Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

Ένα διατηρητέο νεοκλασικό κτίριο, στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, μετατράπηκε από την αρχιτεκτονική ομάδα AK-A, σε ένα σύγχρονο δικηγορικό γραφείο, μοναδικής αισθητικής, με ισορροπημένη προσθήκη μοντέρνων στοιχείων και διακοσμητικά μοτίβα, βγαλμένα από τα αστικά κτίρια της Δυτικής Ευρώπης των αρχών του 20ου αιώνα.

Σε μία συνειδητή προσπάθεια αναζωογόνησης του κέντρου της Αθήνας, με την επανένταξη παλαιών κτιρίων μέσα από νέες χρήσεις στον κοινωνικό και αστικό ιστό της πόλης, η δικηγορική εταιρία POTAMITISVEKRIS επιλέγει να εγκαταστήσει τα γραφεία της, σε ένα διατηρητέο νεοκλασικό κτίριο στο ιστορικό κέντρο της πόλης, που χαρακτηρίζεται από σημαντικά νεοκλασικά κτίρια του 19ου αιώνα, όπως η Αθηναϊκή Τριλογία (Athenian Trilogy) – η Ακαδημία Αθηνών, η Εθνική Βιβλιοθήκη και το Πανεπιστήμιο – των αρχιτεκτόνων Christian and Theophil Hanssen και Ernst Ziller.
Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

Ο νέος σχεδιασμός του εσωτερικού του κτιρίου από το αρχιτεκτονικό γραφείο AKA, αντλεί στοιχεία από την υλικότητα και τη μορφολογία των εισόδων των πρώτων «πολυκατοικιών», που εμφανίστηκαν στη Δυτική Ευρώπη των αρχών του 20ου αιώνα και βασίστηκε στην τριμερή διάρθρωση των νεοκλασικών του όψεων.
Το κτίριο οικοδομήθηκε το 1928 σε σχέδια του πανευρωπαϊκά διακεκριμένου αρχιτέκτονα της εποχής Κώστα Κιτσίκη, συνεργάτη του Ludwig Hoffmann, ο οποίος συνέβαλε στον εκσυγχρονισμό της ελληνικής αρχιτεκτονικής και τη διεθνή προβολή της.
Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

“Αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο και 6 ορόφους, συνολικού εμβαδού 2.500 τ.μ”.

Ο συντηρητικός και μονολιθικός χαρακτήρας των όψεων ακολουθεί τους κανόνες της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής με την τριμερή διάρθρωση – βάση , κορμός και στέψη – και μορφολογικά στοιχεία των αστικών κτιρίων της Belle Époque σε συνδυασμό με στοιχεία εκλεκτικιστικά και Art Déco – ανάγλυφα διακοσμητικά μοτίβα, μοτίβα κιγκλιδωμάτων και εξώθυρων από μορφοσίδηρο (cast iron) και λεπτομέρειες που παραπέμπουν στην Art Nouveau.
Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

Σε αντίθεση με τις όψεις που έχουν διατηρηθεί στην αρχική τους κατάσταση, το εσωτερικό του κτιρίου, σε μία ριζική ανακατασκευή της δεκαετίας του ’80, είχε υποστεί ολική αποξήλωση των στοιχείων της αρχικής του μορφής.

“Η «βάση», το ισόγειο, που αποτελεί το «κατώφλι» του κτιρίου και το επίπεδο, στο οποίο βρίσκονται οι αίθουσες υποδοχής των πελατών”.

Η βασική σχεδιαστική κίνηση είναι το ενιαίο μαρμάρινο δάπεδο σε μοτίβο που παραπέμπει σε εισόδους μεγάρων της εποχής. Το γεωμετρικό σχέδιο του μαρμάρινου δαπέδου «ξετυλίγεται» σε όλη την επιφάνεια του ισογείου.
Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

Οι διαχωριστικοί τοίχοι των αιθουσών με τις αντανακλαστικές τους βάσεις να αντικατοπτρίζουν το μοτίβο του δαπέδου δημιουργώντας οπτική συνέχεια, μοιάζει να ίπτανται στον χώρο.

“Το έπιπλο της γραμματείας μέσα από την αντανακλαστική του επιφάνεια γίνεται σχεδόν αόρατο”.

Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

Οι πολλαπλές αντανακλάσεις του δαπέδου δίνουν την αίσθηση της διάθλασης δημιουργώντας ποικίλες πλασματικές γεωμετρίες, ανάλογα με τη θέση του θεατή στον χώρο. Κάθε αίθουσα σηματοδοτείται από το δικό της χρώμα. Τα έργα τέχνης είναι κυρίως φωτογραφικά με κεντρική θεματική, απεικονίσεις της σύγχρονης Αθήνας.
Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

“Ο «κορμός» που αποτελείται από τους πέντε ορόφους που φιλοξενούν τα γραφεία των εργαζομένων”.

