TSIALOS
Π​​έντε ισχυροί σεισμοί την τελευταία τετραετία (Αμφίκλεια 2013, Κεφαλονιά 2014, Λευκάδα 2015, Λέσβος 2017 και Κως 2017) απέδειξαν, και μάλιστα σε κάθε συμβάν, ότι η αντοχή πολλών λιθόκτιστων κατασκευών στη χώρα μας δεν είναι επαρκής. Οι λιθόκτιστες – πλινθόκτιστες κατασκευές από πέτρες, τούβλα και – κατά κανόνα – πτωχό κονίαμα αποτελούν περίπου το 50% των κτιρίων στη χώρα μας.
Επιπλέον, σε αυτή την κατηγορία ανήκει σχεδόν το σύνολο των μνημείων και των «διατηρητέων» κατασκευών, τα οποία πρέπει αναμφισβήτητα να «διατηρούμε» και να προστατεύουμε με ιδιαίτερη επιμέλεια. Και δυστυχώς ο σεισμός είναι αυτός που στις περισσότερες περιπτώσεις τα καταστρέφει, εάν δεν έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα για την αντισεισμική προστασία τους.
Οι σεισμικές βλάβες των λιθόκτιστων κατασκευών δεν προκάλεσαν μόνο θανάτους, ευτυχώς λίγους, και σημαντικό αριθμό τραυματισμών, ακόμη και πολύ σοβαρών, αλλά και ιδιαίτερα εκτεταμένες βλάβες σε μεμονωμένα κτίρια και σε ολόκληρους οικισμούς (όπως στον παραδοσιακό οικισμό της Βρίσας Λέσβου), με ιδιαίτερα σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και στη χώρα γενικότερα. Πιστεύω ότι, εάν είχαν γίνει ορισμένες περιορισμένες και μη δαπανηρές επεμβάσεις, οι συνέπειες θα ήταν σημαντικά μικρότερες.
Θα αναφερθώ ενδεικτικά και επιγραμματικά στις βλάβες σε χώρους συνάθροισης κοινού, οι οποίοι, σε πολλές περιπτώσεις, αποτελούν και μνημεία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς (όπως εκκλησίες, χώροι εστίασης, διαμονής και πολιτιστικών χρήσεων). Στους σεισμούς της τελευταίας τετραετίας, σε έναν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό κτισμάτων που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία, παρουσιάστηκαν βαριές βλάβες, ακόμη και μερικές ή ολικές καταρρεύσεις. Το δυστυχές είναι ότι πολλά από αυτά τα κτίσματα παραμένουν κλειστά και με αβέβαιο χρονικό ορίζοντα για το πότε θα γίνει η επισκευή τους, η οποία με την πάροδο του χρόνου καθίσταται και πιο δαπανηρή.
Το μέγεθος του σεισμού, όπως και άλλα χαρακτηριστικά στοιχεία του ρήγματος που τον προκάλεσε, διαδραματίζουν σημαντικότατο ρόλο στις βλάβες που αναπτύσσονται στα κτίρια, όμως τον πλέον σημαντικό και καθοριστικό ρόλο έχει η αντοχή του κτιρίου. Ο σεισμός δεν σκοτώνει, οι κατασκευές σκοτώνουν. Η μόνη λύση για την προστασία των κατασκευών είναι η επισκευή, η ενίσχυση, η διαρκής συντήρησή τους, αλλά και η αποφυγή αυθαιρεσιών, όπως η καθαίρεση τοίχων ή η αντικατάστασή τους με άλλους υποδεέστερης αντοχής, όπως παρατηρήθηκε σε μεγάλο αριθμό κατασκευών που αστόχησαν.

Με τις ραγδαίες εξελίξεις στην αντισεισμική τεχνολογία:

(i) η διάγνωση της κατάστασης μιας κατασκευής επιτυγχάνεται πλέον ταχύτατα και χωρίς όχληση με ενόργανους ελέγχους,
(ii) ο υπολογισμός των αντισεισμικών επεμβάσεων γίνεται με υψηλή αξιοπιστία και
(iii) η επανάσταση στον χώρο των επισκευαστικών υλικών προσφέρει αποτελεσματικές, εύκολες και οικονομικές επεμβάσεις. Δεν αποτελεί άλλοθι οποιαδήποτε επιχειρηματολογία με την οποία αποφεύγεται ο στατικός – αντισεισμικός έλεγχος των κατασκευών. Δεν νοείται να λειτουργεί εστιατόριο, ζαχαροπλαστείο, κέντρο διασκέδασης, κινηματογράφος, ακόμη και τουριστικό – ξενοδοχειακό κατάλυμα όταν το κτίριο που το στεγάζει δεν έχει ελεγχθεί για τη στατική και αντισεισμική του επάρκεια.
Πόσοι σεισμοί με θύματα και βλάβες σε κτίρια θα χρειαστούν ακόμη για να γίνει συνείδηση στον πολίτη και να επιβληθεί αυστηρά από την πολιτεία η διενέργεια στατικών – αντισεισμικών ελέγχων και επεμβάσεων; Θεωρώ ότι οποιαδήποτε επιβολή μέτρων θα πρέπει να συνδυαστεί με οικονομικά κίνητρα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ιταλία, η οποία το 2017:

(α) εξασφάλισε 1,2 δισ. από την Ε.Ε. για την επισκευή κτιρίων και την ενίσχυση της οικονομίας των περιοχών που επλήγησαν από τους πρόσφατους σεισμούς και
(β) εφάρμοσε το πενταετές πρόγραμμα «Ασφαλής Κατασκευή» παρέχοντας φοροαπαλλαγή άνω του 50% σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, με την προϋπόθεση ότι τα χρήματα αυτά θα χρησιμοποιηθούν για την επισκευή και την αναβάθμιση των κατασκευών σε σεισμό.
Άρθρο του Κωνσταντίνου Σπυράκου – Καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών, Διευθυντής Εργαστηρίου Αντισεισμικής Τεχνολογίας ΕΜΠ.

Πηγή: kathimerini.gr



Σχόλια

σχόλια