kostal

Τα απόβλητα εκσκαφών, κατεδαφίσεων και κατασκευών (Α.Ε.Κ.Κ.) προκύπτουν από τεχνικές δραστηριότητες όπως η κατασκευή νέων κτηρίων & δημοσίων υποδομών, η ολική ή μερική κατεδάφιση αυτών, οι ανακαινίσεις υφιστάμενων κτηρίων και η κατασκευή των οδών. Αντιπροσωπεύουν το 25% – 30% περίπου του συνόλου των παραγόμενων αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (πηγή: www.eoan.gr) και αποτελούνται ως επί το πλείστον από μη επικίνδυνα υλικά που μπορούν να ανακυκλωθούν.

Συνήθως τα υλικά αυτά είναι:  

  • Υλικά εκσκαφών, όπως άμμος, χαλίκι, πέτρες, άργιλος ή οποιαδήποτε άλλα υλικά που μπορεί να προκύψουν από υπερχειλίσεις χειμάρρων, κατολισθήσεις σε δρόμους κ.ά.,
  • Υλικά κατεδαφίσεων, όπως χαλίκι, κομμάτια ή στοιχεία από μπετόν (σκυροδέματα), επιχρίσματα, πλίνθοι (τούβλα), πλάκες επιστρώσεως, γύψος, άμμος, λαξευμένες πέτρες, θρύμματα ειδών υγιεινής κ.ά.,
  • Υλικά οδοποιίας όπως άσφαλτος, χαλίκι, άμμος, σκύρα και γενικά υλικά που προκύπτουν από την αποξήλωση & ανακαίνιση οδών και τέλος
  • Εργοταξιακά απόβλητα όπως ξύλο, πλαστικό, χαρτί, γυαλί, μέταλλα, καλώδια, χρώματα, βερνίκια, στοιχεία επικαλύψεων προσόψεων, κόλλες κ.ά.
Στον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων (απόφαση 2001/118/Ε.Κ.), τα Α.Ε.Κ.Κ. εμφανίζονται με τον κωδικό 17 και ταξινομούνται στις ακόλουθες κατηγορίες:
  • Σκυρόδεμα, τούβλα, πλακάκια και κεραμικά
  • Ξύλο, γυαλί και πλαστικό
  • Προϊόντα πίσσας
  • Μέταλλα
  • Χώματα
  • Μονωτικά υλικά
  • Υλικά με βάση τη γύψο
  • Άλλα υλικά

Νομοθετικό πλαίσιο διαχείρισης Α.Ε.Κ.Κ.

Με την Κ.Υ.Α. 36259/1757/Ε103 (ΦΕΚ Β 1312-24/8/2010), «Μέτρα, όροι και πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ)», καθιερώθηκε η υποχρέωση εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (Α.Ε.Κ.Κ.) ιδιωτικών και δημοσίων έργων.
Με τον όρο «εναλλακτική διαχείριση» περιγράφονται οι εργασίες συλλογής, μεταφοράς, προσωρινής αποθήκευσης, επαναχρησιμοποίησης, επεξεργασίας και αξιοποίησης των Α.Ε.Κ.Κ,  ώστε με την επαναχρησιμοποίηση ή αξιοποίησή τους να επιστρέφουν στο ρεύμα της αγοράς ή να προωθούνται σε άλλες χρήσεις.  
Με την Κ.Υ.Α. 36259/1757/Ε103 (ΦΕΚ Β 1312-24/8/2010) ορίστηκε ως αρμόδια εποπτεύουσα αρχή ο «Εθνικός Οργανισμός Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και άλλων προϊόντων (ΕΟΕΔΣΠ)». Με την παραπάνω απόφαση προβλέπεται ότι για τα μεν ιδιωτικά έργα απαιτείται να υποβάλλεται Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (Σ.Δ.Α.) και εγγυητική επιστολή ύψους 0,2% επί του συνολικού προϋπολογισμού του έργου για εκσκαφές ή 0,5% για κατασκευές και κατεδαφίσεις, για τα δε δημόσια έργα η διαχείριση των  Α.Ε.Κ.Κ. περιλαμβάνεται είτε στην Έγκριση Περιβαλλοντικών Όρων, είτε στη Σύμβαση Ανάθεσης του έργου.  
Εκτός από την υποβολή του Σ.Δ.Α. και της εγγυητικής επιστολής είναι επίσης απαραίτητο να συνταχθεί σύμβαση μεταξύ του διαχειριστή Α.Ε.Κ.Κ (π.χ. εργολήπτης, κατασκευαστής, κύριος του έργου) και της μονάδα επεξεργασίας που θα επιλέξει ο τελευταίος. Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) έχει αναρτημένους όλους του φορείς διαχείρισης εδώ, οπότε πρακτικά απευθύνεστε στον πλησιέστερο γεωγραφικά φορέα κατά περίπτωση. Κάθε φορέας διαχείρισης συνεργάζεται με συγκεκριμένες μονάδες επεξεργασίας, μία από τις οποίες καλείστε να επιλέξετε.