Οι γραφειακοί χώροι διαχωρίζονται από ημιδιαφανή γυάλινα πανέλα με ομιχλώδη μεμβράνη (double feather white) που αφήνει τη βάση τους διάφανη και πυκνώνει στο κέντρο, ώστε να δημιουργούνται επάλληλα επίπεδα αντανάκλασης και διαφάνειας.
Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

Χωρίς να είναι κανείς απομονωμένος σε κλειστό χώρο, αλλά ούτε εκτεθειμένος σε γραφεία ελεύθερης διάταξης, έχει επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον, μέσα από την διάχυση φυσικού φωτός, ενώ ταυτόχρονα είναι προστατευμένος από το πέπλο της «ομίχλης» και αντιλαμβάνεται την ύπαρξη άλλων ανθρώπων σαν σκιές περαστικών στην πόλη.
Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

Κυρίαρχο στοιχείο των ορόφων είναι το μονολοθικό χειροποίητο έπιπλο της γραμματείας, σχεδιασμένο ειδικά για το έργο, με παραπομπές στη μορφολογία θυρωρείων κτιρίων του μεσοπολέμου.
Η βιβλιοθήκη είναι ειδικά σχεδιασμένη και κατασκευασμένη στο χέρι από τεχνίτες, και αποτελεί τον βασικό πυρήνα συγκέντρωσης και εργασίας των εργαζομένων, με περίπου 5.000 τόμους στη διάθεση τους.
Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A (Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη), Photo © Πάνος Κοκκινιάς

Στοιχεία & Συντελεστές έργου:

Τίτλος έργου: Δικηγορικό γραφείο, Τοποθεσία: Ομήρου – Αθήνα – Ελλάδα, Πελάτης: POTAMITISVEKRIS, Αρχιτεκτονική μελέτη: AK-A, Ομάδα μελέτης: Κατερίνα Αποστόλου – Μίνα Κολάκη, Έκταση: 2,500 m², Έτος: 2019, Κείμενο παρουσίασης: AK-A, Φωτογραφίες: Πάνος Κοκκινιάς

English description: A listed neoclassical 1928 building, situated in the historical center of Athens, transformed by AK-A Architects, into the newly renovated offices of law firm POTAMITISVEKRIS.

The firm has made a conscious effort to revitalize the center of Athens by reintegrating an old building into the social and urban fabric of the city; in this case, a building by distinguished architect Kostas Kitsikis, who contributed to the modernization of Greek architecture and its international promotion.
Architectural design: AK-A (Katerina Apostolou – Minna Colakis), Photo © Panos Kokkinias

While the exterior of the building remained intact, maintaining a mix of Belle Époque and Art Déco morphological elements combined with Art Nouveau details, its interior underwent a radical reconstruction in the 1980s, dismantling all original elements.
The recent renovation of the interior reflects the tripartite division of the building’s neoclassical facades: the ground floor (or “base”) acts as the threshold, containing the reception and client meeting rooms; the five floors (or “shaft”) contain the offices; and a singular meeting room is located on the 6th floor (or “capital”).
Architectural design: AK-A (Katerina Apostolou – Minna Colakis), Photo © Panos Kokkinias

“Conceptually, the overall design was based on varying gradients of reflection, transparency and lightness, and drew from the materiality and formal characteristics of the Athenian entryways of that era”.

The ground floor is characterized by a custom geometrical marble floor inspired by 19th century Athenian mansion entryways, which radiates diagonally from the main entrance and extends into the entire ground floor: from the reception area to the color-demarcated meeting rooms located around it.
Architectural design: AK-A (Katerina Apostolou – Minna Colakis), Photo © Panos Kokkinias

Tall reflective skirting has been added to the partition walls surrounding the reception area, which reproduces the pattern of the floor, creating visual continuity and giving the impression of walls floating in space.

“Similarly, the highly reflective surface of the secretary desk renders it almost invisible”.

Architectural design: AK-A (Katerina Apostolou – Minna Colakis), Photo © Panos Kokkinias

“The floor is multiplied endlessly, and a variety of fictitious geometries are created depending on the visitor’s position in the space”.

The five office levels are characterized by centrally located monolithic wooden secretary desks, whose carved vertical striations are reminiscent of mid-century Athenian lobby furniture.
Architectural design: AK-A (Katerina Apostolou – Minna Colakis), Photo © Panos Kokkinias

The office spaces are separated by seemingly floating double feather white glass partitions, which diffuse natural light and simultaneously provide privacy and connection, as employees assume the appearance of shadows within the “misty” space.

“Thus, the offices retain only the positive characteristics of an open plan office and a more traditional layout with walls or cubicles”.

Architectural design: AK-A (Katerina Apostolou – Minna Colakis), Photo © Panos Kokkinias

The library, the nucleus of concentration and work boasting approximately five thousand volumes, is comprised of specially designed furniture handmade by local craftsmen. The 6th floor meeting room sits lightly atop the building, and is reminiscent of an airy transparent pavilion that is integrated with and disappears into the Attic sky. It is surrounded by a large planted balcony and offers 360-degree views of the Acropolis, Mount Lycabettus and monumental buildings of the modern city.
Architectural design: AK-A (Katerina Apostolou – Minna Colakis), Photo © Panos Kokkinias

Facts & Credits:

Project title: Offices of law firm, Location: Omirou – Athens – Greece, Client: POTAMITISVEKRIS, Architectural design: AK-A, Design team: Katerina Apostolou – Minna Colakis, Area: 2,500 m², Year: 2019, Text description: AK-A, Photography: Panos Kokkinias