sielight

Στον 20ό αιώνα, οι πόλεις γιγαντώθηκαν, η ύπαιθρος μαράζωσε ή εντάχθηκε στα λεγόμενα προάστια. Στον 21ο, παρατηρείται μία φυγόκεντρος δύναμη, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης, που ευνοεί την επιστροφή στην «εξοχή» ή στο «χωριό». Οι πόλεις, παρότι δεν εξαπλώνονται πλέον με γρήγορους ρυθμούς, δέχονται νέους πληθυσμούς, οι οποίοι βρίσκονται σε διαρκή κινητικότητα στο πλανητικό χωριό.

Σήμερα, οι αρχιτέκτονες και οι πολεοδόμοι, οι οικονομολόγοι, οι πολιτικοί επιστήμονες και οι κοινωνιολόγοι διαρκώς αναζητούν νέους τρόπους, ώστε τα αστικά σώματα, οι πόλεις μας δηλαδή, να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις και ανάγκες για νέες διαφυγές από την ασφυξία της οικονομικής κρίσης και της όλο και δυσκολότερης καθημερινής αστικής συνύπαρξης.
Η Σεούλ, ήδη πόλη του αύριο, χωνευτήρι νέων ιδεών και επιτευγμάτων, χτισμένη για να εξυπηρετεί ανάγκες που, συχνά, δεν έχουν ακόμη… εμφανιστεί, διοργανώνει, για δεύτερη φορά, την Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας (2/9 έως 5/11).
Η μεγάλη αυτή γιορτή των σχεδιαστών της αστικής μας καθημερινότητας καλείται να απαντήσει για τη σχέση της αρχιτεκτονικής και της πολεοδομίας με την πολιτική, την οικονομία, το περιβάλλον, τη μετακίνηση των πληθυσμών. Όπως αναρωτιούνται οι διοργανωτές της Μπιενάλε, έχει, άραγε, καταστεί μάταιο το έργο των πολεοδόμων σήμερα, με την παγκόσμια κρίση του κεφαλαίου; Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι, αντιθέτως, ορισμένοι οικονομολόγοι θεωρούν ότι ο πολεοδομικός σχεδιασμός και η στέγαση κατέχουν το κλειδί για την επίλυση της αστικής ανισότητας.
Στο ίδιο πνεύμα, η Μπιενάλε της Σεούλ θα διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίον θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι φυσικοί πόροι και η τεχνολογία, προκειμένου οι πόλεις να καταστούν φορείς κοινής ωφελείας, δίχως να αυξάνουν την κοινωνική ανισότητα και χωρίς να δημιουργούν… εύφορο έδαφος οικολογικής καταστροφής. Πυρήνας, ο εντοπισμός των επικείμενων αστικών κέντρων και, στη συνέχεια, ο τρόπος διά του οποίου οι ειδικοί θα προωθήσουν μία νέα αποκέντρωση.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι διοργανωτές προτείνουν μια αναθεώρηση της «αστικής κοσμολογίας», κατηγοριοποιώντας την έκθεση στα τέσσερα φυσικά στοιχεία, του αέρα, του νερού, της φωτιάς και της γης, και στα πέντε τεχνολογικά δεδομένα, της παραγωγής, της κίνησης, της επικοινωνίας, της ανίχνευσης και της ανακύκλωσης – ομπρέλα, το γεγονός ότι όλα αποτελούν κοινά αγαθά, προσβάσιμα από όλους.