Διαχείριση Α.Ε.Κ.Κ. στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα  

Όπως δείχνουν οι αριθμοί, η εναλλακτική διαχείριση των Α.Ε.Κ.Κ. δεν έχει εφαρμοστεί στην πράξη. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 26η θέση του πίνακα της κυκλικής οικονομίας, μπροστά μόλις από τη Μάλτα, η οποία εξακολουθεί να θάβει σε χωματερές των 92% των σκουπιδιών της, και την Κύπρο.
Το ποσοστό ανακύκλωσης στη χώρα μας ανέρχεται μόλις στο 17%, ενώ ο στόχος είναι το ποσοστό αυτό να ανέλθει στο 70% των αποβλήτων μέχρι το 2020 (πηγή: www.anakem.gr). Από την προαναφερόμενη υποχρέωση εξαιρούνται τα απόβλητα που, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 2 της ΚΥΑ 13588/725/2006 (ΦΕΚ 383/Β), χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνα.  

e– Άδειες: H νέα ψηφιακή πραγματικότητα στην έκδοση αδειών  

Με την έναρξη λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος e-Άδειες πολλοί συνάδελφοι ήρθαν αντιμέτωποι για πρώτη φορά με την υποχρέωση σύνταξης του Σ.Δ.Α., μιας και πολλές Υ.ΔΟΜ. δεν εφάρμοζαν την Κ.Υ.Α. 36259/1757/Ε103 (ΦΕΚ Β 1312-24/8/2010). Για παράδειγμα, ζητώντας την έκδοση οικοδομικής άδειας κατηγορίας 3 στο e-Άδειες, απαιτείται μεταξύ άλλων να υποβληθεί Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (Σ.Δ.Α.) & Υ.Δ. Διαχειριστή για τη σύμβαση με εγκεκριμένο σύστημα ή η σύμβαση.  
Στη συνέχεια, εντός 30 ημερών από την αποπεράτωση των εργασιών, ο μηχανικός προσκομίζει στην Υ.ΔΟΜ. τη βεβαίωση παραλαβής των Α.Ε.Κ.Κ. από την εν λόγω μονάδα επεξεργασίας στην οποία εκτός από τα  στοιχεία του υπόχρεου, τη διεύθυνση και τη δραστηριότητα προέλευσης των αποβλήτων αναφέρονται επίσης τα ακριβή στοιχεία σχετικά με τις κατηγορίες και τις ποσότητες των Α.Ε.Κ.Κ. που παρελήφθησαν, βάσει των σχετικών παραστατικών (δελτίων αποστολής, τιμολογίων κ.ά.) που τηρούνται στο αρχείο του εν λόγω συστήματος.  
Τέλος, εντός 10 ημερών από την κατάθεση της παραπάνω βεβαίωσης, επιστρέφεται η εγγυητική επιστολή στον ενδιαφερόμενο.  
Επισημαίνεται ότι η συμπλήρωση του Σ.Δ.Α. δεν είναι δεσμευτική (αφού τα απόβλητα «καταμετρώνται» κατά την αποκομιδή τους από το εργοτάξιο), ωστόσο οι ποσότητες που αναφέρονται στη βεβαίωση παραλαβής των Α.Ε.Κ.Κ. πρέπει να είναι μεγαλύτερες ή ίσες με τις αναφερόμενες στο Σ.Δ.Α.

Σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων  

Για την όσο το δυνατόν πιο ορθολογική συμπλήρωση του Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων Σ.Δ.Α., απαιτείται να αναγνωρισθούν και να εκτιμηθούν τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηρίστηκα των παραγομένων αποβλήτων. Οι ποσότητες καταχωρούνται σε τόνους, επομένως απαιτείται κάποιου είδους μεθοδολογία για την εκτίμηση των παραγομένων ποσοτήτων και στη συνέχεια στην μετατροπή τους σε τόνους (με βάση π.χ. την πυκνότητα των αποβλήτων ανά μονάδα μέτρησης).  
Ένα από τα δημοφιλέστερα υπολογιστικά μοντέλα είναι αυτό που έχει αναπτύξει η Μονάδα Περιβαλλοντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας της Σχολής Χημικών Μηχανικών Ε.Μ.Π., λαμβάνοντας υπόψη την επιφάνεια νέων κατασκευών και προσθηκών/επεκτάσεων, την εκτίμηση του όγκου παραγόμενων Α.Ε.Κ.Κ. ανά 100 m² και τέλος την πυκνότητα των αποβλήτων.  
Επισημαίνεται ότι απόβλητα που χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνα απαιτούν ειδικές διαδικασίες διαχείρισης. Επίσης υπάρχει υποχρέωση καταγραφής της ποσότητας αποβλήτων που επαναχρησιμοποιείται στο έργο (πχ χώματα εκσκαφής). Οι ποσότητες αυτές δεν επιβαρύνονται με τέλη ανακύκλωσης.

Η πρόταση της Civiltech  

Η εφαρμογή Building Απόβλητα της Civiltech βοηθάει το μηχανικό να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις της Κ.Υ.Α. 36259/1757/Ε103 (ΦΕΚ Β 1312-24/8/2010).

Δυνατότητες

  • Αυτόματος παραμετρικός υπολογισμός ποσοτήτων αποβλήτων για εκσκαφές, ανάλογα με την επιφάνεια, την πυκνότητα και το είδος των εδαφών.  
  • Αυτόματος παραμετρικός υπολογισμός ποσοτήτων αποβλήτων για κατεδαφίσεις με βάση τις επιφάνειες δόμησης.  
  • Ποιοτική ανάλυση ποσοτήτων στα συστατικά τους.
  • Αυτόματος παραμετρικός υπολογισμός ποσοτήτων αποβλήτων για κατασκευές και ανακαινίσεις με βάση τις επιφάνειες.
  • Ποιοτική ανάλυση ποσοτήτων στα συστατικά τους.
  • Ποιοτική ανάλυση ποσοτήτων στα συστατικά τους.  
  • Αυτόματη διαχείριση των φάσεων του έργου.
  • Προεπισκόπηση φύλλων εργασίας Σ.Δ.Α. σε μορφή Excel, με όλα τα στοιχεία προ- συμπληρωμένα (δεν απαιτείται να έχετε Excel).
  • Υπολογισμός ποσού εγγυητικής επιστολής.
  • Εκτίμηση ύψους χρηματικής εισφοράςγια τη διαχείριση Α.Ε.Κ.Κ.

Έντυπα

  • Αυτόματη Παραγωγή εντύπου Σ.Δ.Α.
  • Παραγωγή υπευθύνων δηλώσεων.
  • Παραγωγή σημειώματος για την έκδοση εγγυητικής επιστολής.
  • Συμπλήρωση υπεύθυνης δήλωσης μεταφορέα.

“Παρακολουθήστε εδώ μία ολοκληρωμένη παρουσίαση με τις δυνατότητες της εφαρμογής Building Απόβλητα”.

Τέλος, εάν χρησιμοποιείτε την εφαρμογή Αμοιβές Building μεταφέρονται αυτόματα οι επιφάνειες του κτηριακού έργου, για περιπτώσεις κατεδάφισης, προσθήκης και νέας οικοδομής.

“Παρακολουθήστε εδώ μία παρουσίαση της διασύνδεσης με την εφαρμογή Building Απόβλητα”.

Επιμέλεια Παρουσίασης:
Νάντια Λιάκου, Πολιτικός μηχανικός ΕΜΠ στην εταιρεία Civiltech Α.Ε.