Ενεργειακή κατανάλωση και σύγχρονες κατασκευές

Αρθρογραφία: Προς το «κτίριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας»

civiltech

Ο όρος «κτίριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας», βάσει της ευρωπαϊκής οδηγίας 2010/31/ΕΕ, αφορά στο «κτίριο με πολύ υψηλή ενεργειακή απόδοση» η οποία προσδιορίζεται με συγκεκριμένη μεθοδολογία. Περαιτέρω διευκρινίζεται πως «η σχεδόν μηδενική ή πολύ χαμηλή ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του κτιρίου, πρέπει να καλύπτεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περιλαμβανομένης της ενέργειας που παράγεται επιτόπου ή πλησίον του κτιρίου».

Τα παραπάνω ενσωματώθηκαν στο εθνικό δίκαιο (Ν. 4122/2013) όπου περαιτέρω αναφέρεται ότι:
  • από 1.1.2021, όλα τα νέα κτίρια πρέπει να είναι κτίρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας, ενώ για
  • τα νέα κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, η υποχρέωση αυτή τίθεται σε ισχύ από 1.1.2019.
Παράλληλα, για την ταχύτερη εισαγωγή του κτιρίου σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας στο υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα, η παραπάνω ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει τη σύνταξη και υλοποίηση εθνικών σχεδίων δράσης, αποσκοπώντας στη θέσπιση πολιτικών και μέτρων για την προώθηση αυτών των κτιρίων.

Πηγή εικόνας: http://www.cres.gr/energyhubforall/index.html


Ο στόχος διπλός: αφενός η ενεργειακή αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος της χώρας και αφετέρου η κατασκευή νέων κτιρίων, που θα ικανοποιούν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Χαρακτηριστικά του κτιρίου σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας

Ο συγκεκριμένος τύπος κτιρίου (Nearly Zero Energy Buildings – Ν ZEB) ουσιαστικά θα πρέπει να εξασφαλίζει ιδανικές συνθήκες διαβίωσης -τόσο κατά τη διάρκεια του χειμώνα όσο και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού- με ελάχιστη ή μηδενική συμβατική θέρμανση και ψύξη και πολύ χαμηλή κατανάλωση ρεύματος.
Τα κτίρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας (nZEB) διαθέτουν:
  • δομικά στοιχεία υψηλών ενεργειακών προδιαγραφών τα οποία συνδυάζονται κατάλληλα κατά τη φάση του σχεδιασμού. Επίσης λαμβάνονται υπόψη και άλλοι παράμετροι όπως προσανατολισμός, ανοίγματα κλπ.
  • Η/Μ εγκαταστάσεις ιδιαίτερα υψηλής ενεργειακής απόδοσης και
  • κάλυψη σημαντικού ποσοστού της κατανάλωσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε τοπικό επίπεδο.