Τα τέσσερα στοιχεία

Η Μπιενάλε της Σεούλ, όπως την έχουν δομήσει οι δύο επιμελητές της, οι ερευνητές της σύγχρονης πολεοδομίας Γιούνγκσεοκ Λι και Τζέφρι Αντερσον, είναι στηριγμένη σε δεδομένα όπως ότι επτά εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από έκθεση σε ασθένειες που σχετίζονται με τον αέρα, ότι τα βασικά αστικά εδάφη απειλούνται από την αύξηση των επιπέδων του νερού, ότι η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, που επιφέρει την κλιματική αλλαγή, πλησιάζει την πλήρη εξάντλησή της και ότι η Γη είναι μια πολύπλοκη ολότητα που ενσωματώνει το τοπίο, τα τρόφιμα και τα βιοδραστικά στρώματα του εδάφους.
Στα πρότζεκτ που θα παρουσιαστούν σε αυτό το πλαίσιο και τα οποία προέρχονται από διάφορα σημεία του πλανήτη, θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε με ποιον τρόπο οι σύγχρονοι σχεδιαστές προτείνουν λύσεις, ώστε οι πόλεις μας να καταστούν βιώσιμες ως σώματα που σέβονται τα μέλη τους αλλά και το περιβάλλον. Σε αυτές τις 14 προτάσεις, εντάσσονται, μεταξύ άλλων, έργα για ενεργειακά αυτόνομες οικίες, για τη σχέση ρομποτικής και πολεοδομίας, τον τρόπο που μπορεί ο σύγχρονος άνθρωπος να εντάξει τα τέσσερα στοιχεία στην εργασιακή καθημερινότητά του, καθώς και το πώς μπορούν να δομηθούν οι πόλεις την εποχή των οχημάτων δίχως οδηγό. Στο κέντρο, οι νέες εθνικές, εθνοτικές και θρησκευτικές ισορροπίες που δημιουργούνται από τους μετακινούμενους πληθυσμούς στον πλανήτη.

Τα τεχνολογικά δεδομένα

Το απόγειο της σύγχρονης αρχιτεκτονικής και πολεοδομίας, στην τεχνολογική τους διάσταση, εντοπίζεται στα πρότζεκτ που συγκεφαλαιώνουν την παραγωγή, την κίνηση, την επικοινωνία, την ανίχνευση και την ανακύκλωση. Σε αυτό το σκέλος, οι επιμελητές – ίσως μοιραία, ίσως εξ επιλογής – γίνονται πιο… λυρικοί. Και πώς αλλιώς, αφού τα ζητήματα της συνύπαρξης στις πόλεις, της επικοινωνίας, της μεταφοράς από τον έναν τόπο στον άλλον συνοψίζουν την ανθρώπινη επαφή, την ανάγκη για προσέγγιση, σε πολλά επίπεδα.
Στα 23 πρότζεκτ αυτού του σκέλους, σχεδιαστές, εικαστικοί, γκουρού της τεχνολογίας και θεωρητικοί αναζητούν νέους τρόπους για να έρθουμε πιο κοντά, αποσκοπώντας, και πάλι, στην άμβλυνση, έως εξαλείψεως ιδεατά, των κοινωνικών ανισοτήτων. Στα αντίστοιχα περίπτερα, θα δούμε πώς οι νέοι τρόποι της αγάπης αλλάζουν τον σχεδιασμό των πόλεων, πώς ο μεγαλύτερος δημόσιος χώρος μπορεί να επιτρέψει τις ανθρώπινες αγκαλιές, πώς οι αλγόριθμοι της τεχνητής νοημοσύνης και η ρομποτική είναι εις θέσιν να μετασχηματίσουν την αρχιτεκτονική και την πολεοδομία σε επιστήμες που εξυπηρετούν την ανάγκη του σύγχρονου πολίτη για κατανόηση του κόσμου που τον περιβάλλει, καθώς και πώς τα social media και οι νέες μορφές μετακίνησης μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που χτίζονται οι πόλεις μας.
Η Σεούλ, το «θαύμα του ποταμού Χαν», με τα εκατομμύρια των κατοίκων, υποδέχεται και παρουσιάζει το αύριο της αστικής μας ζωής. Είναι η τέταρτη μεγαλύτερη μητροπολιτική οικονομία στον κόσμο, μετά το Τόκιο, τη Νέα Υόρκη και το Λος Άντζελες, και η πιο βιώσιμη της Ασίας, με υψηλότατη ποιότητα ζωής. Ως κορυφαίος τεχνολογικός κόμβος, η μητρόπολη ασκεί σημαντική επιρροή στις παγκόσμιες ισορροπίες. Αν όχι εκεί, τότε πού αλλού θα δούμε τη νέα ζωή να ανατέλλει;

Γράφει ο Δημήτρης Αθηνάκης – Πηγή: www.kathimerini.gr



Σχόλια

σχόλια