκτρονικός έλεγχος των ανεμιστήρων     (EC technology)  βασιζόμενος είτε στην θερμοκρασία είτε στην πίεση, τη φίλτρανση του αέρα, τον έλεγχο θερμοκρασίας, υγρασίας, διατάξεις free cooling κ.λπ. είναι μερικές απαιτήσεις οι όποιες μας κατευθύνουν στην η επιλογή μιας αυτόνομης ολοκληρωμένης μονάδας ανάκτησης ενέργειας.

Μια σύγχρονη αυτόνομη μονάδα ανάκτησης είναι συνήθως μια ολοκληρωμένη μονάδα επεξεργασίας αέρα και αποτελείται από ανεμιστήρες απαγωγής/προσαγωγής (EC technology), φίλτρα, εναλλάκτη, ολοκληρωμένες διατάξεις αυτοματισμού (σύστημα έλεγχου και λειτουργίας), μονωμένο κέλυφος, προαιρετικές διατάξεις θέρμανσης, ψύξης (στοιχεία νερού ή αντιστάσεις), προαιρετικές διατάξεις έλεγχου παροχής αέρα, μέσω αισθητήριων CO, πίεσης κ.α.

Εγκατάσταση  Plug&Play

Μια τετoια μονάδα θα πρέπει να μας παρέχει:

  1. ανάκτηση ενέργειας από το απορριπτόμενο, στο περιβάλλον, αέρα με μεγάλο βαθμό απόδοσης (έως και 85%), με αποτέλεσμα να λειτουργεί έως μονάδα προκλιματισμού το μεγαλύτερο διάστημα του χρόνου (για τις καιρικές συνθήκες της χωράς μας), εξοικονομώντας ενέργεια αφού θα δουλεύουν μόνο δύο ανεμιστήρες πάρα το όλο σύστημα κλιματισμού.
  2. 100% νωπό αέρα (πλήρης ανανέωση αέρα).
  3. προθέρμανση ή και προκλιματισμό με επιπλέον διατάξεις (ηλ. αντιστάσεις ή στοιχεία νερού).
  4. φιλτράρισμα αέρα (με σύστημα alarm αλλαγής).
  5. By –pass διάταξη –λειτουργία Free cooling
  6. Δυνατοτητα έλεγχου  λειτουργίας των ανεμιστήρων,  συμφώνα με της απαιτήσεις του χώρου (Demand ventilation) είτε με την ποιότητα αέρα, την  θερμοκρασία, την πίεση (συστήματα VAV ή CAV) μέσω αισθητήριων και των σύγχρονων ενεργειακών ανεμιστήρων τεχνολογίας ΕC,
  7. δυνατοτητα συστήματος σταθερής παροχής αέρα ή μεταβλητής παροχής, συστήματα VAV ή CAV (αυτονομία χωρών) μέσω αισθητήριων και των σύγχρονων ενεργειακών ανεμιστήρων τεχνολογίας ΕC
  8. πληρης αυτονομία χρήσεως σε σχέση με το κλιματισμό και λοιπά συστήματα.
  9. εξοπλισμενα με πλήρως ολοκληρωμένο ηλεκτρονικό κέντρο έλεγχου, με εύκολο προς τον χρήστη πίνακα έλεγχου, χωρίς την απαίτηση ιδιαίτερων γνώσεων από  ΄΄ειδικούς΄΄ καθώς και με δυνατότητες σύνδεσης με κεντρικά συστήματα διαχείρισης κτιρίου BMS.

Παρουσίαση Μονάδων Compact

Οι απαιτήσεις για την ολοκληρωμένες λύσεις της μείωση της κατανάλωσης ενέργειας σε ένα σύστημα κλιματισμού  μας οδηγεί σε Plug &Play κατασκευής KKM δηλαδή η μονάδα να φέρει όλα τα απαραίτητα υλικά/διατάξεις αυτοματισμού ,είτε ακόμα παραπέρα σε Compact κατασκευές δηλαδή σε συνδυασμό ΚΚΜ με ενσωματωμένα ψυκτικά συγκροτήματα ή αντλίες θερμότητας.

Οι Compact κατασκευές φέρουν όλα τα τμήματα που μπορεί να έχει μια ΚΚΜ με ανάκτηση θερμότητας και επιπλέον τα τμήματα στοιχείου εξάτμισης-συμπυκνωσης και συμπιεστή.

Η χρήση των ανεμιστήρων Ec technology ,inverter στον συμπιεστή και εναλλάκτη υψηλής απόδοσης προσδίδει στην μονάδα τον βέλτιστο βαθμό απόδοσης, μεγίστη ενεργειακή κλάση ,μειωμένο κόστος λειτουργίας ,σύμφωνα με την απαίτηση ,Plug &Play  εγκατάσταση.

Τέλος τα πλεονέκτημα της μικρότερης ισχύος συμπιεστή μιας και η συναλλαγή με το εσωτερικό αέρα δημιουργούν  βελτιωμένες συνθήκες  συναλλαγής σε σχέση με τον αέρα του περιβάλλοντος επίσης οι μικρότερες απώλειες του ψυκτικού συστήματος λόγω τις μικρής σε έκταση ψυκτικών σωληνώσεων καθώς  και της σταθερότητας της απόδοσης χωρίς να επηρεάζεται από τις εξωτερικές συνθήκες τα κατατάσσει στην πιο σύγχρονη πρόταση με γνώμονα την εξοικονόμηση ενέργειας .

ΚΚΜ Συγκρίσεις

Α) Απλη με Ενεργειακή Κατηγορία κινητήρα ΙΕ2 +Φυγοκεντρικούς ανεμιστήρες διπλής αναρροφήσεως +πλακοειδή εναλλάκτη με Βαθμός απόδοσης n: 50%

Εγκατεστημένη ισχυς:100%

Ετήσιο λειτουργικό κόστος:100%

Pay back-0 +100% αρχικό κόστος κτίσης, αυξημένο κόστος λειτουργίας

B) Ενεργειακή Κατηγορία κινητήρα ΙΕ4 Εc Fans +Φυγοκεντρικούς ανεμιστήρες οπισθοκλινή(plug fan)+rotary/ cross flow εναλλάκτη με Βαθμός απόδοσης n: 70/85%

Εγκατεστημένη ισχυς:80/65%

Ετήσιο λειτουργικό κοστος:80/65%

Pay back-2-3 χρόνια 200% αρχικό κόστος κτίσης , μειωμένο κόστος λειτουργίας –Όφελος 10%

Γ) Ενεργειακή Κατηγορία κινητήρα ΙΕ4 Εc Fans +Φυγοκεντρικούς ανεμιστήρες οπισθοκλινή(plug fan)+ rotary/ cross flow εναλλάκτη με Βαθμός απόδοσης n: 70/85%+αντλία θερμότητας

Εγκατεστημένη ισχυς:75-80%

Ετήσιο λειτουργικό κοστος:60%

Pay back-5-6 χρόνια 250% αρχικό κόστος κτίσης, μειωμένο κόστος λειτουργίας με όφελος 25%