Απαιτήσεις κρατών – μελών για τα κτίρια nZEB

Για το χαρακτηρισμό ενός κτιρίου ως Κτίριο με Σχεδόν Μηδενική Κατανάλωση Ενέργειας (ΚΣΜΚΕ), η ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει ότι το κάθε κράτος μέλος οφείλει να προσδιορίσει τις παραμέτρους εφαρμογής του ορισμού αυτού. Πρακτικά δημιουργείται η υποχρέωση χρήσης ενός δείκτη που θα εκφράζει την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας του κτιρίου, ανηγμένη στην επιφάνειά του (kWh/m2). Αυτός ο δείκτης μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου, π.χ. κατοικία, εμπόριο, κτίριο γραφείων κ.α. καθώς και τις τοπικές συνθήκες που παρατηρούνται στην εκάστοτε περιφέρεια του κάθε κράτους μέλους.
Στη χώρα μας βάσει και του ΦΕΚ 5447/Β/2018 ως κτίριο ΚΣΜΚΕ νοείται:
  • σε περίπτωση νέου κτιρίου εάν είναι ενεργειακής κατηγορίας «Α»,
  • ενώ σε περίπτωση υφιστάμενου να είναι ενεργειακής κατηγορίας «Β+»
Ο αριθμητικός δείκτης κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας είναι αυτός που προκύπτει από τον ισχύοντα ΚΕΝΑΚ.
Επίσης, συνδυαστικά απαιτείται από την ίδια οδηγία η εισαγωγή απαιτήσεων για χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές τόσο στα νέα κτίρια, όσο και στα υφιστάμενα κτίρια που υφίστανται ανακαίνιση μεγάλης κλίμακας.
Επιπροσθέτως, το κάθε κράτος – μέλος υποχρεούται να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα προώθησης και χρηματοδότησης για την προώθηση των κτιρίων σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης.
Μεθοδολογία υπολογισμού ενεργειακής αποδοτικότητας για τα κτίρια nZEB
Ειδικότερα, αναφορικά με τη μεθοδολογία υπολογισμού της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων nZEB θα πρέπει καταρχάς να είναι εναρμονισμένη στα κράτη – μέλη και να προβλέπει μηχανισμούς ελέγχου ποιότητας της διαδικασίας ώστε σε περίπτωση μη εφαρμογής να επιβάλλονται οι ανάλογες ποινές.
Περαιτέρω καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη κατ’ ελάχιστο τα εξής:
  • τα πραγματικά θερμικά χαρακτηριστικά του κτιρίου (συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών χωρισμάτων του), δηλαδή θερμοχωρητικότητα, θερμομόνωση και θερμογέφυρες,
  • το σχεδιασμό, τη θέση και τον προσανατολισμό του κτιρίου, λαμβάνοντας υπόψη και τις εξωτερικές κλιματικές συνθήκες,
  • την παθητική θέρμανση και το δροσισμό,
  • τις κλιματικές συνθήκες εσωτερικού χώρου, λαμβάνοντας υπόψη και τις συνθήκες σχεδιασμού εσωτερικού κλίματος,
  • τα εσωτερικά φορτία,
  • την εγκατάσταση θέρμανσης και παροχής ζεστού νερού (ΖΝΧ), συνυπολογίζοντας και τα χαρακτηριστικά θερμομόνωσής της,
  • την εγκατάσταση κλιματισμού, ομοίως συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών θερμομόνωσής της,
  • το φυσικό και μηχανικό αερισμό, λαμβάνοντας υπόψη και την αεροστεγανότητα,
  • την εγκατάσταση του γενικού φωτισμού (στα κτίρια του τριτογενή τομέα),
  • τα παθητικά και υβριδικά ηλιακά συστήματα και την ηλιακή προστασία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως υπάρχουν χώρες που κατά περίπτωση εξετάζουν πρόσθετους δείκτες αξιολόγησης όπως για παράδειγμα εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, υπερθέρμανση κ.ά.
Τέλος, είναι κομβικής σημασίας να καθοριστεί το επίπεδο του βέλτιστου κόστους σε σχέση με τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για νέα και υφιστάμενα κτίρια και δομικά στοιχεία.
Συνεπώς, πρέπει να προδιαγράφονται οι κανόνες σύγκρισης των μέτρων ενεργειακής απόδοσης, των μέτρων ενσωμάτωσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας καθώς και οι παραλλαγές όλων των παραπάνω μέτρων σε σχέση με την απόδοση πρωτογενούς ενέργειας και το κόστος υλοποίησης τους.

Συντάκτης:

Κωνσταντίνος Παντελίδης | Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. – M.B.A. | Εταιρεία Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί | Τμήμα Αδειοδοτήσεων Τεχνικών Έργων

Σημαντική υποσημείωση:

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», στο πλαίσιο της διαρκούς κατάρτισης και επιμόρφωσής τους, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα, εφαρμόζοντας και αξιοποιώντας όλες τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις με στόχο την υποστήριξη κάθε έργου σε πολεοδομικά και σχεδιαστικά ζητήματα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Μια υπόσκαφη κατοικία στη Σαντορίνη που αγναντεύει το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου

Την πολυτελή και υπόσκαφη κατοικία, εν ονόματι Villa Charissa, σχεδίασε η αρχιτέκτονας Έλλη Αλεξίου, ως τμήμα του ξενοδοχειακού συγκροτήματος Aenaon Villas, στο Hμεροβίγλι της Σαντορίνης,...

Secret Garden House: Μια υπόσκαφη κατοικία στην Πάρο κρυμμένη σε ένα μυστικό κήπο

Το Secret Garden House είναι μια καλοκαιρινή κατοικία σχεδιασμένη σαν μέρος του τοπίου που την περιβάλλει, δίνοντας έμφαση στη σχέση αρχιτεκτονικής και υπαίθριας διαβίωσης. Αντί...

Μια βίλα διακοπών στη Σιθωνία Χαλκιδικής που δένει αρμονικά με το φυσικό τοπίο

Η κατοικία βρίσκεται σε μια εξαιρετική τοποθεσία στη Σιθωνία, σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα. Το τοπίο, συντίθεται από μικρές παραλίες πάνω σε έναν...

Bianco Villas: Συγκρότημα εξοχικών κατοικιών με minimal σχεδιασμό στο νησί της Ρόδου

Το έργο Bianco Villas είναι ένα συγκρότημα που αποτελείται από δύο πολυτελείς μεζονέτες, με τα ονόματα Adam και Eve. Το έργο που βρίσκεται στην...

Αίθριο: Η φιλοσοφία του στην εναλλακτική αρχιτεκτονική σύνθεση

Το αίθριο είναι η εσωτερική αυλή, που χαρακτηρίζεται ως το κενό έναντι του πλήρες, ο ελεύθερος χώρος εντός του κτηρίου. Δεν έχει συγκεκριμένο σχήμα...