Δομικά έργα

Ημιυπαίθριοι Χώροι: Έννοια παρεξηγημένη και πρακτική παραβατική

civiltech

Με αφορμή τη δυνατότητα που έχει δοθεί τα τελευταία χρόνια στους ιδιοκτήτες ακινήτων να ρυθμίσουν τις αυθαίρετες κατασκευές στις ιδιοκτησίες τους, η πραγματική έννοια των ημιυπαίθριων χώρων και ο μέχρι σχετικά πρόσφατα τρόπος εκμετάλλευσής τους έχει γίνει περισσότερο γνωστός στο ευρύ κοινό, αναδεικνύοντας ουσιαστικά μια εσφαλμένη πρακτική του παρελθόντος.

Ως ημιυπαίθριοι χώροι, βάσει των πολεοδομικών διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), ορίζονται οι μη θερμαινόμενοι στεγασμένοι χώροι, όπου, μεταξύ άλλων περιορισμών, πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον μία ανοικτή πλευρά προς κοινόχρηστο χώρο ή προς τους υποχρεωτικούς ακάλυπτους χώρους.
Μέχρι το 1985, οι ημιυπαίθριοι χώροι αποτελούσαν επιφάνειες που προσμετρώνται στη δόμηση του ακινήτου, με αποτέλεσμα την αποφυγή τους από μέρους των ιδιοκτητών και των μελετητών, με τη λογική της «απώλειας δομήσιμης επιφάνειας και της μέγιστης δυνατής εκμετάλλευσης των επιτρεπόμενων μεγεθών δόμησης και κάλυψης». Με το Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό (ΓΟΚ) του 1985 όμως, οι επιφάνειες των ημιυπαιθρίων έπαυσαν να προσμετρώνται στη δόμηση (σήμερα εξαιρούνται σε ποσοστό έως 20% αυτής).
Αποτέλεσμα ήταν οι κατασκευαστές να αντιμετωπίσουν την ευνοϊκή αυτή ρύθμιση κυρίως ως μία ευκαιρία για να κατασκευάσουν -αυθαίρετα- περισσότερα τετραγωνικά μέτρα κλειστών χώρων και όχι ως μία ευκαιρία βελτίωσης του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού των κτιρίων, ως έπρεπε.
Ο ημιυπαίθριος χώρος μπορεί να αποτελέσει κατά βάση την ομαλή μετάβαση του χρήστη από το απόλυτο φως της υπαίθρου στη σκιά ενός εσωτερικού χώρου. Η σημασία του είναι θεμελιώδης για τη δημιουργία ορθών βιωματικών συνθηκών, ειδικότερα στην Ελλάδα, όπου επικρατεί εύκρατο κλίμα, με αποτέλεσμα πολλές δραστηριότητες να μπορούν να διαδραματίζονται σε εξωτερικούς χώρους.
Ωστόσο, οι ημιυπαίθριοι χώροι για χρόνια στο παρελθόν αντιμετωπίστηκαν απλά και μόνο ως αυθαίρετη επαύξηση των κύριων χώρων ενός κτιρίου. Πλέον, η πρακτική αυτή έλαβε την απαραίτητη ίσως «άφεση» από την πολιτεία, η οποία έδωσε στους ιδιοκτήτες τη δυνατότητα τακτοποίησης – νομιμοποίησης των χώρων αυτών, με την καταβολή προστίμων, μέσα από αλλεπάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις από το 2010 μέχρι και σήμερα, αλλά παράλληλα θέσπισε και σειρά ελέγχων και μέτρων ώστε η παραβατική αυτή πρακτική να περιοριστεί κατά το δυνατό και να μη συνεχιστεί κατά κόρον στο μέλλον.
Το μέλλον πρέπει να είναι διαφορετικό από το παρελθόν και η εμπέδωση βελτιωτικών πρακτικών στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό είναι ευθύνη της πολιτείας, η οποία θέτει τους κανόνες και τους νόμους, των επιστημόνων μηχανικών και των εργολάβων, που καλούνται με τη σειρά τους να αξιοποιούν αυτές τις βέλτιστες πρακτικές και τεχνολογίες και τέλος του χρήστη κάθε κτιρίου να αντιληφθεί τα οφέλη όλων των χώρων.

Συντάκτης:

Κωστής Κ. Τζάκης, Πτυχιούχος Πολιτικός Μηχανικός | Εταιρεία Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί | Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Ιδιωτικών Έργων

Σημαντική υποσημείωση:
Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα, υιοθετώντας και εφαρμόζοντας στο σχεδιασμό τις καταλληλότερες τεχνικές και πρακτικές, χρησιμοποιώντας το βέλτιστο κάθε φορά συνδυασμό υλικών και στοιχείων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Αρθρογραφία: Προς το «κτίριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας»

Ο όρος «κτίριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας», βάσει της ευρωπαϊκής οδηγίας 2010/31/ΕΕ, αφορά στο «κτίριο με πολύ υψηλή ενεργειακή απόδοση» η οποία προσδιορίζεται με συγκεκριμένη μεθοδολογία. Περαιτέρω διευκρινίζεται...

Πυρασφάλεια κτιρίων: Κρίσιμος παράγοντας για την ασφάλεια πολιτών & περιουσιών

Μηχανικοί, αλλά και ιδιοκτήτες, γραφείων, καταστημάτων, ξενοδοχείων και βιομηχανικών εγκαταστάσεων αντιμετωπίζουν την πυρασφάλεια των κτιρίων ως θέμα ζωτικής σημασία, δεδομένου ότι συνδέεται με την...

H ενσωμάτωση των «έρκερ» στο σχεδιασμό των σύγχρονων κατασκευών

Η επέκταση ενός εσωτερικού χώρου με τη χρήση προεξοχής, ο οποίος δηλώνεται ως κλειστός στεγασμένος χώρος του κτιρίου, είναι ένα σημαντικό λειτουργικό και μορφολογικό...

Τι είναι ο κανονισμός CPR και πως επηρεάζει την αγορά και εγκατάσταση καλωδίων

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερος λόγος γίνεται για τον κανονισμό CPR και τα πιστοποιημένα καλώδια, δυστυχώς στην Ελλάδα μεγάλος αριθμός εγκαταστατών ακόμα δεν...

Ημιυπαίθριοι Χώροι: Έννοια παρεξηγημένη και πρακτική παραβατική

Με αφορμή τη δυνατότητα που έχει δοθεί τα τελευταία χρόνια στους ιδιοκτήτες ακινήτων να ρυθμίσουν τις αυθαίρετες κατασκευές στις ιδιοκτησίες τους, η πραγματική έννοια...